Khởi động
G

Nghe bài hát về các hành tinh sau đó
sẽ trả lời 5 câu hỏi phần thi ai nhanh
hơn, mỗi câu trả lời đúng HS được 1
phần quà

AI NHANH NHẤT???
Câu 1: Hành tinh nào gần Mặt Trời
nhất?
G

Đáp án:

AI NHANH NHẤT???
Câu 2: Hành tinh nào là hành tinh
sáng nhất trên bầu trời?
G

Đáp án:

AI NHANH NHẤT???
Câu 3: Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy
theo tự xa dần Mặt Trời?
Đáp án:
G

Thứ 3

AI NHANH NHẤT???
Câu 4: Hành tinh nào được gọi là
hành tinh “đỏ”?
G

Đáp án:

AI NHANH NHẤT???
Câu 5: Ngoài 4 hành tinh: Sao thủy,
Sao kim, Trái đất và Sao hỏa em hãy
kể tên những hành tinh còn lại?
Đáp án:
G

Bài 4

Hệ quả địa lí các chuyển động
của trái đất

9

2-HỆ QUẢ địa lí của chuyển động
tự quay quanh trục

Sự luân phiên ngày, đêm

Giờ trên Trái Đất và
đường chuyển ngày quốc tế
10

Tây

Cực nam

Cực bắc

Đông

- Chuyến động tự quay quanh trục
+ Hướng từ Tây => Đông
+ Thời gian c/đ 1 vòng là 24g
(23g56'04")

2-HỆ QUẢ địa lí của chuyển động tự quay quanh trục
a) Sự luân phiên ngày,
đêm
- Yêu cầu: Đọc thông tin trong mục a và quan sát hình

5.1 trả lời ngắn gọn các câu hỏi sau:
+ Tại sao Trái Đất có ngày và đêm?

+ Tại sao Trái Đất có sự luân phiên ngày đêm?
+ Nếu Trái Đất chỉ chuyển động quanh Mặt Trời mà
không tự quanh quanh trục thì trên Trái Đất hiện tượng
ngày đêm sẽ diễn ra như thế nào?
- HS thảo luận trong tổ hoặc trong bàn trong thời gian 3 phút
ghi câu trả lời của mình vào phiếu học tập. Tổ trưởng 4 tổ
thống nhất ghi câu trả lời của nhóm mình vào Padlet.
12

I. HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

1/ Sự luân phiên ngày, đêm

Trục Trái Đất

MẶT
TRỜI

Ánh sáng mặt trời
Ánh sáng mặt trời

Ngày

Đêm

Trái Đất

ĐẤ T
1/ Sự luân phiên ngày, đêm
Tây

Cực nam

Cực bắc

Đông

Trái đất có hình khối cầu ngày đêm
Trái đất tự quay quanh trục từ tây sang đông  luân phiên.
=>Trái đất có hình khối cầu và tự quay quanh trục  luân phiên
ngày và đêm.

ĐẤ T
1/ Sự luân phiên ngày, đêm.
2/ Giờ trên TĐ và đường chuyển ngày quốc tế.

- Giờ địa phương (giờ mặt trời)
- Giờ múi (GMT) múi số 0

2-HỆ QUẢ địa lí của chuyển động tự quay quanh trục
a) Sự luân phiên ngày,
đêm

16

2-HỆ QUẢ địa lí của chuyển động tự quay quanh
trục
b) Các loại giờ
* Giờ múi

17

Giờ trên trái đất
Giờ Địa Phương

- Các địa phương nằm trong
cùng một múi sẽ thống nhất
một giờ.
- Trái Đất có 24 múi giờ, mỗi
múi giờ rộng 15 độ kinh
tuyến.
Giờ Quốc Tế

- Các điểm thuộc các
kinh tuyến khác nhau sẽ
có giờ khác nhau.

Giờ Múi

- Giờ ở múi số 0 được lấy
làm giờ quốc tế hay GMT
( Greenwich Mean Time).

Đường chuyển ngày quốc tế
L ấy
kinh
tuyến
180o
làm
đường
chuyển
ngày
quốc tế
• Từ Tây sang Đông qua kinh tuyến 180o phải lùi lại một ngày.
• Từ Đông sang Tây qua kinh tuyến 180o phải cộng thêm một

⋆ Kinh Tuyến 1000Đ:
100: 15= 6.66 (7H )
=>1000Đ nằm ở múi giờ số
+7.
⋆ Kinh tuyến 1000T: -7
⋆ Kinh tuyến 1150T:
115:15= 16 mà 24-16= -8
=> 1150T nằm ở múi giờ số -8.
⋆ Kinh tuyến 1760Đ:
176:15= 12
=> 1760Đ nằm ở múi giờ số 12.

II. HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG QUANH MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT
1. CÁC MÙA TRONG NĂM
- Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời, trục của Trái Đất luôn nghiêng và không
đổi phương.nên thời gian chiếu sáng và lượng nhiệt thu nhận được ở mỗi bán cầu
có sự thay đổi trong năm sinh ra các mùa.
- Mỗi mùa trong năm có sự khác nhau về thời tiết, khí hậu và độ dài ngày đêm.
Thời gian bắt đầu và kết thúc mỗi mùa cũng có sự khác nhau theo cách tính lịch
dương hoặc âm. Ở vùng ôn đới, một năm có bốn mùa khá rõ rệt; ở vùng nhiệt đới,
mùa xuân và mùa thu thường ngắn, không rõ rệt. Mùa ở hai bán cầu luôn trái
ngược nhau.
- Thời gian bắt đầu và kết thúc các mùa ở bán cầu Bắc theo dương lịch:
+ Mùa xuân: từ 21/3 (xuân phân) đến 22/6 (hạ chí).
+ Mùa hạ: từ 22/6 (hạ chí) đến 23/9 (thu phân).
+ Mùa thu: từ 23/9 (thu phân) đến 22/12 (đông chí)
+ Mùa đông: từ 22/12 (đông chí) đến 21/3 (xuân phân).
22

Ngày 22-6
Vĩ độ

Bán cầu Bắc

0o

Ngày 22-12

Bán cầu Nam

Bán cầu Bắc

12h

Bán cầu Nam
12h

23o27'

13h30'

10h30'

10h30'

13h30'

44o

15h

9h

9h

15h

66o33'

24h toàn ngày

24h toàn đêm

24h toàn đêm

24h toàn ngày

23

- Qua bảng, ta thấy
+ Ngày 22-6: Ở bán cầu Bắc càng xa xích đạo ngày càng dài ra và đêm càng ngắn lại;
Còn ở bán cầu Nam thì ngược lại ngày càng ngày càng ngắn và đêm càng dài.
+ Ngày 22-12: Ở bán cầu Bắc càng xa xích đạo ngày càng ngắn, đêm càng dài ra;
Còn ở bán cầu Nam thì ngày càng dài, đêm ngắn lại.
 Do trục Trái Đất luôn nghiêng và không đổi phương khi chuyển động quanh
Mặt Trời nên có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ. Độ dài
ngày đêm chênh lệch nhau càng nhiều khi đi từ xích đạo về phía hai cực.

24

Câu 1. Ý nhận xét nào sau đây không đúng về giờ địa phương?
A. Luôn đến sớm hơn giờ múi.
B. Mỗi quốc gia có nhiều giờ địa phương khác nhau.
C. Ở các kinh tuyến khác nhau có giờ khác nhau.
D. Giờ ở kinh tuyến Đông đến sớm hơn giờ ở kinh tuyến Tây.

25

Câu 2. Giờ địa phương được xác định dựa vào
A. vị trí của Mặt Trăng.

B. chuyển động của Trái Đất.

C. độ cao của Mặt Trời.

D. độ nghiêng của trục Trái Đất.

26

Câu 3: Giờ quốc tế (giờ GMT) được tính theo giờ của múi giờ
số mấy?
A. Múi giờ số 0.

B. Múi giờ số 12.

C. Múi giờ số 6.

D. Múi giờ số 18.

27

Câu 4: Bề mặt Trái Đất được chia ra làm
A. 12 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 15o kinh tuyến.
B. 24 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 15o kinh tuyến.
C. 12 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 30o kinh tuyến.
D. 24 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 30o kinh tuyến.

28

⋆ Câu 5. Quốc gia có nhiều múi giờ đi qua lãnh thổ nhất là
⋆ A. Trung Quốc.

B. Liên bang Nga.

⋆ C.

D. Ca-na-đa.

Hoa Kì.

29

2-HỆ QUẢ địa lí của chuyển động tự quay quanh
* Đường chuyển ngàytrục

30

2-HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG
TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

LUYỆN TẬP
Dựa vào hình 5.2. Bản đồ giờ trên Trái Đất hãy
xác định giờ và ngày của các quốc gia sau. Biết
giờ của Việt Nam múi số 7 là 5 giờ ngày 9/5/2022
Vị trí
Múi giờ
Giờ
Ngày

Ấn Độ

Trung
Quốc

Anh

Ác-hen-ti-na

Mê-hi-cô

LUYỆN TẬP
Dựa vào hình 5.2. Bản đồ giờ trên Trái Đất hãy
xác định giờ và ngày của các quốc gia sau. Biết
giờ của Việt Nam múi giờ số 7 là 5 giờ ngày
9/5/2022
Vị trí

Ấn Độ

Trung
Quốc

Anh

Ác-hen-ti-na

Mê-hi-cô

Múi giờ

+5

+8

0

-3

-6

Giờ

3h

6h

22h

19h

16h

Ngày

9/5

9/5

8/5

8/5

8/5