Hành trình
tri thức

“Đác-uyn – Nhà bác học không ngừng học:
https://www.youtube.com/watch?v=hm6jfG9PJhM .

? Tại sao Đác-uyn dù đã lớn tuổi nhưng vẫn tiếp tục
học? Theo em việc học của mỗi người có lúc nào
dừng lại không? Vậy tri thức có ý nghĩa ntn với cuộc
sống của chúng ta?
Vậy tri thức có ý nghĩa ntn với cuộc sống của chúng
ta?

Tri thức
Ngữ văn

Các hình ảnh sau gợi cho em suy nghĩ gì?

gợi ra vai trò, sức mạnh của tri thức đối với cuộc sống

g
n
ố
s
c
ộ
Cu
a
t
h
n
a
u
q

Câu 1: Hiện tượng xảy ra khi Mặt Trăng đi qua
giữa Trái Đất và Mặt Trời trên cùng một đường
thẳng và quan sát từ Trái Đất, lúc đó Mặt Trăng 
che khuất hoàn toàn hay một phần Mặt Trời được
gọi là gì?
Nhật thực

Câu 2: Nhà bác học không ngừng học là
câu nói của ai?

Đác- uyn

Câu 3: Người châu Á đầu tiên nhận giải Nobel văn học?

Ta-go

Câu 4: Câu nói “Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”có ý
nghĩa gì?

Mọi sự vật trong vũ trụ đều
có sự vận động

Câu 5: Tên hang động lớn nhất thế giới?

Sơn Đoòng

Chủ đề của bài
học là gì?

Thể loại chính của chủ
đề? Kể tên các văn bản
trong chủ đề

chủ đề:
“Hành
trình tri
thức”

Thể loại:
Nghị luận
xã hội

Các văn bản
VB 1: Tự học – một thú vui bổ ích
VB 2: Bàn về đọc sách
Đọc kết nối chủ điểm:Tôi đi học
Đọc mở rộng theo thể loại: Đừng từ bỏ cố gắng.
? Em sẽ học điều gì khi đọc VB1,2+VB Đọc mở rộng theo thể loại?
? VB Đọc kết nối chủ điểm có mối quan hệ như thế nào với 3 VB còn
lại? Chúng ta đọc VB Đọc kết nối chủ điểm để làm gì?

Trình bày những hiểu biết về VB nghị luận.
Tìm VD về vấn đề đời sống

Mục đích: Văn bản nghị luận về 1 vấn đề đời sống (nghị
luận xã hội) được viết ra để bàn về một sự việc, hiện
tượng có ý nghĩa đối với xã hội, hay một vấn đề thuộc
lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người.
Hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội: hoạt động giờ Trái Đất, ô
nhiễm môi trường, tai nạn giao thông, bạo lực học đường, tiếp
sức mùa thi, ..
Lĩnh vực tư tưởng đạo lí: lí tưởng sống, tính trung thực,
dũng cảm, tình anh em, giúp đỡ người gặp khó khan trong
đại dịch Covid…

*Đặc điểm Văn bản nghị luận về một vấn đề đời sống
Thể hiện rõ ý kiến
khen, chê, đồng tình,
phản đối của người
viết đối với hiện
tượng, vấn đề cần
bàn luận.

Trình bày những lí lẽ,
bằng chứng để thuyết
phục người đọc, người
nghe. Bằng chứng có thể
là nhân vật, sự kiện, số
liệu liên quan đến vấn đề
cần bàn luận.

Ý kiến lí lẽ, bằng
chứng được sắp
xếp theo trình tự
hợp lí.

https://www.youtube.com/watch?v=fPGym2U0iPY

Thế nào là tự học?

Tự học là quá trình tự làm việc, tự tiếp thu kiến thức mà không có sự hướng
dẫn chỉ bảo của người khác. Bản thân bạn phải tự nghiên cứu, suy luận, tư
duy…
Theo em, việc tự học có gì thú vị ?

Khi ấy chúng ta sẽ làm chủ quá trình tiếp thu kiến thức; bao gồm cả thời
lượng học, khối lượng kiến thức phải nạp cùng phương pháp học. 

01

02

03

Chủ động tiếp
thu và khám
phá kiến thức. 

Rèn luyện tính
kiên trì, sáng tạo. 

Giúp ta tự do,
tự chủ không có
sự bắt buộc. 

2.

Trải nghiệm
cùng văn bản

Theo dõi: Vì sao tự học là “một
cuộc du lịch say mê gấp trăm lần
du lịch bằng chân”?
Suy luận: Những trích dẫn được sử
dụng trong đoạn văn nhằm mục
đích gì ?

Vì tự học là du lịch trong không gian
lẫn thời gian. Sự hiểu biết của loài
người là một thế giới mênh mông
được đúc kết lại trong sách vở. 
Tăng hiệu quả, uy tín khi nói về ý
nghĩa của tự học, giúp bài văn có cái
nhìn đa chiều, phong phú. 

1. Tìm hiểu mối liên hệ giữa các ý kiến, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản

PHT1
VẤN ĐỀ CẦN BÀN LUẬN
Thú vui tự học

Ý kiến 1
…………………..

Ý kiến 2
……………………

Ý kiến 3
……………….
 
 
 

Lí lẽ……….
Bằng chứng………..

Lí lẽ…………..
Bằng chứng……….

Lí lẽ…………..
Bằng chứng………

Vấn đề cần bàn luận “Thú vui tự học”
Ý kiến 1
Thú tự học giống thú đi bộ

*Lí lẽ: Tự học giúp
người học tự hình
thành tri thức một
cách tự chủ, tự do.
* Bằng chứng: Biết
được viên dạ minh
châu, khúc Nghê
thường vũ y, kiến
thức côn trùng,…

Ý kiến 2
Thú tự học là phương thức
chữa bệnh âu sầu

*Lí lẽ: Việc đọc sách
giúp ta cảm thấy đồng
cảm, được an ủi.
*Bằng chứng: Bệnh
nhân biết đọc sách
mau lành bệnh hơn,
quá trình đọc sách
của Mon-tin, Môngte-xki-ơ

Ý kiến 3
Tự học là thú vui tao nhã
giúp nâng tầm tâm hồn ta
lên

*Lí lẽ: Tự học giúp ta
tiến bộ, có thể cống
hiến cho xã hội.
*Bằng
chứng:Thầy
kí, bác nông phu nhờ
tự hoc mà giỏi nghề,
cống hiến; những tấm
gương nhà khoa học
tự học…

2. Tìm hiểu đặc điểm của văn bản nghị
luận về một vấn đề trong đời sống, mối
quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục
đích của nó

PHIẾU HỌC TẬP – 2 BÀN

Câu hỏi 1 (SGK Tr.8): văn bản trên viết ra nhăm mục đích gì ?
Gợi ý: em hãy nhớ lại mục đích của văn bản nghị luận để trả lời câu hỏi này
Văn bản viết ra nhằm …………… người đọc về …………. đó là
……………………..
Câu hỏi 3 (SGK Tr.9): Em có nhận xét gì về những bằng chứng tác giả nêu ra trong
đoạn trích?
Gợi ý: Xác định các bằng chứng được nêu trong đoạn trích
………………………………………………………………………………………
=> Các bằng chứng này có tác dụng như thế nào trong việc thực hiện mục đích VB?
………………………………………………………………………………………
Câu hỏi 4 (SGK Tr.9): Những dấu hiệu nào giúp em nhận ra Tự học – một thú vui
bổ ích là văn bản nghị luận về một vấn đề trong cuộc sống?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………

*Câu 1
Văn bản tự học- một thú vui bổ ích
được viết ra để thuyết phục người
đọc về lợi ích của việc tự học

*Câu 3
Các bằng chứng

Thầy kí, bác nông phu: nhân vật
tiêu biểu, quen thuộc trong đời
sống, => khẳng định một điều
đúng đắn rằng dù bất kì ai, chỉ
cần tìm tòi, học tập thì sẽ tiến bộ
và có thể cống hiến cho xã hội

Các nhà khoa học nổi
tiếng có sức ảnh hưởng
và quá trình tự học của
họ.

Tác dụng: làm cho rõ ý kiến của người viết, dễ dàng được người đọc
tin tưởng, tiếp nhận, nhờ đó đã thực hiện được mục đích của văn bản
là thuyết phục người đọc về những lợi ích của việc tự học.

*Câu 4
Thể hiện rõ ý kiến
khen, chê, đồng tình,
phản đối với các hiện
tượng, vấn đề cần
bàn luận: tác giả
đồng tình, đề cao
việc tự học “tự học là
một cái thú”

Trình bày được
những lí lẽ, bằng
chứng để thuyết
phục người đọc,
người nghe (trả
lời dựa theo phần
1)

Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
được sắp xếp theo trình
tự hợp lí: qua các từ
trước hết, hơn nữa,
quan trọng hơn cả cho
thấy các ý kiến được sắp
xếp theo trình tự tăng
dần mức độ cần thiết,
quan trọng của vấn đề

Thảo luận theo hình thức nhóm đôi: Tự
học có phải là không cần sự trợ giúp của
người khác?

Tự học không phải là không cần sự trợ
giúp của ai mà là người học chủ động, tự
giác trong việc học của mình, biết lên kế
hoạch học tập. chủ động tìm kiếm tri thức
và biết tìm sự trợ giúp khi cần thiết để việc
học được hiệu quả

Từ nội dung thảo luận,
Hs viết đoạn văn
(khoảng 100 chữ)

Nhiệm vụ

“Tự học không cần sự trợ giúp của người khác” là ý
kiến em không đồng tình, quan điểm này sai lệch với bản chất
của tự học. Tự học là chủ động tiếp nhận kiến thức, kĩ năng
một cách tự nguyện không chịu bất kì sự ép buộc nào. Chúng
ta có thể học trên nhiều nguồn: từ sách vở, đài báo đến thực
tiễn cuộc sống, học từ những người xung quanh mình. Trong
quá trình ấy rất cần đến sự trợ giúp của người khác bằng cách
như giới thiệu cho mình nguồn tài liệu hay, cùng mình học
tập… Nhờ những điều ấy quá trình tự học sẽ diễn ra thuận lợi
hơn. 

Khái quát đặc
điểm thể loại

4. Khái quát đặc điểm thể loại
01
Hs nhắc lại khái niệm và
đặc điểm của văn bản nghị
luận về một vấn đề đời sống
(nghị luận xã hội)

02
Hs chỉ ra những điểm cần
lưu ý khi đọc hiểu văn bản
nghị luận về một vấn đề
trong đời sống

Văn bản nghị luận về 1 vấn đề đời sống (nghị luận
xã hội) được viết ra để bàn về một sự việc, hiện
tượng có ý nghĩa đối với xã hội, hay một vấn đề
thuộc lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống của
con người.

*Đặc điểm Văn bản nghị luận về một vấn đề đời sống
Thể hiện rõ ý kiến
khen, chê, đồng
tình, phản đối của
người viết đối với
hiện tượng, vấn đề
cần bàn luận.

Trình bày những lí
lẽ, bằng chứng để
thuyết phục người
đọc, người nghe.
Bằng chứng có thể là
nhân vật, sự kiện, số
liệu liên quan đến
vấn đề cần bàn luận.

Ý kiến lí lẽ,
bằng chứng
được sắp xếp
theo trình tự
hợp lí.

*Lưu ý

Cần chỉ ra được mối liên hệ giữa ý kiến, lí lẽ,
bằng chứng trong văn bản

Chỉ ra được các đặc điểm của văn bản nghị
luận về một vấn đề trong đời sống xã hội, mối
quan hệ giữa đặc điểm văn bản với mục đích
của nó
…

a, Nội dung
VB bàn về lợi ích của tự
học từ đó định hướng
cho học sinh có tinh
thần tự học

b. Nghệ thuật
Phương thức biểu đạt:
nghị luận.

Các lí lẽ, dẫn chứng rõ
ràng, cụ thể

Văn bản Tự học- một thú vui bổ ích thuộc kiểu văn bản nào?

 A. Văn bản nghị luận xã hội

 B. Văn bản thông tin.

 C. Văn bản biểu cảm.

 D. Văn bản nghị luận văn học

Văn bản nghị luận xã hội là văn bản?

 A. Bàn về những quy tắc trong đời sông
 C. được viết ra để bàn về một câu chuyện ý nghĩa
trong tác phẩm văn chương viết về đời sống

 B. được viết ra để bàn về một sự việc, hiện tượng có

ý nghĩa đối với xã hội, hay một vấn đề thuộc lĩnh vực
tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người.

 D. Cả A,B,C

Trong các tác giả sau, ai là tác giả của cuốn sách Tự học- một
thú vui bổ ích
 A. Nguyễn Hiến Lê

 B. Nguyễn Minh Châu

 C. Chu Quang Tiềm.

 D. Nguyễn Gia Thiều

Ý nào đúng nhất về quan niệm tự học của tác giả?

 A. Sự bắt buộc

 B. Là một cái thú

 C. Là một cuộc chơi

 D. Cần thiết

Văn bản Tự học - một thú vui bổ ích viết ra nhằm mục đích gì?

 A. Thuyết phục người đọc về lợi ích của

 B. Giúp mọi người thấy tự học là một thú

 C. Thuyết phục người đọc về lợi ích của

 D. Giúp mọi người thấy tự học cũng

việc đọc sách

việc tự học

vui thanh nhã

giống cái thú đi chơi bộ

Nội dung chính của văn bản Tự học - một thú vui bổ ích là

 A. Tự học là một thú vui thanh nhã
 C. Văn bản bàn về lợi ích của tự học từ đó

định hướng cho học sinh có tinh thần tự học

 B. Tự học cũng giống cái thú đi chơi bộ
 D. Cả A,B,C

“Bệnh nhân biết đọc sách mau lành bệnh hơn” là dẫn chứng cho ý
kiến nào?
 A. Tự học là cần thiết nhưng không bắt
buộc

 C. Tự học cũng như một cuộc su lịch

 B. Tự học là một thú vui thanh nhã
 D. Thú tự học là phương thuốc chữa bệnh
âu sầu

Hoạt động vận dụng

Viết đoạn văn khoảng
7 đến 10 câu chia sẻ về một
phương pháp tự học hiệu
quả mà em đã áp dụng