Bài 3: Vận tốc, gia
tốc trong dao động
điều hòa

Ta có thể dựa vào đồ thị (x-t) của dao động điều
hòa để xác định vận tốc, gia tốc của vật được
không?

I.Vận tốc trong dao động điều
hòa

1. Phương trình của vận tốc.

Phiếu học tập số 1
1/ Viết phương trình vận tốc của vật dao động
điều hòa? Tại các vị trí: Biên và VT cân bằng,
độ lớn vận tốc nhận giá trị thế nào? Đơn vị của
vận tốc?
2/ Công thức liên hệ giữa vận tốc và li độ?

2. Đồ thị của vận tốc

Đồ thị li độ và vận tốc trong dao động điều hòa
ứng với φ=0

Phiếu học tập số 2

Nêu dạng đồ thị của vận tốc theo thời gian?Lấy ví dụ?
Từ đồ thị sau đây đọc và tính các giá trị liên quan?

2. Đồ thị của vận tốc

- Đồ thị (v- t): có dạng là một đường hình sin.
- Trên đồ thị như hình vẽ là đồ thị vận tốc – thời
gian của hai dao động điều hòa:
- Vận tốc cực đại vmax: vmax1 = 4π cm/s; vmax2 = 2π
cm/s.
- Chu kì T = 0,2 s  T1 = T2 = 0,4 s.
- Tần số góc : 1 = 2 = = 5π (rad/s).
- Biên độ A: A1 = = 0,8 cm; A2 = = 0,4 cm.

II. Gia tốc trong dao động điều hòa
1. Phương trình gia tốc
THẢO LUẬN NHÓM
1/ Viết phương trình gia tốc của vật dao động
điều hòa? Tại các vị trí: Biên và VT cân bằng,
độ lớn gia tốc nhận giá trị thế nào? Đơn vị của
gia tốc?
2/ Công thức liên hệ giữa vận tốc và gia tốc?

1. Phương trình gia tốc
 Nhận xét: ▪ Gia tốc của vật dao động điều hòa biến thiên
điều hòa cùng tần số nhưng ngược pha với li độ hoặc sớm pha
π/2 so với vận tốc.
▪ luôn hướng về VTCB O và có độ lớn tỉ lệ với độ lớn của x
▪ Ở vị trí biên (x =±A ), gia tốc có độ lớn cực đại: amax=ω2.A
▪ Ở vị trí cân bằng (x = 0 ), gia tốc bằng a = 0 .
▪ Khi vật chuyển động từ VTCB ra biên thì vật chuyển động
chậm dần : v.a < 0 hay a và v trái dấu.
▪ Khi vật chuyển động từ biên về VTCB thì vật chuyển động

Do gia tốc và vận tốc lệch pha nên:

2. Đồ thị của gia tốc
Phiếu học tập số 4:
- Nêu dạng đồ thị của gia tốc theo thời gian? Từ
đó nêu dạng đồ thị của các đại lượng: x, v, a.
- Lấy ví dụ? Từ đồ thị đọc và tính các giá trị liên
quan?

2. Đồ thị của gia tốc

Đồ thị li độ, vận tốc và gia tốc trong dao động điều
hòa ứng với φ=0

LUYỆN TẬP
Ví dụ : Một vật dao động điều hòa với
phương trình x = 2cos(πt + π/6) cm. Lấy
π2 = 10.
a) Viết phương trình vận tốc, gia tốc của
vật.
b) Xác định vận tốc, gia tốc của vật ở thời
điểm t = 0,5 (s).

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG
Bài tập tự luận . Một vật dao động điều hòa với
tần số góc 10 rad/s. Khi vật có li độ 3 cm thì vận
tốc của vật có giá trị 40 cm/s. Hãy tính:
a) Gia tốc của vật khi x = 2,5 cm.
b) Biên độ dao động của vật.
c) Độ lớn vận tốc cực đại và độ lớn gia tốc cực đại.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG

Giải:
Từ đồ thị,Ta có chu kì dao động là T=1,2s
vmax=ωA=20cm
tại thời điểm t=0,2s thì v=-10cm/s thế vào bthức v
ta có -10=-20sin (ωt+φ)=> (ωt+φ)=π/6