KHỞI ĐỘNG
Quan sát s ơ đ ồ m ột s ố
cu ộ c kh ởi nghĩa tiêu
biể u tr ước th ế k ỉ X

NỘI
DUNG BÀI
HỌC

1. Nguyên nhân, mục đích
2. Diễn biến cuộc khởi nghĩa
3. Kết quả và ý nghĩa

Hồ sơ nhân vật Lịch sử
◦Liệt kê 3 điều em biết về 2 nhân vật:
Trưng Trắc và Trưng Nhị.

Hồ sơ nhân vật Lịch sử
◦Trưng Trắc - Trưng Nhị
◦Sinh ra và lớn lên ở đôi bờ sông
Hồng (Từ Hạ Lôi – Mê Linh đến
thị xã Sơn Tây – Hà Nội)
◦Là con gái của một Lạc tướng ở
Mê Linh
◦Tương truyền tên gọi của hai bà
được dân gian giải thích bắt nguồn
từ cách gọi theo tên các loại kén.

1. Nguyên nhân
mục đích

Đọc các câu thơ dưới đây, kết hợp quan sát
phim tư liệu, em hãy chỉ ra nguyên nhân và
mục đích của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

“Một xin rửa sạch nước thù
Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng
Ba kẻo oan ức lòng chồng
Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”
(Trích sách “Thiên Nam ngữ
lục”)

◦ Nguyên nhân
- Xuất phát từ lòng yêu nước, căm thù chính quyền đô hộ
- Xuất phát từ sự bất bình đối với chính sách cai trị hà khắc của nhà
Hán
- Thi Sách – chồng bà Trưng Trắc bị Thái thú Tô Định giết hại
◦ Mục đích
- Chống đô hộ, bảo vệ nhân dân
- Khôi phục lại nền độc lập, tự chủ thời Hùng Vương dựng nước

HAI BÀ TRƯNG LÀM LỄ TẾ TRỜI ĐẤT RA QUÂN GIẾT GIẶC

2. Diễn
biến

Quan sát lược đồ, theo dõi
diễn biến cuộc khởi nghĩa,
hoàn thành sơ đồ diễn biến

Mùa xuân năm 40, Hai Bà
Trưng phất cờ khởi
nghĩa ở Hát Môn

Nghĩa quân theo sông
Hồng đánh chiếm căn cứ
ở Mê Linh
Nghĩa quân tiếp tục tiến
xuống Luy Lâu, chiếm trụ
sở của chính quyền đô hộ

Thừa thắng, nghĩa quân
chiếm Cổ Loa

Sơ đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Mùa xuân
năm 40

Từ sông
Hát

Nghĩa quân
tiến công

Khởi nghĩa
thắng lợi

感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图
网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Sơ đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Mùa xuân
năm 40

Từ sông Hát

Hai Bà Trưng

Nghĩa quân theo

phất cờ khởi

đường sông Hồng

nghĩa ở Hát Môn

tiến xuống Mê Linh,
Cổ Loa

Nghĩa quân tiến
công

Chiếm Luy Lâu –

Khởi nghĩa
thắng lợi

感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图
网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

trụ sở của chính
quyền đô hộ

Tô Định rút

chạy về nước

3. Kết quả
ý nghĩa

Kết
quả

Ý
ngh
ĩa

- Khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc được
suy tôn lên làm vua, đóng đô ở Mê Linh
- Trưng Vương nắm quyền tự chủ trong
ba năm, sau đó bị đàn áp do tương quan
lực lượng chênh lệch
Thể hiện tinh thần đấu tranh bất khuất
của người Việt
Cổ vũ mạnh mẽ cho các cuộc khởi nghĩa
giành độc lập, tự chủ về sau

Tượng thờ Hai Bà Trưng

Đền thờ Hai Bà Trưng ở
huyện Mê Linh (Hà Nội)

LỄ HỘI ĐỀN HAI BÀ TRƯNG
MÊ LINH – HÀ NỘI

Củng cố bài
học

Vận dụng
◦Sưu tầm và thiết kế tập san về các địa điểm, di
tích liên quan tới cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
◦Gợi ý: Em có thể sưu tầm
- Tên các đền thờ
- Con đường
- Trường học
 Giải thích việc đặt tên như vậy có ý nghĩa như
thế nào?

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

KHỞI ĐỘNG:
Quan sát những hình ảnh này em nghĩ đến sự kiện nào? Sự kiện đó
diễn ra như thế nào, sự kiện đó có ý nghĩa gì ?

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

2. Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248).

Mời các con xem Phim khởi nghĩa Bà Triệu và hoàn thành phiếu học tập theo kỹ
thuật 5W1H

BÀI 16. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

2. Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248).

2. Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248).
Nguyên nhân

- Chính sách cai trị hà khắc của nhà Ngô
- Mục đích: “Lấy lại giang sơn, dựng nền độc lập, cởi ách nô lệ,
không chịu khom lưng làm tì thiếp cho người”.

Lãnh đạo
Thời gian
Địa điểm

Bà Triệu (Triệu Thị Trinh)
Năm 248
- Căn cứ ở núi Nưa (Triệu Sơn, Thanh Hoá)->Cửu Chân, Cửu Đức,
Nhật Nam, khiến cho toàn thể Giao Châu đều chấn động.

Kết quả
Ý nghĩa

- Thất bại, bà Triệu hi sinh trên núi Tùng..
- Làm rung chuyển chính quyền đô hộ phương Bắc
- Góp phần thức tỉnh ý thức dân tộc, tạo đà cho các cuộc khởi nghĩa
sau này.

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

2. Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248).

“ Tôi muốn cưỡi cơn gió
mạnh, đạp luồng sóng dữ,
chém cá kình ở biển khơi,
đánh đuổi quân Ngô giành
lại giang sơn, cởi ách nô lệ,
đâu chịu khom lưng làm tì
thiếp cho người!”.

Qua câu nói này, ta thấy Bà
Triệu là người như thế nào ?

Lăng Bà Triệu

Lễ hội Bà Triệu

- Núi Tùng ( Thanh Hóa)

(Từ ngày 21đến 24-2 Âm lịch)

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

BÁO CÁO NỘI DUNG ĐÃ
CHUẨN BỊ Ở NHÀ
1. Thẻ nhớ: Nhân vật Lí Bí

- Tiểu sử (năm sinh, năm mất, xuất thân,…)……………

- Công lao đối với dân tộc:
+ Trước khi lên ngôi Hoàng đế:
……………………………………………………………………………………
………………………………………………
+ Sau khi lên ngôi Hoàng đế:
……………………………………………………………………………………
………………………………………………

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

BÁO CÁO NỘI DUNG ĐÃ
CHUẨN BỊ Ở NHÀ
1. Thẻ nhớ: Nhân vật Triệu
Quang Phục

TRIỆU QUANG PHỤC
- Tên gọi khác:…………………………………………
- Năm sinh, năm mất……………………………………………
- Xuất thân……………………………………………………………
- Ông nổi tiếng với: ……………………………………………………

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí
LÍ BÍ

- Tiểu sử: Sinh ngày 17/10/503 tại phủ
Long Hưng (Thái Bình)
- Công lao đối với dân tộc:
+ Trước khi lên ngôi Hoàng đế:  Lãnh đạo nhân dân ta lật đổ ách đô
hộ của nhà Lương, giành lại độc lập dân tộc
+ Sau khi lên ngôi Hoàng đế:
vai trò quan trọng để xây dựng nhà nước độc lập, tự chủ là nhà
nước Vạn Xuân.

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

BÁO CÁO NỘI DUNG ĐÃ
CHUẨN BỊ Ở NHÀ
1. Thẻ nhớ: Nhân vật Triệu
Quang Phục

TRIỆU QUANG PHỤC
- Tên gọi khác: Triệu Việt Vương
- Năm sinh, năm mất: 26/01/524 - 571
- Xuất thân: Con của Thái phó Triệu Túc người huyện Chu Diên
- Ông nổi tiếng với: Bậc thầy của chiến tranh du kích Việt Nam.

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí
Thảo luận cặp
đôi (3 phút):
Nguyên nhân
khởi nghĩa Lí
Bí ?

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

Khai thác sơ đồ khởi nghĩa Lí Bí, Chùa Trấn
Quốc (Hà Nội) trả lời câu hỏi: diễn biến chính của
cuộc khởi nghĩa Lí Bí và Công cuộc bảo vệ nước
Vạn Xuân ?

Chùa Trấn Quốc-HN

Luật chơi: chọn số, trả lời đúng đáp án mở ra
1
3
2
Muøa xuaân naêm 542,
ôû Thaùi Bình
4

Nöôùc Vaïn
Xuaân ra
ñôøi

Ñaët ra
haøng traêm
thöù thueá

5

Thöù söû Giao
Khôû
i nghóa
Chaâ
u laø
ai?
Lyùngöôø
Bí buøng
Laø
Keá
t quaû ilôùn
noå ôû ñaâu?
nhö
nhaátheá
t cuûa
Vaø
o
thôø
i
Veà
n teá
Löông
naøQuaâ
?khôû
cuoä
cokinh
i
gian
naøoc?phaûn
nhaø
toåLöông
chöù
nghóa
Lyù
Bí?
boùc loä
coâ
t nnhaâ
g maá
ny
daân ta
laàn
baè
? nKeá
g t
caùcquaû
h naøra
o?sao?

Troø chôi: Theo daáu chaân quaân khôûi nghóa

Hai laàn, thaát
baïi naëng neà

Tieâu Tö tham
lam, taøn baïo

III. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (năm 542-602)
 
a. Nguyên nhân: 
+ Chính sách cai trị hà khắc, bóc lột tàn bạo của nhà Lương khiến đời sống của người Việt
cực khổ
+ Mâu thuẫn dân tộc giữa người Việt với nhà Lương ngày càng sâu sắc.
=> Lý Bí dấy binh khởi nghĩa để đánh đuổi quân xâm lược Lương, giành lại quyền tự chủ của
người Việt. 
b. Diễn biến:
+ Mùa xuân năm 542, Lý Bí lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa, chiếm giữ thành Long Biên,
làm chủ Giao Châu. 
+ Mùa xuân năm 544, khởi nghĩa thắng lợi. Lý Bí lên ngôi vua, hiệu là Lý Nam Đế; đặt
tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội).
+ Tháng 5/545, Nhà Lương cử quân xâm lược Vạn Xuân. Lý Nam Đế trao quyền chỉ huy
kháng chiến cho Triệu Quang Phục, một vị tướng trẻ tài ba. Triệu Quang Phục đưa quân
về đầm Dạ Trạch (Khoái Châu, Hưng Yên), xây đựng căn cử và tiếp tục lãnh đạo nhân
dân kháng chiến.

+ Năm 550, sau khi đánh bại quân Lương, Triệu Quang Phục xưng vương (Triệu Việt
Vương).
+ Năm 602, nhà Tuỳ đem quân xâm lược, nước Vạn Xuân sụp đổ.

c. Ý nghĩa:
+ Tiếp nối truyền thống đấu tranh yêu nước của người Việt
+ Thức tỉnh tinh thần dân tộc, để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho các
cuộc đấu tranh yêu nước của người Việt sau này.

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí
Kết quả, ý nghĩa cuộc
khởi nghĩa Lí Bí ?

BÀI 18. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

Tại sao Lý Bí đặt tên
nước là Vạn Xuân ?

Thảo luận và trả lời câu hỏi
vào Phiếu học tập số 1
Khởi nghĩa Hai Bà Trưngnăm 40 và
khởi nghĩa Lí Bí năm 542 có điểm
giống và khác nhau gì ?

 
- Giống nhau :
- Khác nhau:

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Khởi nghĩa Lí Bí

BÀI 16. CÁC CUỘC KHỞI NGHĨA TIÊU BIỂU
GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X

3. Khởi nghĩa Lý Bí

 

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và
khởi nghĩa Lí Bí
có điểm giống và khác nhau
gì ?
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Khởi nghĩa Lí Bí

- Giống nhau :

- Đều trải qua giai đoạn khởi nghĩa và kháng chiến

- Khác nhau:

- Xưng vương
- Xây dựng chính quyền sơ
khai tồn tại 3 năm.
 - Đóng đô: Mê Linh

- Xưng đế
- Xây dựng chính quyền có 2 ban
Văn, võ, quốc hiệu riêng, tồn tại
lâu hơn.
- Đóng đô: sông Tô Lịch

C©u ng¹n ngữ truyÒn tông
trong d©n gian nãi lªn tµi trÝ
Lý BÝ:
“N­ưíc l· mµ v· nªn hå
Tay kh«ng mµ næi c¬ ®å
míi ngoan”

Lí Nam Đế

Triều Lý Nam Đế (tranh mô phỏng)

Đền Giang Xá thờ Lý Nam Đế ở Hà Nội ( Hà Tây cũ)

Hình ảnh phố Lý Nam Đế ở Hà Nội

LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Hãy chọn các từ, cụm từ Phú Điền, Giao
châu, 248, Cửu Chân, Bà Triệu để hoàn thành diễn
biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu:
1 , khởi nghĩa bùng nổ. Từ căn cứ
Năm 248
Phú 2Điền ( Hậu Lộc –T.Hoá), Bà Triệu
lãnh đạo
3
nghĩa quân đánh phá các thành ấp của nhà Ngô ở
quận Cửu 4Chân, rồi từ đó đánh ra khắp
Giao 5Châu. Nhà Ngô cử 6000 quân sang đàn áp.
Cuộc khởi nghĩa thất bại.

Bài tập 2: Trò chơi

TÂY DU KÝ

TRONG KHU RỪNG CÓ RẤT NHIỀU YÊU QUÁI XUẤT HIỆN ĐỂ
CẢN ĐƯỜNG THẦY TRÒ ĐƯỜNG TĂNG ĐI LẤY KINH
EM HÃY GIÚP THẦY TRÒ ĐƯỜNG TĂNG BẰNG CÁCH VƯỢT
QUA CÁC CÂU HỎI CỦA YÊU QUÁI.

Hồng Hài Nhi

Bạch Cốt Tinh

Ngọc Thố Tinh

Thanh Ngưu Quái Ngưu Ma Vương

Câu 1.“Vung tay đánh cọp xem còn dễ/Đối
diện Bà Vương mới khó sao” là câu nói chỉ
vị anh hùng dân tộc nào?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08

A. Bà Triệu.

C. Trưng Trắc. 

 B. Trưng Nhị. 

D. Lê Chân.

        

Câu 2. Câu nào sau đây là ý nghĩa lịch sử
của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
C. Thể hiện tinh thần tiếp thu nền văn
hóa của nước ngoài.
C. Khẳng định ý chí bất khuất của dân tộc
trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập dân
tộc.

B. Thể hiện tinh thần cầu tiến.

D. Khẳng định truyền thống đấu tranh
kiên cường của dân ta

Câu 3. Đâu không phải là lí do hào kiệt và
nhân dân khắp nơi đều ủng hộ cuộc khởi
nghĩa Lý Bí?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
A. Nhân dân ta rất oán hận nhà Lương.

B. Muốn giành ngôi vua.

C. Ý chí giành lại độc lập dân tộc của
nhân dân ta.

D. Nhà Lương cai trị và bóc lột tàn bạo
nhân dân ta.

Câu 4. Kết quả của cuộc tấn công lần thứ
nhất của quân nhà Lương?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
A. Hai bên cầm cự hơn một năm, quân
Lương rút về nước.

B. Quân Lương bao vây nghĩa quân trong
thành Long Biên.

C. Nghĩa quân đánh bại quân nhà Lương,
giải phóng thêm Hợp Phố

D. Nghĩa quân đánh bại quân nhà Lương,
giải phóng thêm Hoàng Châu.

Câu 5. Sau cuộc khởi nghĩa chống quân
Lương thắng lợi, Lý Bí đã làm gì?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
A. Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý
Thái Tổ.

B . Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý
Nam Đế.

C. Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về Đại
La.

D. Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về
Thăng Long.

Câu 6. Lý Nam Đế mong muốn điều gì khi
đặt tên nước là Vạn Xuân?

00:02
00:00
00:01
00:03
00:06
00:10
00:04
00:07
00:09
00:05
00:08
A. Đất nước tươi đẹp như vạn
mùa xuân.

 B. Mong muốn sự trường tồn
của dân tộc

C. Khẳng định ý chí độc lập, tự chủ.

D. Mong muốn sự trường tồn của dân tộc.