Những chú ý trước khi đọc – hiểu một bài thơ tự do:
- Nhân vật trữ tình là ai và bộc lộ cảm xúc về điều gì?
- Bài thơ có các hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ,… đặc sắc
nào? Các yếu tố đó có tác dụng ra sao trong việc bộc lộ cảm
xúc, suy ngẫm,… của tác giả.
- Cảm hứng chủ đạo và chủ đề của bài thơ là gì?

Câu 1: ………… là hình thức thơ có phân dòng nhưng không
có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số câu, số chữ,
vần,…

Thể thơ tự do

Câu 2: Người hoặc một giọng nào đó trực tiếp bộc lộ cảm
xúc, suy nghĩ,… trong bài thơ được gọi là …………..

Nhân vật trữ tình

Câu 3: ………….. trong bài thơ hiện lên qua việc tác giả
sử dụng các từ ngữ (tượng thanh, tượng hình, từ láy,…) và
các biện pháp tu từ gợi cho người đọc cảm nhận về bức
tranh đời sống thông qua các giác quan (thị giác, thính
giác,…).

Hình ảnh

Câu 4: Trạng thái cảm xúc, tình cảm mãnh liệt, tràn
đầy, bao trùm, xuyên suốt tác phẩm, gắn với một tư
tưởng, một cách đánh giá của tác giả được gọi là
………………..

Cảm hứng chủ đạo

Câu 5: Thơ tự do xuất hiện do nhu cầu ………………..
cảm xúc khỏi sự ràng buộc chặt chẽ của các quy tắc về
hình thức, phản ánh được những khía cạnh mới của cuộc
sống đa dạng, thể hiện cái nhìn nghệ thuật mới của nhà
thơ.

Giải phóng

1. Tác giả
- Nhà thơ Trần Đăng Khoa sinh năm 1958
- Quê: Hải Dương
- Thế giới thơ Trần Đăng Khoa chân thực, hồn
nhiên, tinh tế, có những bài chạm đến suy tư
sâu sắc.
- Tác phẩm chính: Góc sân và khoảng trời, Bên
cửa sổ máy bay, Chân dung và đối thoại…

2. Tác phẩm
a. Thể
thơ
• Tự do

b. Hoàn
cảnh
• 1982

c. Nhân
vật trữ
tình
• Người
lính
đảo

2. Tác phẩm
d. Bố cục

Bố cục

Phần 1 (4 khổ đầu): Sân khấu và chân
dung đặc biệt của người lính đảo
Phần 2 (6 khổ cuối): Khúc tình ca của
người lính đảo

THẢO LUẬN NHÓM
1. Chỉ ra những từ ngữ miêu tả  
sự đặc biệt của sân khấu và
chân dung người lính đảo. Sự
đặc biệt này xuất phát từ lí do
nào?
2. Người lính đảo đã đối diện  
với hoàn cảnh bằng cách nào?
3. Hãy nhận xét về giọng điệu  
của đoạn thơ. Qua đó em thấy
hình ảnh người lính đảo hiện
lên ra sao?
4. Chọn và bình một chi tiết,  
hình ảnh trong đoạn thơ mà
nhóm các em tâm đắc nhất.

a) Sân khấu của những

b) Chân dung những người

người lính đảo

lính

- Sân khấu biểu diễn được kê

- Hình ảnh: đầu trọc

bằng đá san hô

- Từ ngữ: chàng, lính trẻ, lính

- Cánh gà được tạo bằng vài

già, sư cụ, bụt ốc -> têú táo,

tấm tôn

tinh nghịch, hồn nhiên

- Phông màn được làm từ mây

- Hoàn cảnh sống: Đảo luôn

nước

thay hình dáng, nước ngọt

=> Sân khấu biểu diễn đơn sơ.

hiếm,… -> vất vả, khắc nghiệt,
thiếu thốn.

1. Sân khấu và chân dung đặc biệt của người lính

Þ Bằng giọng điệu bông đùa, dí dỏm, hình
tượng người lính hiện lên với tinh thần
lạc quan, yêu đời, chủ động, ngang tàng
vượt lên hoàn cảnh.

2. Tình ca người lính đảo

- HS thảo luận nhóm 8 phút
- Hoàn thiện các nội dung trong phiếu bài tập:
+ Nhóm 1,2 tìm hiểu khổ 5,6,7
+ Nhóm 3,4 tìm hiểu khổ 7,8,9

2. Tình ca người lính đảo
a. Khổ 5,6,7
- Đặc điểm của lời ca, giai điệu: giai điệu ngang
tàng như gió biển, toàn nhớ với thương.
Þ Bản tình ca với giai điệu ngang tàng nhưng
chất chứa những yêu thương cháy bỏng của
một tình yêu hồn nhiên, trong sáng, mãnh
liệt.

2. Tình ca người lính đảo
a. Khổ 5,6,7
- Hình ảnh trong bản tình ca: Có đêm trăng dắt
em đi dạo, gương mặt em dịu dàng, hàng cây
 

cũng tươi xinh, tóc em ngắn hay dài…

- Hình ảnh thể hiện thực tế của người lính đảo:
mở mắt chung chiêng lưng trời sóng vỗ, và
tay mình lại nắm lấy tay mình…

2. Tình ca người lính đảo

Þ Sự đối lập trong các hình ảnh thơ đã
nhấn mạnh khát vọng hạnh phúc, khát
vọng yêu đương của trái tim tuổi trẻ.
Từ đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn lãng
mạn, hào hoa của tâm hồn người lính.

2. Tình ca người lính đảo
b. Khổ 8,9,10
- Lời ca: Yêu em thủy chung hơn muối mặn, tình yêu
sáng trong ngực ta đây, ta đứng vững giữa muôn
trùng sóng gió…
Þ Khúc ca có sự hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa
và tình yêu đất nước.

2. Tình ca người lính đảo
b. Khổ 8,9,10
- Phép đối: đêm tối >< tình yêu sáng, ta ><
muôn trùng sóng gió.
- Phép điệp cấu trúc “Nào hát lên cho…” tạo ra
cao trào cho bản tình ca của lính đảo.
Þ Bản tình ca có sức lan toả đặc biệt. Đó là khúc
tình ca hùng tráng, khúc tình ca của đất nước.

III

TỔNG KẾT

1. Nội dung

2. Nghệ thuật

• Ca ngợi vẻ đẹp
tâm hồn
• Tình cảm của
tác giả với
những người
lính đảo

• Thể thơ tự do
vui tươi, rộn
ràng,
tạo
không khí trẻ
trung sôi nổi
• Giọng thơ hào
hứng, say mê

IV

LUYỆN TẬP

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Bài thơ “Lính đảo hát tình ca trên đảo” được viết theo thể
thơ nào?

AA. Tự do
B. Năm chữ
C. Sáu chữ
D. Bảy chữ

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 2: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của bài thơ “Lính đảo
hát tình ca trên đảo”?
A. Miêu tả
B. Nghị luận
C. Tự sự

DD. Biểu cảm

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 3: Tìm những từ cùng trường nghĩa với từ sân khấu trong khổ thơ
sau:
Đá san hô kê lên thành sân khấu 
Vài tấm tôn chôn mấy cánh gà 
Em đừng trách bọn chúng anh tạm bợ 
Chẳng phông màn nào chịu nổi gió Trường Sa

BA. Cánh gà, phông màn, giai điệu

B. Cánh gà, phông màn, giai điệu, lời ca 
C. Cánh gà, phông màn, giai điệu, tấm tôn
D. Cánh gà, phông màn, tấm tôn

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 4. Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:
Thôi lặng yên nghe có gì đang sóng sánh/ Hoá ra là sư cụ hát tình
ca.
A. So sánh

BB. Ẩn dụ
C. Nhân hoá
D. Hoán dụ

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 5. Hình ảnh người lính Trường Sa hiện lên như thế nào
qua bài thơ?
A. Cuộc sống khó khăn, gian khổ
B. Tâm hồn giàu cảm xúc, lạc quan yêu đời
C. Vẻ đẹp rắn rỏi, ngang tàng…
DD. Cả A,B,C đều đúng

Tưởng tượng em là khán giả trong
buổi biểu diễn văn nghệ của người lính đảo.
Hãy chia sẻ cảm nhận, suy nghĩ,… của em khi
đó bằng một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng)?

THANK YOU!