VIẾT

01
Khởi động

02

Hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Hoàn thành phiếu học tập (Tìm
hiểu bài viết tham khảo)
Hoạt động 2: Thảo luận cặp đôi (Từ hệ thống ý
được rút ra từ bài viết tham khảo, tìm hiểu yêu
cầu viết bài nghị luận so sánh, đánh giá hai tác
phẩm truyện)

I. Đọc và phân tích bài viết tham khảo
1. Cơ sở của việc lựa chọn so sánh hai tác phẩm
Mảnh trăng cuối rừng và Những đứa con trong gia
đình: viết về cùng đề tài, tiêu biểu cho những
phong cách tiếp cận hiện thực chiến tranh của văn
học trong một giai đoạn cụ thể.
2. Mục đích so sánh hai tác phẩm:
Sự thống nhất trong cảm hứng sáng tác của các
nhà văn cách mạng khi viết về cùng một đề tài,
cách họ thể hiện phong cách cá nhân độc đáo –
một điều không dễ làm trong bối cảnh cách mạng,
mọi sáng tác văn học phải mang tính định hướng

I. Đọc và phân tích bài viết tham khảo
3. Các phương diện cơ bản được đưa ra so sánh:
- Điểm tương đồng: hoàn cảnh sáng tác, soi tỏ
những điều bí ẩn kì diệu đã làm nên sức mạnh
tinh thần to lớn của con người Việt Nam trong
hoàn cảnh thử thách khốc liệt.
- Những thông tin về từng tác phẩm: xuất xứ, bối
cảnh câu chuyện, cốt truyện, nhân vật,…
- Phân tích những điểm tương đồng, điểm riêng
biệt.
4. Đánh giá về đặc điểm, giá trị của hai tác
phẩm: Mảnh trăng cuối rừng và Những đứa con

II. Yêu cầu đối với kiểu bài
1. Nêu được mục đích và cơ sở của việc so
sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện.
2. Trình bày được các thông tin khái quát về
hai tác phẩm truyện.
3. Làm rõ được những điểm tương đồng và
khác biệt giữa hai tác phẩm truyện xét trên
một số phương diện nội dung và hình thức cụ
thể theo mục đích và phạm vi đã xác định.

II. Yêu cầu đối với kiểu bài
3. Rút ra được những nhận xét, đánh giá cần
thiết, phù hợp về hai tác phẩm truyện căn cứ
vào kết quả so sánh.
4. Nêu được ý nghĩa của việc đánh giá hai tác
phẩm truyện thông qua việc so sánh.

III. Thực hành viết

Bước 1: Chuẩn bị viết
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
4 BƯỚC

Bước 3: Viết bài
Bước 4: Chỉnh sửa, hoàn thiện

03

Luyện tập

II. Thực hành viết
Bước 1. Chuẩn bị viết
- Xác định rõ mục đích so sánh của bài
viết:
- Xác lập cơ sở so sánh:
- Bài viết có thể ưu tiên nhấn mạnh sự
tương đồng hoặc chỉ tập trung nói về sự
khác biệt giữa hai tác phẩm.

Bước 2. Tìm ý, lập dàn ý
Tìm ý
Đọc kĩ hai tác phẩm và tìm đọc những bài viết
về hai tác phẩm
Có thể tự đặt ra các câu hỏi như sau để tìm ý:
– Vì sao khi đọc truyện này độc giả thường liên
hệ đến truyện kia?
– Sự tương đồng giữa hai truyện thể hiện trên
những phương diện chủ yếu nào?

– Điều gì dẫn đến sự “gặp gỡ” đó giữa hai tác
phẩm truyện? (Vừa đi sâu cắt nghĩa nguyên
nhân của sự tương đồng, vừa tạo được sự gắn
kết giữa các đoạn viết về từng tác phẩm.)
– Dù có những điểm tương đồng, sự khác biệt
giữa hai truyện vẫn thể hiện rõ. Sự khác biệt
đó là gì?
– Việc so sánh đưa lại được những khám phá
mới nào về từng tác phẩm? (Ý nghĩa của việc

Lập dàn ý
– Mở bài: Giới thiệu hai tác phẩm truyện được
xác định là đối tượng của sự so sánh, đánh
giá; nêu mục đích và cơ sở của việc so sánh,
đánh giá này.
– Thân bài: Cần triển khai các ý:
+ Thông tin chung về từng tác phẩm: hoàn
cảnh ra đời, đề tài, chủ đề, cốt truyện, nhân
vật, vị trí của tác phẩm trong đời sống văn
học,...

+ Những điểm tương đồng giữa hai tác phẩm
truyện (ví dụ: hai tác phẩm cùng đề cập một
loại hiện tượng đời sống hay một loại hình
nhân vật; hai tác giả có cùng quan điểm thẩm
mĩ và cách tiếp cận hiện thực; có hiện tượng
tác giả này chịu ảnh hưởng tác giả kia về đề
tài, cảm hứng, bút pháp, phong cách sáng
tác;...).

Bước 3. Viết
– Để làm sáng tỏ các luận điểm, cần chú
ý khai thác bằng chứng từ những phương
diện khác nhau của hai tác phẩm truyện,
bao gồm: đề tài, chủ đề, cảm hứng, cốt
truyện, nhân vật, ngôn ngữ, giọng
điệu,...
– Khi trích dẫn văn bản truyện hay một
bài phê bình, đánh giá nào đó về truyện,
cần đảm bảo yêu cầu chính xác, khách

– Tránh biến bài viết thành một văn bản
mang tính chất lắp ghép máy móc, gồm
hai “bài” nhỏ phân tích từng tác phẩm
riêng biệt.
– Thường xuyên chú ý mạch lạc, liên kết
của bài viết và thực hiện việc ngắt đoạn
phù hợp để người đọc dễ theo dõi hệ
thống luận điểm.

Bước 4. Chỉnh sửa, hoàn thiện
– Đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài và
dàn ý đã lập để thực hiện những chỉnh
sửa cần thiết nhằm hoàn thiện văn bản
về mặt nội dung.
– Rà soát, khắc phục những lỗi về chính
tả, diễn đạt và trình bày để bài viết đáp
ứng được những đòi hỏi về chuẩn mực
hình thức.

04
Vận dụng

THỰC HÀNH

Em hãy viết bài văn so sánh hai tác phẩm
Những ngày thơ ấu của Nguyên
Hồng và Thời thơ ấu của Mác-xim
Go-rơ-ki (Maksim Gorky)

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ
STT

 

Yêu cầu

Đạt

Chưa đạt

1

 

Nêu được mục đích và cơ sở của việc so sánh, đánh giá 
hai tác phẩm truyện.

 

2

 

Trình bày được các thông tin khái quát về hai tác phẩm 
truyện.

 

3

 

Làm rõ được những điểm tương đồng và khác biệt giữa 
hai tác phẩm truyện xét trên một số phương diện nội
dung và hình thức cụ thể theo mục đích và phạm vi đã
xác định.

 

4

 

Rút ra được những nhận xét, đánh giá cần thiết, phù 
hợp về hai tác phẩm truyện căn cứ vào kết quả so
sánh.

 

5

 

Nêu được ý nghĩa của việc đánh giá hai tác phẩm 
truyện thông qua việc so sánh.