Giáo viên: Phạm Thị Thanh Nga

NỘI DUNG CHƯƠNG 1
1

2

3

4
6
6
7

Hệ thống kinh, vĩ tuyến và tọa độ địa lí
Kí hiệu và chú giải trên một số bản đồ
thông dụng
Tìm đường đi trên bản đồ
Lược đồ trí nhớ

Quan sát lược đồ, em hãy xác định các lục
địa nằm ở nửa cầu Tây và nửa cầu Đông.

+ Các lục địa nằm ở nửa cầu Tây: Bắc Mỹ, Nam Mỹ.
+ Các lục địa nằm ở nửa cầu Đông: Á-Âu, Phi, Ô-xtrây-li-a.

Vậy dựa vào đâu để người phân chia Trái
Đất thành 2 nửa cầu Tây và Đông và làm thế
nào để xác định được tọa độ địa lí của các
điểm trên Trái Đất? Để biết được điều này,
lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm
nay.

HỆ THỐNG
KINH, VĨ TUYẾN

TỌA ĐỘ ĐỊA
LÍ

LƯỚI KINH, VĨ
TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ
THẾ GIỚI

Ngày xưa, trong những cuộc hành
trình, các tàu biển thường xuyên bị
mất phương hướng. Ví dụ, một cơn
bão có thể đưa tàu đi xa hơn nơi nó
muốn đến. Để khắc phục điều này, con
người đã nỗ lực tìm kiếm cách xác
định vị trí, cách tìm đường đi đến mọi
địa điểm trên bề mặt Trái Đất. Vì thế,
1 mạng lưới kinh tuyến vĩ tuyến tưởng
tượng bao phủ toàn bộ quả địa cầu đã
ra đời, giúp họ làm điều này.

Xác định trên quả Địa
cầu kinh tuyến, kinh
tuyến gốc, kinh tuyến
Đông, kinh tuyến Tây.

Nêu khái niệm kinh
tuyến, kinh tuyến gốc,
kinh tuyến Đông, kinh
tuyến Tây.

Kinh tuyến là nửa
vòng

tròn

tưởng

tượng nối cực Bắc
với cực Nam trên bề
mặt quả địa cầu.

Kinh tuyến gốc là
kinh tuyến 00 đi qua
đài thiên văn Grinuých ở ngoại ô thủ đô
Luân Đôn của Vương
quốc Anh.

Những kinh tuyến
nằm ở khu vực phía
tây của kinh tuyến
gốc đến kinh tuyến
1800

là

tuyến Tây.

các

kinh

Những

kinh

tuyến

nằm ở phía đông của
kinh tuyến gốc đến
kinh tuyến 1800 là các
kinh tuyến Đông.

Nửa cầu Đông và Tây
được xác định như thế
nào?
Kinh tuyến gốc và kinh
tuyến 1800 chia Trái Đất
làm 2 nửa cầu Đông và
Tây.

Xác định trên quả Địa
cầu vĩ tuyến, vĩ tuyến
gốc, vĩ tuyến Bắc, vĩ
tuyến Nam.

Nêu khái niệm vĩ
tuyến, vĩ tuyến gốc, vĩ
tuyến Bắc, vĩ tuyến
Nam.

Vĩ tuyến là vòng tròn
tưởng

tượng

bao

quanh qủa Địa Cầu,
song song với đường
Xích đạo.

Vĩ

tuyến

gốc

là

đường vĩ tuyến lớn
nhất 0o (đường Xích
Đạo) chia quả địa
cầu thành hai phần
bằng nhau.

Vĩ tuyến nằm từ xích
đạo đến cực Bắc là vĩ
tuyến Bắc.

Vĩ tuyến nằm từ xích
đạo đến cực Nam là vĩ
tuyến Nam.

Nửa cầu Bắc và Nam
được xác định như thế
nào?
Vĩ tuyến gốc chia
Trái Đất làm 2 nửa
cầu Bắc và Nam.

Nêu ý nghĩa của hệ
thống kinh vĩ tuyến.
Ý nghĩa: dựa vào hệ
thống kinh, vĩ tuyến
giúp ta xác định được
vị trí của tất cả các địa
điểm trên thế giới.

Nêu khái niệm kinh
độ, vĩ độ, tọa độ địa lí.

- Kinh độ của một điểm là khoảng cách bằng số độ tính
từ kinh tuyến gốc đến kinh tuyến đi qua điểm đó.
- Vĩ độ của một điểm là khoảng cách bằng số độ từ
Xích đạo đến vĩ tuyến đi qua điểm đó.
- Tọa độ địa lí của một địa điểm được xác định là kinh
độ và vĩ độ của điểm đó trên bản đồ hay quả địa cầu.

Ghi tọa độ địa lí của
điểm A, B, C, D.
A

C

400 B
800 Đ

B

400 N
200 Đ

D

200 B
400 Đ
200 N
400 T

Ghi tọa độ địa lí của
điểm A, B, C, D.
A (400B, 800 Đ)
B (200B, 400 Đ)
C (400N, 200 Đ)
D (200B, 400 T)

Nêu cách viết tọa độ địa lí của một điểm.
- Cách viết tọa độ địa lí của một điểm:
+ Vĩ độ viết trước kinh độ viết sau.
+ Vĩ độ viết trên kinh độ viết dưới.

Hãy mô tả đặc điểm lưới
kinh, vĩ tuyến của hình 1.3a.
Hình 1.3a: Kinh tuyến là
những đường thẳng song
song cách đều nhau. Vĩ
tuyến cũng là những
đường thẳng song song.
Các kinh tuyến, vĩ tuyến
vuông góc với nhau.

Hãy mô tả đặc điểm lưới
kinh, vĩ tuyến của hình 1.3b

Hình 1.3b: Kinh tuyến là
những đường thẳng tỏa ra
theo hình nan quạt. Vĩ
tuyến là những cung tròn
đồng tâm. Tâm của các vĩ
tuyến cũng chính là điểm
gặp nhau của các đường
kinh tuyến.

Hãy mô tả đặc điểm lưới
kinh, vĩ tuyến của hình 1.3c

Hình 1.3c: Kinh tuyến là
những đường thẳng tỏa ra
từ điểm cực. Vĩ tuyến là
những vòng tròn đồng
tâm mà tâm là nơi gặp
nhau của các kinh tuyến.

AI NHANH HƠN

Kinh tuyến là nửa vòng tròn
tưởng tượng nối cực Bắc với cực
Nam trên bề mặt quả địa cầu.

Kinh tuyến là gì?

Vĩ tuyến là vòng tròn tưởng
tượng bao quanh qủa Địa Cầu,
song song với đường Xích đạo.

Vĩ tuyến là gì?

- Cách viết tọa độ địa lí của một
điểm:
+ Vĩ độ viết trước kinh độ viết sau.
+ Vĩ độ viết trên kinh độ viết dưới.

Tọa độ địa lí của một điểm
được viết như thế nào?

A (100 B, 100T)

Hãy cho biết tọa độ địa lí của điểm A

D (100 N, 300Đ)

Hãy cho biết tọa độ địa lí của điểm D

Tìm trên bản đồ các vĩ
tuyến vòng cực Bắc và
vòng cực Nam, chí tuyến
Bắc và chí tuyến Nam.
Vòng cực Bắc:66033'B
Vòng cực Nam:66033'N
Chí tuyến Bắc:23027'B
Chí tuyến Nam:23027'N.

Xác định tọa độ địa lí
của các điểm A, B, C, D.

A (300B, 1500 T)
B (600B, 900 Đ)
C (300N, 600 Đ)
D (600N, 1500 T)

THỬ THÁCH CHO EM
Dựa vào bản đồ hành chính Việt Nam và kiến thức đã
học hãy xác định và ghi tọa độ địa lí trên đất liền bốn
điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây của lãnh thổ nước ta.

 Tìm kiếm thông tin trên sách, báo và Internet 
 Thời gian 1 tuần 
 Cá nhân

Chúc các em
chăm ngoan, học giỏi.