dùng cờ lê
vặn ốc

vặn vòi
nước

đẩy cầu
bập bênh

vặn nắm
cửa

xoay vô
lăng

đẩy cửa
ra vào

? Các lực trên làm vật chuyển động như thế nào?
Các lực trên làm vật chuyển động quay.
Khi nào lực gây ra tác dụng làm
quay vật? Tác dụng đó phụ
thuộc vào yếu tố nào? Chúng ta
cùng tìm hiểu bài hôm nay.

TIẾT 51, 52, 53
BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA
LỰC. MOMENT LỰC

2016/4/15 Friday

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. Lực có thể làm quay vật
https://www.youtube.com/watch?v=qX44ClIcrS4

Thí nghiệm
Chuẩn bị:
- Thanh nhựa cứng có lỗ cách đều;
- Giá thí nghiệm;
- Các quả nặng có móc treo.
Tiến hành:
- Gắn thanh nhựa lên giá tại trục quay O sao cho
thanh nằm cân bằng theo phương ngang (Hình 18.1).
- Lần lượt treo quả nặng vào các vị trí A, O, C trên
thanh và quan sát hiện tượng xảy ra.
Từ kết quả thí nghiệm, thực hiện nhiệm vụ sau:
1. Treo quả nặng vào vị trí nào thì thanh quay, vào vị nào thì thanh không quay?
2. Mô tả tác dụng làm quay của lực khi treo quả nặng vào điểm A, điểm C.

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. Lực có thể làm quay vật
Từ kết quả thí nghiệm, thực hiện nhiệm vụ sau:
1. Treo quả nặng vào vị trí nào thì thanh quay, vào vị
nào thì thanh không quay?
- Treo quả nặng vào vị trí A, C thì thanh quay.
- Treo quả nặng vào vị trí vào vị trí O thì thanh không
quay.
2. Mô tả tác dụng làm quay của lực khi treo quả nặng
vào điểm A, điểm C.
- Khi treo quả nặng vào điểm A thanh quay ngược
chiều kim đồng hồ quanh trục O.
- Khi treo quả nặng vào điểm C thanh quay cùng
chiều kim đồng hồ quanh trục O.

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. Lực có thể làm quay vật
Lấy tay tác dụng vào cánh cửa các lực khác nhau theo chiều mũi tên biểu diễn
như ở Hình 18.2. Đường chứa mũi tên biểu diễn lực còn gọi là giá của lực.
Trường hợp nào lực làm quay cánh cửa?

Trường hợp 18.2c lực tác
dụng có giá không song
song và không cắt trục quay
có tác dụng làm quay cánh
cửa.

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. Lực có thể làm quay vật
?1. Vị trí tác dụng lực nào trong Hình 18.3 có thể làm
cho tay nắm cửa quay quanh trục của nó? Vị trí nào
làm tay nắm cửa không quay quanh trục của nó?
- Vị trí tác dụng lực ở điểm B và C trong Hình 18.3 có
thể làm cho tay nắm cửa quay quanh trục của nó.
- Vị trí tác dụng lực ở điểm A trong Hình 18.3 làm tay
nắm cửa không quay quanh trục của nó.
?2. Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm cho tay nắm cửa quay dễ dàng hơn?
Lực tác dụng ở vị trí C làm cho tay nắm cửa quay dễ dàng quanh trục hơn
ở vị trí B vì vị trí C ở xa trục quay hơn vị trí B.

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. lực có thể làm quay vật

KL: Khi lực tác dụng vào vật có giá không song song và
không cắt trục quay thì có thể làm quay vật.

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
II. Moment lực

https://www.youtube.com/watch?v=rrFe5EUfGHE&t=88s

Thí nghiệm
Chuẩn bị: Dụng cụ thí nghiệm như ở Hình 18.1.
Tiến hành:
Thực hiện thí nghiệm và hoàn thành vào vở theo
mẫu Bảng 18.1.
Bảng 18.1
1. Tác dụng làm quay của lực phụ
thuộc vào độ lớn của lực như thế
nào?
2. Giá của lực càng xa trục quay thì
tác dụng làm quay của lực thay đổi
như thế nào?

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
II. Moment lực
Vị trí treo quả nặng

Trạng thái của thanh
ngang

Treo đồng thời 2 quả nặng giống nhau vào
2 điểm A, C

Cân bằng

Treo 2 quả nặng điểm A, 1 quả nặng vào
điểm C

Quay ngược chiều kim
đồng hồ

Treo 1 quả nặng giống nhau vào điểm B, 1
quả nặng vào điểm C

Quay cùng chiều kim
đồng hồ

1. Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn của lực như thế nào?
2. Giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực thay đổi như thế
nào?

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
II. Moment lực
1. Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn của lực như thế nào?

Độ lớn của lực càng lớn thì tác dụng làm quay của lực càng
lớn.của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực thay đổi như thế
2. Giá
nào?

Giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực
càng lớn.
KL: - Tác dụng làm quay của lực lên một vật quanh một điểm hoặc một trục
được đặc trưng bằng moment lực
- Lực càng lớn, moment lực càng lớn, tác dụng làm quay càng lớn.
- Giá của lực càng cách xa trục quay, moment lực càng lớn, tác dụng làm
quay càng lớn.

LUYỆN TẬP
? Quan sát hình 18.4: So sánh moment của lực F1 với moment của lực F2 trong Hình
18.4a và Hình 18.4b

Trả lời:
- Hình 18.4a: Hai lực bằng nhau, khoảng cách từ giá của lực F1 đến trục
quay nhỏ hơn khoảng cách từ giá của lực F2, đến trục quay, nên moment của
lực F2 lớn hơn moment của lực F1.
- Hình 18.4b: Khoảng cách từ giá của lực F2 và giá của lực F1 đến trục quay
bằng nhau, nhưng độ lớn của lực F2 lớn hơn độ lớn F1 nên moment của lực F2
lớn hơn moment của lực F .

Bài 1. Một thanh thẳng có thể quay quanh trục O (hình 18.1) lần
lượt tác dụng lực F (phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống
dưới, độ lớn không đổi) vào các vị trí A, B, C, O. Tác dụng làm
quay của lực F tại vị trí nào là lớn nhất?

Vị trí A xa trục quay nhất nên tác dụng làm quay của lực F tại vị
trí A là lớn nhất.

Bài 2. Trên hình mô tả hai bạn A và B ngồi trên bập bênh. Bập bênh là
một thanh dài cân bằng trên trục quay. Trục quay nằm ở chính giữa của
thanh.
Hãy đề xuất hai cách để hai bạn A và B có thể làm cân bằng được cái bập
bênh.

Hình 18.3 bập bênh đang nghiêng về phía bạn B. Hai cách để bập
bênh cân bằng là:
- Cách 1: Bạn A dịch chuyển ra xa trục quay.
- Cách 2: Bạn B dịch chuyển lại gần trục quay.

VẬN
DỤNG

Giao nhiệm vụ vào cuối tiết Luyện tập

Thiết kế 1 video giới thiệu những ứng
dụng (ít nhất 5 ứng dụng) của moment
lực vào thực tế cuộc sống hàng ngày.

Hình thức: Hoạt động nhóm (4-5 học sinh)
Các phần mềm khác nhau để làm video: Capcut, Power Point…

BÁO CÁO VIDEO
Các nhóm trình bày bài làm, các nhóm khác quan
sát, nhận xét theo thang đánh giá.

Thang đánh giá
Các mức của thang đo
Mức 1: Chưa làm được
Mức 2: Đã làm được nhưng chưa
tốt.
Mức 3: Làm được ở mức rất tốt

Các tiêu chí

3

2

1

Nêu được ít nhất 5 ứng
dụng của moment lực
trong cuộc sống

 

 

 

Hình ảnh rõ nét, kênh
hình, kênh chữ phù hợp.
Màu sắc, âm thanh hấp
dẫn, thu hút người xem.

 

 

 

 

 

 

Chúc các em học tốt