CHAØO MÖØNG
NGAØY NHAØ GIAÙO VIEÄT NAM
20/11/2007
TOÅ : SINH

Caâu 1: Caáu truùc löôùi noäi chaát haït laø:
a)Moät heä thoáng oáng vaø xoang deïp thoâng vôùi
nhau.
b) Moät heä thoáng oáng phaân nhaùnh lieân tuïc.
c) Moät heä thoáng xoang deït thoâng vôùi nhau.
d) Moät heä thoáng vaø xoang deït loàng vaøo nhau.

Caâu 2 : Chöùc naêng chuyeân bieät gioáng nhau
cuûa luïc laïp vaø ti theå gioáng nhau laø:
a) Coù bao maøng.
b) Bieán ñoåi naêng löôïng.
c) Thu khí C02 vaø phoùng thích 02.
d) Thu khí 02 vaø phoùng thích C02.

BAØI 17

TEÁ BAØO NHAÂN THÖÏC
( tieáp theo)

X. MAØNG SINH CHAÁT
1. Caáu truùc:

Quan saùt hình cho bieát maøng sinh chaát ñöôïc
caáu taïo töø nhöõng thaønh phaàn naøo?

Proâteâin baùm maøng
Proâteâin xuyeân maøng

Khung xöông teá baøo

Lôùp keùp phoâtpholipit

Thaønh phaàn:
Lôùp keùp phoâtpholipit.
Caùc phaân töû proteâin.
Caùc phaân töû
cacbohiñrat.
Caùc phaân töû coâlesteâroân
( ÑV).

Proâteâin
baùm
Proâteâin maøng
xuyeân
maøng

Khung
xöông teá
baøo

Lôùp leùp
phoâtpholi
pit

Lôùp keùp phoâtpholipit goàm:

2 ñuoâi kî nöôùc quay vaøo nhau
2 ñaàu öa nöôùc quay ra ngoaøi
ÑAÀU ÖA NÖÔÙC

ÑUOÂI KÎ NÖÔÙC

Caùc phaân töû phoâtpholipit vaø caùc phaân töû
proâteâin saép xeáp theo moâ hình naøo?
Caáu truùc khaûm :
Laø lôùp keùp phoâtpholipit ñöôïc khaûm (gaén)
bôûi caùc phaân töû proâteâin.
Caáu truùc ñoäng:
Do söï töông taùc lipit-lipit, lipit-proâteâin ,
proâteâin-proâteâin => Maøng sinh chaát coù tính
ñoäng.

2. CHÖÙC NAÊNG:
Vaän chuyeån caùc chaát (coù choïn loïc).
Nhaän vaø truyeàn thoâng tin töø beân ngoaøi
vaøo beân trong TB.
Laø nôi ñònh vò nhieàu enzym.
Caùc proteâin maøng gheùp noái caùc tb trong 1
moâ.
Caùc “daáu chuaån” laø glicoproâteâin -> nhaän
ra nhau vaø nhaän ra caùc TB laï.

• Caùc
proâtein
treân maøng
laø keânh
vaän
chuyeån
caùc chaát
qua
maøng.

ATP

Vaän chuyeån chaát coù choïn loïc: Lôùp photpholipit chæ
cho caùc phaân töû nhoû tan trong daàu môõ ñi qua. Caùc
chaát phaân cöïc hay tích ñieän ñieàu phaûi ñi qua nhöõng
keânh proâteâin.
lipit
02

glucoâzô

Na+
H+

Phía ngoaøi MSC

Teá baøo chaát
Teá baøo chaát

Phaân töû
mang tin

• Caùc proâtein
thuï quan treân
maøng laøm
nhieäm vuï tieáp
nhaän thoâng tin
töø ngoaøi vaøo
trong teá baøo.
Thoâng tin thöù 2

• Caùc enzim
ñöôïc ñònh
vò theo
trình töï
xaùc ñònh
treân phaân
töû proâtein
cuûa maøng.
Saûn phaåm
Nguyeân lieäu

• Caùc proâtein
maøng laøm
nhieäm vuï
gheùp noái caùc
teá baøo trong
1 moâ.

Quan saùt hình vaø traû lôøi caâu hoûi sau:
Taïi sao khi gheùp noái caùc moâ, cô quan
töø ngöôùi naøy sang ngöôøi khaùc thì cô
theå laïi nhaän bieát ra caùc cô quan laï vaø
ñaøo thaûi caùc cô quan gheùp naøy? Khi
gheùp taïng , ngöôøi gheùp phaûi uoáng
thuoác öùc cheá söï ñaøo thaûo caùc cô quan
gheùp?
=>Caùc teá baøo nhaän bieát nhau vaø
nhaän bieát TB laï nhôø daáu hieäu ñaëc
tröng laø Glicoâproâteâin (proâteâin + caùc
goác ñöôøng).

XI. CAÁU TRUÙC BEÂN NGOAØI MAØNG
SINH CHAÁT
Töø hình veõ, neâu caáu truùc beân ngoaøi maøng sinh chaát?

TB ñoäng vaät

TB thöïc vaät

1/.Thaønh teá baøo:
a) Caáu truùc

Caàu sinh chaát

TB thöïc vaät:
xenluloâzô.
Treân thaønh TB coù :
Caàu sinh chaát
=> caùc TB gheùp noái vaø
lieân laïc vôùi nhau deã
daøng.
Teá baøo naám :
kitin.

Thaønh teá baøo
Maøng sinh chaát

SO SAÙNH
Ñaëc ñieåm so Thaønh teá baøo thöïc Thaønh teá baøo vi
saùnh
vaät
khuaån
Vò trí
Ngoaøi cuøng
Döôùi lôùp voû nhaày
Caáu truùc
hoaù hoïc
Chöùc naêng

Xenluloâzô

Peptiñoâglican

Baûo veä teá baøo, xaùc ñònh hình daïng
vaø caáu truùc cuûa teá baøo.

b)Chöùc naêng:
Baûo veä teá baøo, xaùc ñònh hình daïng
vaø caáu truùc cuûa teá baøo.

2/.Chaát neàn ngoaïi baøo
Xem SGK vaø cho bieát:
Chaát neàn ngoaïi baøo coù ôû loaïi teá baøo naøo?
ÔÛû caùc teá baøo ÑV vaø ngöôøi.
Thaønh phaàn cuûa chaát neàn ngoaïi baøo?
Caùc sôïi glicoproâteâin
Chaát höõu cô vaø voâ cô
Chöùc naêng?
Giuùp caùc TB lieân keát vôùi nhau -> moâ .
Giuùp TB thu nhaän thoâng tin.

CUÛNG COÁ:
Caâu 1: Chöùc naêng cuûa maøng sinh chaát laø:
a) Baûo veä teá baøo vaø trao ñoåi chaát vôùi moâi
tröôøng.
b) Nhaän vaø truyeàn thoâng tin giöõa caùc teá baøo.
c) Geùp noái caùc teá baøo trong moät moâ .
d) Caû a, b vaø c ñuùng.

CUÛNG COÁ:

Caâu 2: Maøng sinh chaát coù caáu taïo:
a). Goàm 2 lôùp , phía treân laø caùc loã nhoû.
b). Goàm 3 lôùp: 2 lôùp proâteâin vaø lôùp lipit ôû
giöõa.
c). Caùc phaân töû lipit xen keõ ñeàu ñaën vôùi caùc
phaân töø proâteâin.
d). Caáu taïo chính laø lôùp keùp photpholipit
ñöôïc xen keõ bôûi nhöõng phaân töû proâteâin,
ngoaøi ra coøn coù moät löôïng nhoû polisaccarit.

CUÛNG COÁ:
Caâu 3: Thaønh phaàn nhieàu nhaát trong 1
maøng laø:
a) Celluloâzô vaø phoâtpholipit
b) Proâteâin vaø phoâtpholipit.
c) Glycoâgen vaø phoâtpholipit.
d) Vitamin hoaø tan trong lipit vaø
phoâtpholipit

Daën doø:
Veà hoïc baøi vaø laøm baøi taäp cuoái baøi.
Ñoïc tröôùc baøi 18.

Caûm ôn quí thaày
coâ ñaõ ñeán döï !