KHỞI ĐỘNG
Quan sát Hình 7.1 và cho biết phân bón ảnh hưởng như
thế nào đến độ phì nhiều của đất trồng, năng suất và chất
lượng ngô.

CHỦ ĐỀ 3: PHÂN BÓN
BÀI 7. MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN
THƯỜNG DÙNG TRONG TRỒNG TRỌT

1. Khái niệm phân bón
- Khái niệm: Phân bón là sản phẩm có
chức năng cung cấp dinh dưỡng

Phân bón là gì? Có mấy

hoặc có tác dụng cải tạo đất để tăng

loại phân
bón? lượng cho cây trồng.
năng suất,chất

- Các loại phân bón thường dùng:
Phân hóa học, phân hữu cơ, phân vi
sinh vật…

Vì sao phải bón phân cho cây
trồng?
Vì hầu hết các loại đất trồng đều không đủ
dinh dưỡng cung cấp cho cây sinh trưởng và
tạo sản phẩm; sau mỗi vụ sản xuất, cây trồng
đã lấy đi từ đất khá nhiều chất dinh dưỡng
cần thiết, bón phân để cải tạo và bảo vệ đất
trồng,…

2. Vai trò của phân bón trong
trồng trọt

- Phân bón cung cấp chất dinh dưỡng

Vai
cần thiết cho sự sinh trưởng,
pháttrò
triểncủa
của cây trồng.

trong trồng trọt?

- Cải thiện tính chất của đất trống; làm

tăng độ phì nhiêu, tơi xốp, tăng khả
năng giữ nước, thoát nước, khả năng
giữ chất dinh dưỡng của đất.
- Cải thiện hệ vi sinh vật có lợi, ngăn
ngừa các vi sinh vật có hại trong đất,
bảo vệ đất trồng.

phân bón

HOẠT ĐỘNG THEO NHÓM
Hãy so sánh các loại phân bón theo bảng sau:

Loại phân
Phân hóa
học
Phân hữu
cơ
Phân vi sinh

Đặc điểm

Biện pháp sử

chính

dụng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bảo quản

3. Đặc điểm, biện pháp sử dụng một số loại phân
bón
3.1. Phân hóa học
- Khái niệm: Phân hóa học là loại
phân bón được sản xuất theo quy
trình

công

nghiệp,

sử

dụng

nguyên liệu tự nhiên hoặc tổng
hợp, gồm có phân đơn lượng
(urê, kali..) và phân đa lương
(hổn hợp NP; NPK; NPKS….)

- Đặc điểm:
+ Tỉ lệ hàm lượng của các nguyên tố dinh dưỡng khác
nhau tùy từng loại phân.
+ Có hàm lượng dinh dưỡng cao hơn các loại phân bón
khác.
+ Dễ hòa tan (trừ phân lân).
+ Bón phân N, K liên tục nhiều năm làm đất thoái hóa.

- Biện pháp sử dụng:
+ Phân dễ tan ( phân N,K) dùng để bón
thúc là chính, hoặc bón lót với lượng
nhỏ.
+ Phân khó tan( Phân lân) dùng để bón lót.
+ Phân tổng hợp: NPK có thể dùng để bón
lót hoặc bón thúc.
+ Khi bón cần tính toán lượng phân bón
hợp lý dựa trên nhu cầu dinh dưỡng của
cây và tỉ lệ hàm lượng các nguyên tố
dinh dưỡng.
+ Bón phân N, K liên tục nhiều năm cần
bón vôi để cải tạo đất.

- Biện pháp bảo quản:
+ Để nơi cao ráo, thoáng mát không
đặt trực tiếp trên nền đất hoặc nền
xi măng.
+ Cần bảo quản kín, hạn chế tối đa
phân tiếp xúc với không khí.
+ Không bảo quản trong các dụng cụ
bằng kim loại, không để gần lửa và
tránh ánh nắng trực tiếp.

Vì sao bón nhiều phân hóa học, bón liên tục
nhiều năm sẽ làm hại đất?
Lượng hấp thu của rễ thực vật tương đối nhỏ và
mỗi loài thì có một nhu cầu dinh dưỡng riêng,
việc bón quá nhiều phân hoá học sẽ dẫn đến tình
trạng “dư thừa” mà thực vật không thể hấp thu hết
và chúng lưu lại trong đất, qua phân giải
chuyển hoá chúng biến thành những hợp chất gây
nguồn ô nhiễm cho mạch nước ngầm và các dòng
sông. Cùng với sự tăng lên về số lượng sử dụng
phân hoá học, độ sâu và độ rộng thì tình trạng ô
nhiễm đất ngày càng nghiêm trọng.

Vì sao không nên bón lót nhiều phân đạm, Kali
cho cây trồng?
Không nên bón lót nhiều phân đạm, phân
kali cho cây trồng vì:
Nếu bón nhiều đạm thì cây trồng phát triển
quá mức, lượng nước trong cây lớn nên
cây yếu, ngoài ra cây còn bị ngộ độc nitrat.
Bón quá nhiều phân kali cây không hấp
thụ được hết, bị rửa trôi nên gây thiệt hại
về kinh tế.

1. Chỉ số 25 - 25 -5 trên bao bì khối lượng tịnh 50 kg cho biết điều
gì?
2. Để bón 100kg N, 100kg K2O, 20kg P2O5 cho cây trồng thì cần
phải bón bao nhiêu 

1. Chỉ số 25 - 25 -5 trên bao bì khối
lượng tịnh 50 kg cho biết:
Thành phần phân đạm chiếm 25%,
phân lân chiếm 25%, phân kali chiếm
5%
2. Để bón 100kg N, 100kg K2O, 20kg
P2O5 cho cây trồng thì cần phải bón:
400kg NPK 25-25-5
 

3.2. Phân hữu cơ

- Khái niệm: có nguồn gốc từ chất thải của gia súc, gia
cầm, xác động- thực vật, rác thải hữu cơ.
- Đặc điểm:
+ Chứa nhiều nguyên tố dinh dưỡng, giàu mùn.
+ Thành phần và tỉ lệ chất dinh dưỡng không ổn định.
+ Hiệu quả chậm. Bón nhiều năm không làm hại đất.
-

Biện pháp sử dụng: Bón lót (ủ hoai trước khi bón)
-

Bảo quản: tại chuồng hoặc ủ thành đống dùng bùn trát
kín.

Phân biệt cơ chế cung cấp chất dinh dưỡng của phân hữu cơ và phân
hóa học?

Phân bón hóa học: cung cấp trực tiếp chất nuôi dưỡng cây trồng.
Phân hữu cơ: phải trải qua một loạt quá trình thông qua: vật chất
hữu cơ -> dinh dưỡng cho đất - -> hệ vi sinh vật -> chất nuôi
dưỡng cây trồng.

Vì sao phân hữu cơ dùng để bón lót là chính?
Phân hữu cơ dùng để bón lót là chính vì hiệu quả chậm,
những chất hữu cơ trong phân phải qua quá trình khoáng
hóa thì cây mới sử dụng được.

Vì sao trước khi bón phân hữu cơ phải ủ cho hoai mục?
Trước khi bón phân hữu cơ phải ủ cho hoai mục vì :
+ Thúc đẩy nhanh qúa trình phân giải 
+ Phân giải các các chất khó tiêu như cenlulose, ligin thành
mùn ( chất dễ tiêu).
+ Triệt tiêu mầm bệnh, dư lượng kháng sinh có trong thức ăn
công nghiệp trong phân xanh.

Ở địa phương em người dân thường sử dụng
phân hữu cơ không?

3.3. Phân vi sinh
- Khái niệm: Phân vi sinh là loại phân bón có chứa vi sinh
vật sống như phân vi sinh vật cố định đạm, chuyển hóa
lân, phân giải chất hữu cơ….
-

Đặc điểm:

+ Chứa nhiều vi sinh vật sống, đa dạng các nguyên tố dinh dưỡng
+

Thời gian sử dụng ngắn.

+

Có tác dụng cải tạo đất, ngăn ngừa sâu bệnh hại trong đất.
Biện pháp sử dụng: Bón lót, không được trộn với phân hóa học
và tro bếp. Có thể trộn hoặc tẩm vào hạt, rễ cây trước khi gieo
trồng.

-

Bảo quản ở nhiệt độ dưới 30 , thời gian bảo quản < 6
tháng

Sự khác nhau cơ bản giữa phân hữu cơ và phân vi sinh là gì?
Phân vi sinh: Chứa các vi sinh vật sống có ích: cố định đạm,
chuyển hóa lân, phân giải chất hữu cơ.
Phân hữu cơ: Không được bổ sung sinh vật có ích
Vì sao không được trộn phân vi sinh với các loại phân hóa học
hay tro bếp? Vì sao không được bảo quản phân vi sinh ở nhiệt độ
cao?
Vì trong phân chứa các vi sinh vật sống nên khi trộn
phân vi sinh với các loại phân hóa học , tro bếp khi sử
dụng hoặc bảo quản ở nhiệt độ quá cao sẽ làm chết vi
sinh vật

Ở địa phương em người dân thường sử dụng
phân vi sinh không?

Loại
phân
bón
Phân
hoá
học

Phân
hữu cơ

Phân
vi sinh

Khái niệm

Đặc điểm

Biện pháp sử dụng

Phân hóa học là loại
phân bón được sản xuất
theo quy trình công
nghiệp,
sử
dụng
nguyên liệu tự nhiên
hoặc tổng hợp, gồm có
phân đơn lượng (urê,
kali..) và phân đa lương
(hổn hợp NP; NPK;
NPKS….)

- Chứa ít nguyên tố
dinh dưỡng nhưng tỉ
lệ các chất dinh
dưỡng cao.
- Dễ hoà tan nên cây
dễ hấp thụ và cho
hiệu quả nhanh.
- Dễ làm cho đất hoá
chua.

- Phân đạm và kali dùng
bón thúc là chính, cũng
có thể bón lót nhưng bón
với lượng nhỏ.
- Phân lân dùng để bón
lót.
- Sau nhiều năm bón đạm
và kali cần bón vôi cải
tạo đất.
- Hỗn hợp phân NPK có
thể dùng bón lót hoặc
bón thúc.

Phân hữu cơ có nguồn
gốc từ chất thải của gia
súc, gia cầm, xác độngthực vật, rác thải hữu
cơ.

Phân vi sinh là loại
phân bón có chứa vi
sinh vật sống như phân
vi sinh vật cố định
đạm, chuyển hóa lân,
phân giải chất hữu
cơ….

Cách bảo quản

Bảo quản nơi cao ráo,
thoáng mát, không để
gần lửa, nơi có ánh
sáng trực tiếp
Không sử dụng dụng
cụ bảo quản bằng kim
loại
Đối với phân dễ chảy
nước như phân đạm
cần bảo quản kín, hạn
chế tối đa tiếp xúc với
không khí.
Đối với phân bón
dạng viên cần tránh
làm vỡ kết cấu viên.
- Chứa nhiều nguyên - Dùng để bón lót là Bảo quản tại chuồng
tố đa lượng, trung chính nhưng trước khi sử hoặc ủ thành đống,
lượng, vi lượng.
dụng cần phải ủ cho hoai dùng bùn che kín
- Có thành phần và tỉ mục.
lệ các chất dinh
dưỡng không ổn định.
- Có hiệu quả chậm...
- Không làm hại đất.
- Thời gian sử dụng - Có thể trộn hoặc tẩm Bảo quản nhiệt độ
ngắn.
vào hạt, rễ cây trước khi <300C,
- Chỉ thích hợp với gieo trồng.
Thời gian bảo quản <6
một hoặc một nhóm - Có thể bón trực tiếp vào tháng
cây trồng nhất định.
đất.
- Không làm hại đất.
- Không trộn với phân
hóa học hoặc tro bếp