Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

Lịch Sử 6
GV: NGUYỄN THỊ HOA.

BÀI 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (TIẾP THEO)

MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản.
- Ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử liệu.

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
•

Để hiểu về quá khứ, các nhà sử học thường tìm kiếm các nguồn thông tin
từ các tư liệu từ đó đưa ra các bằng chứng.

•

Khi có được bằng chứng, người ra sẽ tìm được câu trả lời cho vấn đề, tại
sao sự kiện lại xảy ra và vì sao nó lại có ý nghĩa quan trọng.

•

Đối với nghiên cứu lịch sử, bắt buộc phải dựa vào bằng chứng và các
nguồn tư liệu.

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ DỰNG LẠI LỊCH
SỬ
1. TƯ LIỆU TRUYỀN MIỆNG

THẢO LUẬN (5phút)
• Qua 2 câu chuyện các
em hãy chỉ ra các yếu tố
mang tình chất lịch sử
thông qua mỗi câu
chuyện truyền thuyết đó?

3. DỰA VÀO ĐÂU MÀ CÁC NHÀ SỬ HỌC BIẾT VÀ
PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

Tư liệu truyền miệng: là những câu chuyện dân gian được kể truyền
miệng từ đời này qua đời khác.
Ưu điểm : Có thể cho người sau biết được những gì quá khứ đã xảy ra
và những gì đã học được và thậm chí có thể tạo ra một câu truyện mới. 
Nhược điểm : Có thể truyền miệng sai hoặc người truyền cho thêm yếu
tố kì ảo vào không được chính xác

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ SBIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
2. TƯ LIỆU HIỆN VẬT

Hình 2: Một góc di tích Hoàng thành Thăng
Long (số 18, Hoàng Diệu, Hà Nội)

Đâyliệu
là dihiện
chỉ khảo
cổ những
học, được
khai quật
Tư
vật: là
di tích,
đồ vật
Quan sát các hình trên em hãy :
quy người
mô từ
tháng
12-2002.
Cáctrong
chuyên
giađất
của
còn
giữ được
lòng
Đọc
tênxưa
2 tư liệu
này
đã tiến
hành
khai
quật trên
tổng diện
- Cho
biếtđất
điểm chung
của những
tư tích
hay
trên
mặt
liệu đóvuông
là gì? tại trung tâm chính trị Ba
19000m
Ưu điểm:
bổhiểu
sung,
kiểm
tư liệu chữ
- Em
biết gì
về tưtra
liệucác
này?
ĐìnhHàcóNội.
Cuộc
khai
quật
này đã phát
- Em hãy
thêm
một
ví
viết. Dựa
vào
tư
vậtdụthành
cóminh
thểThăng
dựng lại
lộ những
dấulấy
vếtliệu
củahiện
Hoàng
hoạ?
lịch
sử.
Long trong tiến trình lịch sử trải dài 13 thế
thường
kỉNhược
với cácđiểm:
di tíchTưvàliệu
tầngcâm,
văn hóa
chồngkhông
xếp
lênnguyên
nhau (từ
khoảng
còn
vẹn
và đầythế
đủ.kỉ VII-VIII đến
thời nhà Nguyễn.). Đó là các nền móng
nhà, các lỗ chân cột gỗ, đường cống tiêu,
thoát nước, giếng nước, ngói úp trang trí
đôi chim phượng bằng đất nung (Hình 3). . .

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU MÀ CÁC NHÀ SỬ HỌC
BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ
3. TƯ LIỆU CHỮ VIẾT

•

Em hãy rút ra
khái niệm tư liệu
• Theo
những
tấm
“tư
liệuem
chữ
viết”
bia Tiến sĩ thời xưa ở
• Khi
• Vậy
dụng
bia
tiến
sỹ Nội)
cótư
Vănsử
Miếu
(Hà
liệu
chữ
có
được
xem làviết
tư liệu
ghi những
thông
tin
những
ưu
- nhược
chữ viết
gì?không
gì?

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG
LẠI LỊCH SỬ
3. TƯ LIỆU CHỮ VIẾT

Tư liệu chữ viết: là những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc
bằng chữ viết, gọi chung là tư liệu chữ viết.
Ưu điểm: Dựa vào tư liệu viết thì rất rõ ràng, chính xác.
Nhược điểm: Không có tư liệu viết vào thời kỳ khi chưa có chữ viết,
Nếu viết trên giấy thì khó bảo quản được nguyên vẹn với thời gian dài,
thường mang ý thức chủ quan của người viết.

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
4. TƯ LIỆU GỐC

Đoạn tư liệu trên
cho em biết những
thông tin gì ?

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
4. TƯ LIỆU GỐC

Hãy điền vào chỗ trống dưới đây:
Khi chúng ta có được một tư liệu/bằng chứng lịch sử, chúng ta cần xác định xem
nó được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện hay sau đó.
•

liệu gốc
Nếu bằng chứng được tạo ra tại thời điểm xảy ra sự kiện gọi là _ Tư
_______

•

Bằng chứng tạo ra sau khi sự kiện đã xảy ra gọi là_ _Tài_liệu
_ _lịch
_ _sử_ _.

BÀI 2. DỰA VÀO ĐÂU MÀ CÁC NHÀ SỬ HỌC
BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

IV. TƯ LIỆU GỐC

Ví dụ về tư liệu gốc

Nhà sử học
dựa vào tư
liệu gốc để
tạo nên các
tài liệu lịch
sử.

Ví dụ về tài liệu lịch sử
•

Sách lịch sử

•

Sách giáo trình

•

Chương trình TV

Hiện vật bảo tàng

•

Phim

•

Công trình kiến trúc

•

Vở kịch

•

Báo

•

Internet

•

Tạp chí

•

Tiểu thuyết

•

Bản ghi âm

•

Câu chuyện

•

Bức thư

•

Nhật kí

•

Bức ảnh

•

3. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
4. TƯ LIỆU GỐC

Tư liệu gốc: là tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên và trực tiếp về sự
kiện hoặc thời kì lịch sử nào đó

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
3. Dựa vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?
a/ Tư liệu truyền miệng: chứa đựng những thông tin, nêu khai thác đúng cách có
thể giúp chúng ta biết nhiêu sự kiện lịch sử có giá trị.
b/ Tư liệu hiện vật: Tư liệu hiện vật có thể giúp bổ sung hoặc kiểm tra các tư liệu
chữ viết.
c/ Tư liệu chữ viết: phản ánh các sự kiện lịch sử, nhât là về đời sống chính trị, văn
hoá.
d/ Tư liệu gốc: là tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên, trực tiếp về sự kiện lịch
sử nào đó, có giá trị tin cậy, xác thực nhất khi tìm hiểu lịch sử.

LUYỆN TẬP
a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được giữ lại trong
lòng đất hay trên mặt đất

1. Tư liệu truyền miệng

2. Tư liệu hiện vật

3, Tư liệu chữ viết

a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được
giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất
 
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc trên giấy,
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in,
khắc trên gỗ,
giấy, đá
gỗ, đá
 
câu chuyện,
những
lời mô tả được truyền từ đời này
c, Những c,
câuNhững
chuyện, những
lời mô tả được
truyền
từ đời này
sangđời
đời khác
khác bằng
hinhf
thứcthức khác nhau
sang
bằngnhiều
nhiều
hình
khác nhau
 
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời gian, nhưng
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời
phần
phảnánh
ánh
gian, nhưng
phầnnào
nào phản
hiệnhiện
thực thực
lịch sửlịch sử
 
e, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ
h, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ thể và trung
thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào
thực
sống xưa
vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của
về đời sống
tinh về
thầnđời
của người

người xưa
 
g. Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt của cuộc
sống, nhưng thường mang ý thức chủ quan của tác
giả tư liệug. Cho biết tương đối đầy đủ về

các mặt của cuộc sống, nhưng
thường mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu

Em hãy nối hình ảnh tư liệu vào loại tư liệu và nêu ý nghĩa của từng loại tư liệu
Hình ảnh tư liệu

Loại tư liệu

Ý nghĩa

Tư liệu truyền
miệng

giúp
chúng ta biết nhiều sự kiện lịch sử có
…………………………………………..
giá trị

Tư liệu hiện vật

Giúp
bổ sung hoặc kiểm tra các tư liệu
………………………………………..
chữ viết

Tư liệu chữ viết

phản
ánh các sự kiện lịch sử, nhất là về
……………………………………..
đời sống văn hóa, chính trị

Tư liệu gốc

Có………………………………………
giá trị tin cậy nhất khi tìm hiểu lịch sử

• DẶN DÒ:
• Hoàn thiện các bài tập
• Chuẩn bị bài mới: Sưu tầm tờ lịch và nghiên cứu các thông tin trên tờ
lịch đó