KHỞI ĐỘNG

Hãy chia sẻ cảm
nhận của mình về
thiên nhiên mùa
thu?

Tiết: 4,5

SANG THU

HỮU THỈNH

I. Trải nghiệm cùng văn bản

Đọc diễn
cảm theo
mạch cảm
xúc.

1. Đọc

Sang thu
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

Hữu Thỉnh

1. Đọc
Em hiểu thế nào là
dềnh dàng, chùng
chình?

1. Đọc
Chùng chình: cố ý
nấn ná, làm chậm
chạp để kéo dài thời
gian

Dềnh dàng:chậm chạp,
không khẩn trương, để
mất nhiều thì giờ vào
những việc không cần
thiết

2. Tác giả, tác phẩm
Trình bày vài
thông tin về tác
giả, tác phẩm

1. Tác giả
Hữu Thỉnh (sinh năm 1942) tên thật là
Nguyễn Hữu Thỉnh bút danh là Vũ Hữu.
Quê quán: Quê ở Tam Dương, Vĩnh
Phúc.
Năm 1963 ông nhập ngũ rồi trở thành cán
bộ tuyên huấn trong quân đội và bắt đầu
sáng tác thơ.

Phong cách nghệ thuật
Ông là người viết nhiều, viết hay về con
người và cuộc sống ở nông thôn.
Thơ ông giản dị nhưng vô
cùng tinh tế và sâu sắc.

Tác phẩm chính
Thương lượng với thời gian

Sang thu

Âm vang chiến hào

Chỉ một đáp
án
A. Thơ 3 chữ.
B.Thơ 4 chữ.
C. Thơ 5 chữ.
D. Thơ tự do.

Bài Lời Sang Thu thuộc thể
thơ gì?

Chỉ một đáp
án
A. Tự sự.
B. Miêu tả.
C. Biểu cảm.
D. Thuyết minh.

Phương thức biểu đạt chính
của bài thơ Sang Thu?

Chỉ một đáp

Bàithơ có bố cục mấy phần?

án
A. Hai phần ( 2 khổ đầu/ 1 khổ cuối).
B.Ba phần ( 1 khổ đầu/ 1khổ giữa/ 1 khổ cuối).
C. Bốn phần ( 1 khổ đầu/2 khổ sau).
D. Không chia bố cục.

Chỉ một đáp
án

Nội dung của 2 khổ thơ đầu
là?

A. Những tín hiệu giao mùa lúc thu sang.
B. Cảnh đẹp mùa thu.
C. Mùa thu trong lòng người.
D. Tất cả đáp án trên đều đúng.

Chỉ một đáp

Nội dung của khổ thơ cuối là?

án
A. Miêu tả cơn mưa và tiếng sấm.
B. Cảnh hàng cây vào mùa thu.
C. Suy nghẫm về thiên nhiên và cuộc đời con người.
D. Mùa thu vẫn còn rất nhiều nắng.

2. Tác phẩm
Bài thơ ra đời gần cuối năm 1977 khi đất
nước mới thống nhất hòa bình
In trong tập " Từ chiến hào đến thành
phố" xuất bản 1991.
Thể loại: thơ năm chữ
Phương thức biểu đạt: biểu cảm
kết hợp miêu tả

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Nét độc đáo của bài thơ:

Tìm những từ ngữ, hình ảnh
miêu tả những chuyển động của
thiên nhiên trong bài thơ để hoàn
thành phiếu học tập?

Phiếu học tập
Nội dung
Chuyển
mình của
thiên
nhiên
Cảm nhận
của nhà
thơ:

Từ ngữ
 
Phả, se, chùng
chình, dềnh
dàng,vội vã, vắt
nửa mình, vơi dần

Hình ảnh

Giác quan

Gió, Sương, hương
ổi, Dòng sông,
Chim, Đám mây.
Nắng, Cơn mưa

Cảm nhận thiên nhiên qua nhiều giác
quan tinh tế. Tâm hồn nhạy cảm

Thính giác,
xúc giác,
khứu giác,
thị giác

Nhận xét về cách gieo
vần, ngắt nhịp của bài
thơ và nêu tác dụng
của vần, nhịp.

Cách ngắt nhịp, gieo vần
Yếu tố

Cụ thể

Tác dụng

Ngắt nhịp

  2/3;
3/2

Thể hiện tâm trạng xao xuyến,
bâng khuâng của nhà thơ

Gieo vần

 Se – về

→ Tạo sự liên kết giữa các dòng
thơ, câu thơ và tạo nhạc điệu
cho bài thơ.

Vã – hạ

Tìm biện pháp tu từ và nêu
tác dụng .

- BIỆN PHÁP TU TỪ
Biện pháp tu từ
  chùng chình.
Nhân hóa: Sương

Sông dềnh dàng. Chim vội vã.
Mây vắt nửa mình. Sấm bớt bất
ngờ. Cây đứng tuổi.
Ẩn dụ: Sấm: tượng trưng cho
những biến động của cuộc đời.
Hàng cây đứng tuổi tượng trưng
cho con người đã từng trải,
nhiều tuổi.

Tác dụng
 

Thiên nhiên trở nên sinh
động, có hồn, gần gũi với
con người.

2. Tình cảm, cảm xúc của nhà thơ:
Tình yêu mùa thu, yêuQua phân tích em
thấy được tình
thiên nhiên tha thiết; rungcảm, cảm xúc
cảm tinh tế, mãnh liệt của nhà thơ như
trước vẻ đẹp của thiên thế nào?
nhiên, giao hòa trọn vẹn
với thiên nhiên.

3. Chủ đề, thông điệp
Theo em chủ đề của bài
Sang thu là gì? Qua bài
thơ này, tác giả muốn gửi
thông điệp gì đến người
đọc?

Chủ đề: Qua việc miêu tả sự
chuyển mình của đất trời từ cuối
mùa hạ sang thu, bài thơ thể hiện
cảm nhận tinh tế của tác giả trước
thiên nhiên, những suy ngẫm về
bước đi của thời gian

Thông điệp của tác giả muốn gửi
gắm: Cần biết lắng nghe, cảm nhận
thiên nhiên bằng tất cả các giác
quan để đón nhận những món quà
vô giá của thiên nhiên

4. Ý nghĩa nhan đề

Ý nghĩa nhan đề
Em hiểu nhan đề Sang thu có ý
nghĩa gì? Nếu thay nhan đề
bằng Thu hoặc Mùa thu có phù
hợp với nội dung của bài thơ
hay không? Vì sao?

Khoảnh khắc giao mùa
từ hạ sang thu.

Sang thu

Bộc lộ những cảm nhận
tinh tế của Hữu Thỉnh

Thu/Mùa Thu

Không khí và thiên
nhiên đất trời của
mùa thu.

Ta không thể
thay nhan đề
Sang thu được
đổi thành Thu
hay Mùa thu

Đọc bài thơ Sang thu, em học
được gì về cách quan sát, cảm
nhận thiên nhiên của tác giả?

Cách cảm nhận
2

1
Mở rộng tầm quan sát
lên chiều cao (chim),
chiều rộng (mây) và
chiều dài (dòng sông)

Quan sát vạn vật bằng cả
thính giác, thị giác, xúc
giác và khứu giác.

-> Nhà thơ có những cảm nhận tinh tế
nhất về sự thay đổi của đất trời.

Bài học
2

1
Phải có tấm lòng say mê
với vạn vật, một tình
yêu thiên nhiên tha
thiết và sâu sắc.

Hãy quan sát từng sự vật,
hiện tượng thiên nhiên
bằng nhiều giác quan và
góc độ khác nhau

-> Nhà thơ có những cảm nhận tinh tế
nhất về sự thay đổi của đất trời.

III. Tổng kết

Khái quát nghệ
thuật và nội dung
văn bản?

1. Nội dung
Cảm nhận tinh tế trước mùa
thu vào thời điểm giao mùa
Suy ngẫm sâu lắng về con
người và cuộc đời.

2. Nghệ thuật
thể thơ năm chữ, sử dụng rất nhiều
những hình ảnh sinh động hấp dẫn
cảnh tượng được miêu tả
tự nhiên chân thực
ngôn ngữ thơ trong sáng, giản
dị, gợi nhiều cảm xúc

LUYỆN TẬP

TRỒNG CÂY XANH
1

2 3 4 5 6 7 8

9

10

1

2 3

4 5 6 7 8

9

10

Câu 1: Thơ Hữu Thỉnh thể hiện điều gì?
A. Thể hiện sự hàm súc, triết lý.
C. Thường có những liên tưởng
độc đáo thể hiện những suy tư
giàu chất nhân văn và cái nhìn
mang màu sắc triết lý về cuộc
sống.

B. cảm nhận thiên nhiên bằng
tất cả các giác quan

D. Thường thể hiện sự mộc
mạc, dân dã, chân chất, hồn
nhiên của người dân quê.

Câu 2:Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh viết về thời điểm
sang thu ở vùng nào?

A. Vùng Nam Trung
Bộ.

B. Vùng Tây Nguyên.

C. Vùng Đông Nam
Bộ.

D. Vùng Bắc Bộ