TIẾT 15 _ BÀI 7: ĐẶC TRƯNG LỐI HÁT CỦA DÂN CA QUAN
HỌ BẮC NINH

HOẠT ĐỘNG NHÓM
1. Em hiểu thế nào là lối hát đối giọng giữa cặp nam và cặp nữ trong
Dân ca Quan họ?
2. Em hãy kể tên và giải thích bốn yếu tố chính trong lối hát của Quan
họ

- Trong Quan họ truyền thống, đôi liền anh đối đáp với đôi liền chị.
- Ở mỗi đôi hát được phân chia vị trí rõ ràng, một người hát dẫn (hát
chính) còn một người hát luồn (hát phụ) và đặc biệt phải tuân theo
luật “nam tòng nữ” (nữ hát vế ra trước, nam hát vế đối sau).
- Đặc trưng cơ bản của lối hát Quan họ gồm có bốn yếu tố: vang, rền,
nền, nảy.
+ Vang: Các nghệ nhân Quan họ thường có giọng hát vang, sáng. Với
lối “lấy hơi, nhả chữ, buông câu”, sử dụng cách mở khẩu hình để khi
hát nếu là âm trầm vẫn rõ và âm cao không với mà giọng hát vẫn cứ
vang.

+ Rền: Khi hát theo từng cặp, dù có người hát chính và người hát phụ, nhưng hai
giọng hát luôn hoà quyện với nhau, nâng đỡ nhau, không rời rạc, không “vênh”
với nhau mà phải thật hoà quyện.
+ Nền: Giọng hát khi hát lên phải thật tự nhiên, nhưng vẫn đảm bảo được tính
ngọt ngào, tình tứ, đằm thắm và truyền cảm, song lại không quá điệu đà, nắn nót.
Như thế gọi là hát đã đạt được tới sự “nền”.
+ Nảy: Trong Quan họ, khó nhất là lối hát “nảy hạt” mà ở các loại hình dân ca
khác không có. “Nảy hạt” chính là đặc điểm riêng của ca hát Quan họ. Kĩ thuật
“nảy hạt” còn giúp ta có thể phân biệt được giữa Quan họ cổ với Quan họ lời mới,
giữa Quan họ với các loại hình dân ca khác