TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

ĐỊA
ĐỊALÍLÍ6 6

Lớp K27 Đại Học SP Địa Lí

Sinh viên thực hiện:Hoàng Thị Thuỷ

TIẾT 26, BÀI 20: HƠI NƯỚC TRONG
KHÔNG KHÍ. MƯA
NỘI DUNG
1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
2. Mưa và sự phân bố lượng mưa trên
Trái Đất

Tiết 26 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG
KHÔNG KHÍ. MƯA
1. Hơi nước và độ ẩm của không khí

Vậy theo em hơi
nước trong không
khí do đâu mà có ?
Các thành phần của không khí

Do hiện tượng bốc hơi nước trong:
BIỂN

Sông, suối

HỒ, AO

Thực, động vật

Con người

1. H¬i n­íc vµ ®é Èm cña kh«ng khÝ:
Kh«ng khÝ bao giê còng chøa mét l­îng h¬i n­íc nhÊt
®Þnh.

Tại sao
trong không
khí lại có độ
ẩm?

Bèc h¬i

Do có chứa một lượng hơi nước nhất
định nên không khí có độ ẩm

Độ ẩm của không
khí là gì?

- Độ ẩm không khí là
lượng hơi nước chứa
trong không khí

Tiết 26 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
- Độ ẩm không khí là lượng hơi nước chứa trong không khí

Thảo luận theo bàn (2 phút)
-

-

Dụng cụ để đo độ ẩm là gì?
Dựa vào bảng lượng hơi nước
tối đa trong không khí, em hãy
cho biết lượng hơi nước tối đa
mà không khí chứa được khi
có nhiệt độ: 100C, 200C, 300C?
Cho biết nhiệt độ có ảnh
hưởng thế nào đến khả năng
chứa hơi nước của không khí?

Nhiệt
độ
(0C)
0

Lượng
hơi nước
(g/m3)

10

5

20

17

30

30

2

- Dụng cụ đo là ẩm kế
Nhiệt độ
(0C)

Lượng hơi
nước (g/m3)

0

2

10

5

20

17

30

30

Nhiệt độ có ảnh hưởng đến khả năng chứa hơi nước
của không khí: nhiệt độ không khí càng cao, lượng hơi
nước chứa được càng nhiều (độ ẩm càng cao)

Tiết 26 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
- Độ ẩm không khí là lượng hơi nước chứa trong không khí
- Dụng cụ đo: ẩm kế
- Nhiệt độ không khí càng cao lượng hơi nước chứa được
càng nhiều (độ ẩm càng cao)

Khi nào không khí
bão hòa hơi nước?

Khi không khí đã chứa được lượng
hơi nước tối đa, ta nói không khí
đã bão hòa hơi nước. Nó không thể
chứa thêm được nữa.

Nhiệt độ
(0C)

Lượng hơi
nước (g/m3)

0

2

10

5

20

17

30

30

Độ ẩm tuyệt đối (g/m3)
Là trọng lượng hơi nước tính
bằng gam trong m3 không khí
Ví dụ

Nhiệt độ
(0C)

Lượng HN
(g/m3)
15

30

20
30 (Bão hòa)

Độ ẩm tương đối (%)
Là tỉ số giữa độ ẩm tuyệt
đối của không khí với độ
ẩm bão hòa ở cùng nhiệt
độ
VD: Ở 300C một m3
không khí bão hòa
chứa 30g hơi nước,
nếu chỉ chứa 15g thì
độ ẩm tương đối là:

15
x 100
50%
ĐỘ=ẨM
30

TƯƠNG ĐỐI

SỰ NGƯNG TỤ

Không
khí đã
bão hoà
hơi nước

Vẫn được
cung cấp
Dựa
vào hơi
nội dung SGK
thêm
chonước
biết thế nào là sự
ngưng tụ? Hơi nước Hơi
trong
nước
không khí, khi ngưngsẽtụngưng
sinh ra các hiện tượng
gì?
tụ đọng
Bị lạnh do
bốc lên
cao hoặc
tiếp xúc
với khối
khí lạnh

trên
cao 
Mây

Mưa

thành hạt
nước
gần mặt
đất 
sương

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ SƯƠNG

Sương khói

(mỏng manh, tựa như làn khói)

Sương muối (Trong điều kiện nhiệt độ

hạ xuống rất thấp các hạt nước trở thành các hạt
băng nhỏ, trắng, giống như những hạt muối)

Sương mù (Lơ lửng trong
không khí và dày đặc)

Sương móc (Hơi nước đọng
thành hạt trên các lá cây, ngọn cỏ)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ MÂY

Hơi nước gặp lạnh ngưng kết ở độ cao từ 2km đến
10km thành những hạt nước nhỏ và nhẹ sẽ tạo
thành mây.

Tiết 26 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
- Độ ẩm không khí là lượng hơi nước chứa trong không khí
- Dụng cụ đo: ẩm kế
- Nhiệt độ không khí càng cao lượng hơi nước chứa được
càng nhiều (độ ẩm càng cao)
- Không khí bão hòa hơi nước khi nó chứa một lượng hơi
nước tối đa, nếu vẫn được cung cấp thêm hơi nước hoặc
hóa lạnh sẽ dẫn đến hiện tượng ngưng tụ.

Tiết 24 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
2. Mưa và sự phân bố lượng mưa trên trái đất

Thảo luận nhóm (3 phút)

Nhóm 1, 2:
- Dựa vào nội dung SGK hãy vẽ sơ đồ thể hiện quá trình
hình thành mưa?
- Dụng cụ để đo mưa?
- Nêu cách tính lượng mưa một ngày?
Nhóm 3, 4:
- Nêu cách tính lượng mưa tháng, năm
và trung bình năm?
- Dựa vào hình 53. Biểu đồ lượng mưa
của TP. HCM cho biết:
+ Tháng nào có mưa nhiều nhất?
Lượng mưa khoảng bao nhiêu mm?
+ Tháng nào có mưa ít nhất? Lượng
mưa khoảng bao nhiêu mm

TRẢ LỜI CÂU HỎI NHÓM 1, 2

Sơ đồ quá trình hình thành mưa.
hơi nước sẽ
ngưng tụ
thành hạt
nước nhỏ
Bị
lạnh
dần
Không
khí bốc
lên cao

Mây

gặp ĐK thuận
lợi, tiếp tục
ngưng tụ

hạt nước
to dần,
rơi xuống

mưa

DỤNG CỤ ĐỂ ĐO LƯỢNG MƯA

Thùng đo mưa (Vũ kế)
70
60
50
40
30
20
10
0

Vườn khí tượng

Lượng mưa ngày = Tổng cộng của cột nướ
ở đáy thùng đo mưa sau các trận mưa

Tiết 24 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
2. Mưa và sự phân bố lượng mưa trên trái đất
- Qúa trình tạo thành mưa: SGK 3 dòng đầu mục 2 trang 62
- Dụng cụ đo: Vũ kế (Thùng đo mưa, đơn vị:mm)

MỘT SỐ LOẠI MƯA THƯỜNG GẶP
Mưa Phùn

Mưa Tuyết

Mưa Rào

Mưa đá

Em hãy kể tên một số
loại mưa mà em biết?

Một số tác hại do mưa gây ra

VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC

TRẢ LỜI CÂU HỎI NHÓM 3, 4

Cách tính lượng mưa tháng
năm, TB năm
Tháng = tổng lượng mưa
của các ngày trong tháng.
Năm = tổng lượng mưa
của 12 tháng trong năm
Trung bình năm = tổng
lượng mưa của nhiều năm
cộng lại rồi chia cho số năm

Tháng

Lượng
mưa

LM nhiều
nhất

9

327 mm

LM ít
nhất

2

4 mm

Tiết 24 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
2. Mưa và sự phân bố lượng mưa trên trái đất
- Qúa trình tạo thành mưa: Khi không khí bốc lên cao, bị
lạnh dần, hơi nước sẽ ngưng tụ thành các hạt nước nhỏ,
tạo thành mây. Gặp điều kiện thuận lợi, hơi nước tiếp tục
ngưng tụ, làm các hạt nước to dần, rơi xuống đất thành
mưa.
- Dụng cụ đo: Vũ kế (Thùng đo mưa, đơn vị:mm)
- Tính lượng mưa: sgk

sát bản
các bố
khulượng
vực cómưa
lượngtrên
mưa thế
TB
EmQuan
có nhận
xétđồgìemvềhãy
sự chỉ
phân
năm trên 2000 mm, khu vực có lượng mưa TB dưới 200 mm
giới từ Xích đạo về 2 cực?

Tiết 24 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

1. Hơi nước và độ ẩm của không khí
2. Mưa và sự phân bố lượng mưa trên trái đất
- Qúa trình tạo thành mưa: SGK mục 2 trang 62
- Dụng cụ đo: Vũ kế (Thùng đo mưa, đơn vị:mm)
- Tính lượng mưa: sgk
- Trên Trái Đất, lượng mưa phân bố không đều từ xích đạo
về hai cực. Mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo, mưa ít nhất là
hai vùng cực Bắc và Nam.

Tiết 24 - Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ. MƯA

Nước ta nằm trong khu vực có lượng mưa
trung bình năm là bao nhiêu?

TỔNG KẾT BÀI HỌC

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Học bài.
* Làm bài tập sách giáo khoa.
* Chuẩn bị bài thực hành: Bài 21

KHỞI ĐỘNG
H

1
2
3

N H I

Ơ

I

N

Ư

Ớ

C

Đ

Ố

I

L

Ư

U

Ệ T Đ Ộ K H Ô N G K H Í

1. Trong các thành phần của không khí, thành phần nào
chiếm tỉ lệ nhỏ nhất?
2. Trong các tầng của khí quyển, tầng nào nằm ở độ cao
0 – 16km?
3. Độ nóng lạnh của không khí được gọi là gì?