MÔN : KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
Giáo viên:Nguyễn Công Thương
Trường : THCS Nghĩa Trung

Khoa Học Tự Nhiên 6
Sách Chân Trời Sáng Tạo

Kiểm tra bài cũ
• 1.Quan sát hình 23.1 ,em hãy nêu
các đặc điểm dùng để phân loại bảy
1.
Cáccôn
đặc điểm
dùng để phân loại bảy bộ côn trùng là:
bộ
trùng?
- Có cánh hay không
- Đặc điểm miệng kiểu nhai nghiền
- Có mấy đôi cánh
- Cánh trước dạng màng hay không
- Mặt cánh trước có vảy hay không
- Có kim chích ở bụng con cái hay không?

Khoa học tự nhiên
Bài 24:Virus

Bài
24:Viru
s

1.Đặ
c
điểm
Virus
2.Vai
trò
của
virus

Mục tiêu
-Mô tả được hình dạng và cấu tạo đơn giản
của virus (gồm vật chất di truyền ,lớp vỏ
protein).Nhận dạng được virus chưa có cấu
tạo tế bào
-Nêu được vai trò của virus trong thực tiễn.
Trình bày được một số bệnh do virus gây ra
và nêu được một số biện pháp phòng chống
bệnh do virus.

1.Đặc điểm virus

• Virus là dạng sống đơn giản,chưa có
cấu tạo tế bào ,có kích thước siêu
hiển vi,sống kí sinh nội bào bắt
buộc ,khi ra khỏi tế bào vật chủ,virus
tồn tị như một vật không sống.

rus khảm thuốc lá

virus corona

irus viêm kết mạc

Virus HIV

Virus dại

Thực khuẩn thể

Lý thuyết
• Virus có các hình dạng đặc trưng nào?
• - Virus có 3 hình dạng chính là:
• + Dạng xoắn (virus khảm thuốc lá, virus dại…)
• + Dạng hình khối (virus cúm, virus viêm kết mạc…)
• + Dạng hỗn hợp (phage)
• Virus có cấu tạo gồm các thành phần nào?
• - Virus có cấu tạo đơn giản, gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật
chất di truyền, một số virus có thêm lớp vỏ ngoài.

Câu hỏi thảo luận 1 trang 109 KHTN lớp 6: Nhận
xét về hình dạng của một số virus trong hình 24.1.
•
•
•
•
•
•
•
•

Lời giải:
- Quan sát hình dạng của một số virus trong hình 24.1:
+ Virus khảm thuốc lá có hình dạng xoắn.
+ Virus corona có hình dạng khối cầu.
+ Virus dại có hình dạng xoắn.
+ Virus viêm kết mạc có hình dạng khối cầu.
+ Virus HIV có hình dạng khối cầu.
+ Thực khuẩn thể có dạng hỗn hợp (đầu có dạng khối, đuôi có
dạng xoắn).
• - Nhận xét về hình dạng của một số virus trong hình 24.1: Virus
có nhiều hình dạng khác nhau, nhưng có thể được chia làm ba
dạng chính là: Dạng xoắn, dạng hình khối, dạng hỗn hợp.

Câu hỏi thảo luận 2 trang 109 KHTN lớp
6: Quan sát hình 24.2, nêu cấu tạo của
virus. Cấu tạo của virus có gì khác so
với cấu tạo của tế bào sinh vật nhân sơ
và nhân
• - Cấu
tạo củathực
virus: mà em đã được học?
• + Virus trần: Được cấu tạo gồm 2 phần là vỏ
protein và phần lõi chứa vật chất di truyền.
• + Virus có vỏ: Ngoài 2 thành phần bắt buộc là vỏ
protein và phần lõi, virus có vỏ có thêm lớp vỏ
ngoài.
• - Điểm khác biệt giữa cấu tạo của virus và cấu tạo
của tế bào sinh vật nhân sơ và nhân thực:
• + Tế bào nhân sơ và nhân thực được cấu tạo gồm
3 thành phần chính là màng sinh chất, chất tế
bào, nhân/vùng nhân.
• + Virus có cấu tạo đơn giản chỉ gồm lớp vỏ
protein và phần lõi, một số virus có thêm lớp vỏ

HS ghi bài

2.Vai trò của
Virus

Câu hỏi thảo luận 5 trang 111 KHTN lớp 6:
Từ thông tin gợi ý trong hình 24.7, hãy cho
biết bệnh do virus có thể lây truyền qua
những con đường nào?

• Virus có thể lây lan qua nhiều
con đường như:
• - Thông qua các giọt bắn
• - Qua tiếp xúc trực tiếp
• - Dùng chung bơm kim tiêm hoặc
truyền máu
• - Truyền từ mẹ sang con (Ho, hắt
hơi)

Câu hỏi thảo luận 3 trang 110 KHTN
lớp 6: Tìm hiểu thông tin và cho biết
ứng dụng của virus trong thực tiễn.
• Ứng dụng của virus trong thực tiễn là:
• - Có vai trò trong nghiên cứu khoa học.
• - Được sử dụng để sản xuất các chế phẩm
sinh học (interferon, thuốc kháng sinh,
vaccine).
• - Được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ
sâu: Thuốc trừ sâu từ virus cho hiệu quả cao
mà không gây ô nhiễm môi trường.
• - Ngoài ra, virus còn được sử dụng để
chuyển gen từ loài này sang loài khác góp
phần tạo ra các giống vật nuôi, cây trồng có
năng suất và chất lượng cao, kháng bệnh
tốt như giống bông kháng sâu hại, giống lúa

Các biểu hiện của sốt rét

Trả lời các câu hỏi dưới đây trong
(SGK/111)

Câu hỏi thảo luận 5 trang 111 KHTN lớp 6:
Từ thông tin gợi ý trong hình 24.7, hãy cho
biết bệnh do virus có thể lây truyền qua
những con
• Virus có thể lây đường
lan quanào?
nhiều con đường như:
• - Thông qua các giọt bắn (Ho, hắt hơi)
• - Qua tiếp xúc trực tiếp
• - Dùng chung bơm kim tiêm hoặc truyền máu
• - Truyền từ mẹ sang con

Câu hỏi thảo luận 6 trang 111
KHTN lớp 6: Hãy nêu một số biện
pháp phòng chống bệnh do virus
gâychống
ra. bệnh do virus gây ra:
Một số biện pháp phòng

•
• - Tiêm vaccine phòng bệnh: Đây là phương pháp hữu
hiệu nhất để phòng ngừa các bệnh do virus gây ra.
Vaccine được tạo ra từ chính những vi khuẩn, virus
đã chết hoặc được làm suy yếu. Đưa vaccine vào cơ
thể giúp cơ thể “làm quen” trước với mầm bệnh và
tìm ra được cách đối phó với chúng. Nhờ vậy, lần tới
khi tiếp xúc với mầm bệnh, cơ thể chúng ta có thể
tiêu diệt chúng một cách nhanh chóng.
• - Thực hiện các biện pháp phòng tránh lây lan bệnh
cho cộng đồng: Tùy thuộc vào con đường lây truyền
của mỗi loại bệnh mà có các biện pháp phòng tránh
lây lan bệnh cho cộng động khác nhau (ví dụ bệnh
lây qua đường hô hấp thì cần đeo khẩu trang, tránh
tụ tập đông người,…) - Tập thể dục nâng cao sức
khỏe.

HS ghi bài

Đọc mở rộng (SGK/112)

Làm và sửa bài tập

Bài 1 trang 112 KHTN lớp 6:Căn cứ
bào đặc điểm cấu tạo của virus,
theo em, virus có phải là một cơ
sống
không?
Vì thể
sao?
• Virusthể
không
phải
là một cơ
sống vì:
• - Chúng không có cấu tạo của một tế
bào hoàn chỉnh
• - Sống kí sinh nội bào bắt buộc
• - Không thể tự nhân lên nếu không có
vật chủ

Bài 2 trang 112 KHTN lớp 6:Có bạn nói
rằng: “Virus chỉ có hại mà không có lợi
cho con người.” Em có đồng ý với quan
điểm
của
bạn
không?
Tại
sao?
•
•

•
•
•

- Không đồng ý với quan điểm của bạn đó.
- Giải thích: Virus đã gây ra những dịch bệnh
khủng khiếp gây hại cho con người, động
vật, thực vật. Tuy nhiên, bên cạnh những tác
hại, virus cũng có những lợi ích cho con
người.
+ Có vai trò trong nghiên cứu khoa học.
+ Được sử dụng để sản xuất các chế phẩm
sinh học (interferon, thuốc kháng sinh,
vaccine).
+ Được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ
sâu: Thuốc trừ sâu từ virus cho hiệu quả cao
mà không gây ô nhiễm môi trường.

Bài 3 trang 112 KHTN lớp 6:Em
hãy nêu một số biện pháp phòng
chống bệnh cúm do virus gây ra ở
người.
•Một số biện pháp phòng chống
bệnh cúm do virus gây ra ở
người:
•- Tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo của bác sĩ,
nhất là những đối tượng có sức khỏe nhạy cảm như phụ nữ
mang thai và trẻ nhỏ.
•- Các trường hợp bị cúm, nhất là cúm A cần được phát hiện
sớm và cách ly.
•- Giáo dục và tuyên truyền những kiến thức cần thiết về
bệnh cúm cho người dân như lây nhiễm qua đường nào,
phòng tránh ra sao.
•- Tại những khu vực có dịch hoặc có nguy cơ bùng phát dịch
cần hạn chế tụ tập đông người, đeo khẩu trang khi ra ngoài
và thường xuyên rửa tay với xà phòng.
•- Để hạn chế lây lan tại nơi có dịch, cần thường xuyên khử
trùng không khí xung quanh.