Bài 4: Yếu tố kì ảo trong truyện kể
Văn bản 1:

Hải khẩu linh từ

(Đền thiêng cửa biển)

Đoàn Thị Điểm

- Nhân vật Bích
Châu
Chia sẻ những điều em đã biết và muốn biết về nhân vật

Bích Châu? Từ đó chỉ ra mẫu hình người phụ nữ mà tác giả
muốn xây dựng

STT
STT

Những
đãbiết
biết
Những điều
điều đã

1
2
1

Lai lịch, chân dung:
Lời nói, suy nghĩ, hành động

3
2
….

3
….

Những
muốn
Nhữngđiều
điều muốn
biếtbiết
quađức
đoạn
trích
Phẩm chất,
tính của
nhân vật
Mẫu hình người phụ nữ lý tưởng
Yếu tố lịch sử (có thật)?
Yếu tố hư cấu?
…

-Nhân vật Bích Châu

3
2
1

- Phẩm chất: cương trực, bao dung,
thương dân, ghét chiến tranh, lo lắng
cho nền trị bình của đất nước, sẵn sàng
vì an ninh đất nước mà hi sinh…
- Khuyên vua nên rộng lượng, dừng việc
binh đao
- Khi gặp việc cấp bách, nàng k tiếc thân,
gieo mình xuống biển, tự nộp thân mình cho
Giao thần, giải mối nguy

- Nguyễn Cơ- Cung phi triều tần, con gái nhà
quan, tên chữ Bích Châu
- Tính tình đoan trang, chân dung tươi tắn,
thông hiểu âm luật, thông minh, giỏi thơ văn.

- Nhân vật Bích
Châu

Trung
trinh, kiên
định

Trí tuệ
sắc sảo,
có tinh
thần
trượng
nghĩa

Có lòng
nhân từ,
khoan
hậu, giàu
đức hi
sinh

Mẫu người phụ nữ lý tưởng

c.
Ngôn
ngữ
và
thủ
pháp
nghệ
thuật

Ngôn ngữ

Thủ pháp nghệ thuật

Lời kể: ngôi thứ 3, điểm
nhìn bên ngoài

Đan xen yếu tố hiện
thực và kì ảo

Ngôn ngữ đối thoại: số
lượng: 30, nhân vật
chính, tính đối thoại thể
hiện qua tranh biện, trao
đổi, sử dung đại từ xưng
hô, câu hỏi chất vấn

Kết hợp giữa tản văn
và biền ngẫu
Biện pháp tu từ ẩn
dụ, so sánh

d. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì
PHIẾU HỌC TẬP SỐ…
NHÓM: ………………………Lớp: ……..Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ: Thảo luận, chia sẻ những hiểu biết về các chi tiết kì ảo trong truyện:
-Trong truyện có những chi tiết kì ảo nào?
-Chi tiết kì ảo nào em thấy hấp dẫn nhất? Vì sao?
STT Sự kiện, nhân vật, chi tiết

Vị trí, ngữ cảnh
xuất hiện

NHẬN XÉT
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………

Vai trò

d. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì
STT

Sự kiện, nhân
vật, chi tiết

Vị trí, ngữ cảnh xuất
hiện

1

Thần Miếu ở phía Phần đầu, nhà vua
trước rất hiển linh không nghe lời can
gián, nhất quyết khởi
binh

2

Nếu đến đó lễ bái
thì được thuận
buồm xuôi gió

Quan quân tới địa
giới Kỳ Hoa, gặp các
bô lão

3

Bích Châu ngửa
mặt lên xem
tượng trời, thấy
một đám mây đen

Lúc gần nửa đêm, nơi
bãi vắng đất Kỳ Hoa

….

Vai trò
+ Là yếu tố không thể thiếu của thể
loại truyện truyền kì.
+ Khắc hoạ đậm nét nhân vật và sự
việc, thể hiện dụng ý của nhà văn.
+ Dẫn dắt mạch truyện, tạo nên sự
lôi cuốn, li kì, sức hấp dẫn,... cho
câu chuyện.
+ “Lấy kì nói thực” là phương thức
lí giải nội dung hiện thực của
truyện truyền kì…

III. Tổng kết
Đề cập tới quá trình
Cốt truyện: Hệ thống
thống nhất giang
các sự việc li kì
sơn, đất nước của
Nhân
vật:
Có
sức
các triều đại phong NỘI
NGHỆ mạnh siêu nhiên, ở 2
kiến.
cõi âm, dương
DUNG THUẬT
Ngôn ngữ: Đan xen
- Ngợi ca tấm gương
tản văn, biền văn, so
trung
trinh,
tiết
sánh, ẩn dụ, ưa hình
thức biểu đạt cầu kì
nghĩa của người phụ
nữ tài sắc vẹn toàn.
Đan xen yếu tố
thực - ảo

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
BÀI TẬP 1. Tìm ô chữ

B

01
02
03
04

L

Í C H C H Â U

Ị C H S Ử

2
3

Y

4

05

5

06
07

1

 U
Ộ N G

6
7

Câu
(9
cái
tạo
sự
hấp
dẫn
cho
truyện
truyền
kì
Câu
52.
thức
liêngiữa
lạc
trao
đổi
thông
tin
giữa
Câu4.
cái
)Vật
Tên
nhân
vật
chính
trong
Câu
chữ
cái)
gặpnên
gỡ
những
người
sống
ở cõi
âm
Câu
((668chữ
chữcái)
cái)Cách
)Điều
Truyện
được
viết
dựa
trên
một
sốvua
sự
671.(5
(8
chữ
cái)
được
nàng
Bích
Châu
tặng
cho
Lêvua
3.
((8
chữ
cái
)Cuộc
Đền
Hải
Khẩu
thuộc
tỉnh
nào?
làkiện…
sựLê
xuất
của
….
truyện
HảiTông
Khẩu
từ
Thánh
vàlinh
Quảng
và
cõi
dương
diễn Lợi
ra ởVương?
đâu?
có hiện
thật
Thánh
Tông
làthường
gì?

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

1. Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu cảm nhận của
em về hình tượng nhân vật Bích Châu trong tác phẩm
“Hải Khẩu linh tư”̀.
2. Lập bảng thống kê, so sánh yếu tố kỳ ảo trong văn
bản “Hải khẩu linh từ” với một văn bản có yếu tố kỳ ảo
trong thần thoại dân gian.