Chim cánh cụt sống ở vùng nào? Chúng có thể sống
ở vùng khí hậu nhiệt đới không?

Bài44: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Nêu được ảnh hưởng
của nhiệt độ và độ ẩm
đến các đặc điểm hình
thái, sinh lí, giải phẫu
và tập tính của sinh
vật.

Nêu được ví dụ về sinh
vật hằng nhiệt, sv biến
nhiệt, tv ưa ẩm, tv chịu
hạn, đv ưa khô, đv ưa
ẩm . Hiểu được sự thích
nghi của động vật, thực
vật với môi trường.

Bài44: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

NỘI DUNG
BÀI HỌC

Ảnh hưởng của nhiệt
độ lên đời sống
sinh vật.

Ảnh hưởng của độ
ẩm lên đời sống
Sinh vật.

Bài44: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:

- Đa số sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ bao nhiêu?
0

-Đa số sinh vật sống trong phạm vi nhiệt đô 0-50 C
- Tuy nhiên cũng có một số sinh vật sống được ở
nhiệt độ như thế nào?

 Vi khuẩn suối
nước nóng chịu được
nhiệt độ 700C-900C
Ấu trùng sâu ngô chịu
được nhiệt độ -270C

Tiết 44: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:

- Vậy, nhiệt độ môi trường có ảnh hưởng
như thế nào đến đời sống sinh vật?
- Người ta chia sinh vật thành mấy nhóm?
Hãy phân biệt các nhóm đó?

Ví dụ 1:
*Cây vùng nhiệt đới khô hạn
Lá biến
thànhnhau
gai ,
Để sống được với những điều kiện -nhiệt
độ khác
bề mặt
lá điểm
có tầng
của môi trường, vậy sinh vật đã có những
đặc
gì
cutin dày có tác
thích nghi để tồn tại.
dụng hạn chế sự
Các bạn nghiên cứu thông tin cácthoát
ví dụhơi
1, nuớc
2, 3 SGK

Cây xương rồng

Cây sống đời

trang
126,127
và kết hợp quan sát các
tranh
sau:
* Cây
vùng
ôn đới
- Cây
rụng
lá để
giảm diện tích tiếp
xúc với không khí
lạnh hoặc thân và
rễ cây có lớp bần
dày tạo thành lớp
cách nhiệt bảo vệ
Lá cây vàng vào mùa thu và
Thân cây có lớp
cây .
rụng lá vào mùa đông
bần dày

CâyỞ
chỉlớp
quang
hợpbạn
bìnhđã
thường
ở nhiệt
độ trung
bình
từ và hô
6, các
học quá
trình
quang
hợp
0
0
0
0
20
C
–
30
C.
Nhiệt
độ
cao
quá
(
40
C
)
hay
thấp
quá
(
0
C )độ
cây
hấp của cây chỉ có thể diễn ra bình thường ở nhiệt
ngừng quang hợp và hô hấp.

môi trường như thế nào?

Ví dụ 2:
*Động vật sống vùng lạnh

Gaáu Baéc cöïc

Cừu

Lông dày
và dài, kích
thước cơ
thể lớn, lớp
mỡ dưới da
dày.

*Động vật sống vùng nóng
Lông ngắn,
cơ thể nhỏ.
Gấu ngựa ở Việt Nam

Cừu

Ví dụ 3 : Nhiều loài động vật có tập tính lẩn tránh
nơi nóng quá hoặc lạnh quá bằng cách : chui vào
hang , ngủ đông hoặc ngủ hè…

Chuoät soùc nguû ñoâng

Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
Nhóm sinh vật

Tên sinh vật

Sinh vật biến nhiệt: Vi khuẩn cố định đạm
vi sinh vật, nấm, thực
- Nấm rơm
vật, động vật không
xương sống, cá, lưỡng - Cây lúa
cư, bò sát.
- Giun đất

Sinh vật hằng
nhiệt:
chim, thú và con
người

Môi trường sống
- Sinh vật
- Sinh vật
- Mặt đất- không khí
- Trong đất

- Cá chép

- Trong nước

- Thằn lằn bóng đuôi dài

- Mặt đất- không khí

- ...
- Chim bồ câu

- ...
- Mặt đất- không khí.

- Thỏ

- Mặt đất- không khí.

- Con người

- Mặt đất- không khí.

- ....

- ….

? Trong hai nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt, sinh vật thuộc nhóm nào có
khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường?

Tiết 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:

Sống ở nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng cây có đặc điểm gì?

Cây lục bình
Cây bạc hà

 Cây lan ý

Lá
mỏng,
bản lá
rộng,
mô
giậu
kém
phát
triển

Sống ở nơi ẩm ướt, nhiều ánh sáng cây có đặc điểm gì?
Phiến
lá
hẹp, mô
giậu
phát
triển

Cây dừa nước
Cây thủy trúc

Cây lúa

Sống ở nơi khô hạn thực vật có đặc điểm gì để thích nghi?

Cây keo lạc đà

Cây xương rồng

- Rễ ăn sâu, lan rộng
- Thân mọng nước
- Lá tiêu giảm hoặc
biến thành gai
Cây lê gai

Ếch

Thường xuyên
sống nơi có độ
ẩm cao động vật
có đặc điểm gì?

Da trần ẩm
ướt,
khi gặp
điều kiện
khô hạn dễ
bị
mất nước

Sinh sống trên sa mạc động vật có đặc điểm gì?

Tắc kè
Thằn lằn sa
mạc

Kỳ nhông

Da có
vảy
sừng
làm
giảm
khả
năng
mất
nước .

Tiết 44: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật:
- Vậy bạn có nhận xét gì về ảnh
hưởng của độ ẩm lên đời sống
sinh vật?
-Người ta chia thực vật thành mấy
nhóm? Động vật thành mấy nhóm?

Thảo luận nhóm: Hãy lấy ví dụ minh họa các sinh vật
thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau theo
mẫu bảng 43.2 SGK- 129.
Các nhóm sinh vật

Tên sinh vật

Nơi sống

Thực vật ưa ẩm

-Rau mác
-Lúa

-Ven bờ ruộng
-Ruộng lúa nước
-Bãi cát

Thực vật chịu hạn

-Xương rồng
-Cây phi lao

- Bãi cát ven biển

Động vật ưa ẩm

-Ếch
-Giun đất

-Hồ, ao
-Trong đất
-Vùng cát khô, đồi

Động vật ưa khô

-Thằn lằn
-Lạc đà

-Sa mạc

Trong saûn xuaát, con ngöôøi coù bieän phaùp
kyõ thuaät gì ñeå taêng naêng suaát caây troàng vaø
vaät nuoâi?

- Cung caáp theâm ñieàu kieän soáng.
- Ñaûm baûo gieo troàng ñuùng thôøi vuï.

Chống rét cho
cây con

Xây dựng chuồng
nuôi hiện đại
Gieo trồng đúng thời vụ

CỦNG CỐ
LUYỆN TẬP: