NĂM HỌC 2024- 2025

KHỞI ĐỘNG
Cho biết các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách nào.
Lấy ví dụ?

Sinh vật duy trì nòi giống bằng
cách sinh sản, có những hình
thức sinh sản nào ở sinh vật?

BÀI 32
KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN VÀ SINH SẢN VÔ
TÍNH Ở SINH VẬT

I. Khái niệm sinh
sản

II. Khái niệm sinh
sản vô tính

III. Vai trò và ứng
dụng sinh sản vô
tính trong thực
tiễn.

I. KHÁI QUÁT SINH SẢN

Quan sát H 32.1 kết hợp nghiên cứu SGK cho biết kết quả và ý nghĩa của
quá trình sinh sản.

- Kết quả của sinh sản: Tạo ra những cá thể mới, làm
tăng số lượng cá thể của loài.
- Ý nghĩa của sinh sản: Bảo đảm sự phát triển kế tục của

 Ở sinh vật có những hình thức sinh sản nào?

Sinh sản
vô tính

01

Sinh sản
hữu tính

02

I. KHÁI QUÁT SINH SẢN
- Sinh sản là quá trình tạo ra những cá thể mới bảo đảm sự
phát triển kế tục của loài.
- Có 2 hình thức sinh sản: Sinh sản vô tính và sinh sản hữu
tính

II. KHÁI NIỆM SINH SẢN VÔ TÍNH
Quan sát hình 32.1a, 31.2c:
- Mô tả quá trình sinh sản ở
cây rau má và trùng đế giày.
- Sinh sản ở các sinh vật này
có sự kết hợp của yếu tố đực
và yếu tố cái không?
- Các sinh vật này có hình
thức sinh sản nào?
- Vì sao các cơ thể con sinh
ra giống nhau và giống mẹ?

+ Quá trình sinh sản của cây rau má:
Từ một phần thân bò của cây mẹ phát
triển thành một cây con mới.
 + Quá trình sinh sản của trùng đế giày:
Cơ thể mẹ phân đôi thành hai cơ thể
trùng giày con.
- Sinh sản ở 2 sinh vật này (rau má và
trùng đế giày) không có sự kết hợp của
yếu tố đực và yếu tố cái.
- Các sinh vật này (rau má và trùng đế
giày) có hình thức sinh sản vô tính.
- Cơ thể con sinh ra giống nhau và
giống mẹ vì cơ thể con chỉ nhận được
chất di truyền từ cơ thể mẹ nên chúng
giống nhau và giống mẹ.

II. KHÁI NIỆM SINH SẢN VÔ TÍNH
- Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự kết
hợp yếu tố đực và yếu tố cái. Do vâyj, cơ thể con chỉ
nhận được chất di truyền từ cơ thể mẹ nên giống nhau
và giống mẹ.
- Sinh sản vô tính có ở các nhóm sinh vật: Vi khuẩn,
nguyên sinh vật, một số lài thực vật và động vật

1. Sinh sản vô tính ở
thực vật
Quan sát H 32.2 kết hợp
nghiên cứu SGK cho biết:
- Cây con được hình thành
từ bộ phận nào của cơ thể
mẹ?
- Phân biệt các hình thức
sinh sản sinh dưỡng ở thực
vật.
- Lấy VD về các hình thức
sinh sản sinh dưỡng ở thực
vật.

- Hình thức sinh sản của các cây
trong hình 32.2:
+ Cây lá bỏng con được sinh ra từ lá
của cây mẹ.
+ Cây dâu tây con được sinh ra từ
thân của cây mẹ.
+ Cây gừng con được sinh ra từ
thân rễ của cây mẹ.
+ Cây khoai lang được sinh ra từ rễ
củ của cây mẹ.
- Các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật:  Sinh sản sinh dưỡng là sự hình
thành cây mới từ một phần của cơ quan sinh dưỡng như rễ, thân, lá. Điểm khác
biệt của các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật chính là cơ quan sinh
dưỡng phát sinh thành cây con.

Sinh sản bằng bào tử

Sinh sản sinh dưỡng

Sinh sản bằng bào tử

Sinh sản sinh dưỡng

Sinh sản sinh dưỡng

1. Sinh sản vô tính ở thực vật
- Thực vật có hai hình thức sinh sản vô tính: sinh sản bằng
bào tử, sinh sản sinh dưỡng.
- Sinh sản sinh dưỡng là sự hình thành cây mới từ một phần
của cơ quan sinh dưỡng (rễ, thân, lá).

VẬN DỤNG (BTVN)

Quan sát vết cắt đoạn thân cây hoa hồng (hoặc hoa
mười giờ,…) đã được cắm trong cát ẩm sau ba tuần
và mô tả những gì quan sát được.
Đoạn thân cây hoa hồng này có thể phát triền
thành cây mới được không? Vì sao?

2. Sinh sản vô tính ở động vật
Hình thức sinh sản vô tính
Tiêu chí
so sánh

Nảy
chồi

Trinh
sản

Phân
mảnh

Khái
niệm

 

 

 

Đặc
điểm

 

 

 

Ví dụ

 

 

 

Tiêu chí
so sánh

Hình thức sinh sản vô tính

Nảy chồi
Trinh sản
Từ cơ thể mẹ nảy ra một Trứng không thụ
cái chồi. Chồi này phát tinh mà phát triển
Khái niệm triển thành cá thể mới. thành cá thể mới.
- Lúc đầu, cá thể mới - Cá thể mới luôn là
phát triển gắn liền với giống đực.
sinh vật mẹ. Sau khi - Cá thể mới có vật
trưởng thành, mới tách chất di truyền khác
cơ thể mẹ.
Đặc điểm hẳn khỏi cơ thể mẹ.
- Cá thể mới có vật chất
di truyền giống cơ thể
mẹ.
Ruột khoang như: Thủy Chân khớp như:
Ong, kiến, rệp.
tức
Ví dụ

Phân mảnh
Cá thể mới được sinh
ra từ một mảnh của
cơ thể mẹ.
- Từ một mảnh khuyết
thiếu từ mẹ sẽ phát
triển đầy đủ thành
một cá thể mới hoàn
thiện.
- Cá thể mới có vật
chất di truyền giống
cơ thể mẹ.
Đỉa, sao biển, giun dẹp

TÌM HIỂU THÊM
Ong thợ và ong
chúa được sinh ra
như thế nào và vì
sao chúng khác
nhau về hình thái,
vai trò của đàn
ong?

- Ong chúa và ong thợ đều được sinh ra từ
trứng đã thụ tinh. Tuy nhiên, ong chúa được
chăm sóc trong mũ chúa ngay từ bé và được
cho ăn hoàn toàn bằng sữa ong chúa. Còn ấu
trùng ong thợ được nuôi trong các tổ thường
và chỉ được cho ăn sữa ong chúa trong 3
ngày đầu tiên rồi được nuôi bằng mật ong
và phấn hoa cho tới khi trưởng thành.
 - Về vai trò:
 + Ong chúa là một con ong cái phát triển hoàn chỉnh. Ong chúa có nhiệm vụ đẻ
trứng để tăng quân đồng thời đảm bảo sự tồn tại của đàn ong. Đồng thời, con ong
chúa còn có nhiệm vụ duy trì trật tự xã hội của đàn ong
 + Ong thợ đảm nhận tất cả các công việc nặng nhọc nhất trong đàn ong như xây tổ,
chăm sóc ấu trùng, ong non và ong chúa, tìm kiếm thức ăn, phòng chống kẻ thù,…
- Trong tổ ong có sự khác nhau về hình thái và vai trò của các loại ong chúa, ong thợ
và ong đực vì để đảm bảo trật tự xã hội trong một tổ ong.

III. VAI TRÒ VÀ ỨNG DỤNG CỦA SINH SẢN VÔ TÍNH
TRONG THỰC TỄN
Hoàn thành các câu hỏi sau:
1. Lấy ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng
trong việc duy trì các đặc điểm của sinh vật.
2. Nêu các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật. Mỗi biện
pháp lấy ví dụ 1 – 2 loài cây.
3. Lấy ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa
phương em.
4. Kể tên một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử
dụng được sản xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng.

1. Bằng cách sinh sản vô tính, một sinh vật tạo ra một
bản sao di truyền giống hệt hoặc giống hệt nhau.
- Ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng
trong việc duy trì các đặc điểm của sinh vật: Có 1 cây
ăn quả có chất lượng quả tốt muốn tạo ra một vườn cây
ăn quả có cùng chất lượng thì cần tiến hành các hình
thức cho cây ăn quả trên sinh sản vô tính.
2. Các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật và ví dụ:
- Nuôi cấy mô: Cây phong lan, cây sâm ngọc linh,…
- Giâm cành: cây rau muống, cây rau ngót, cây hoa hồng,…
- Chiết cành: Cây cam, bưởi, táo,...

3. Ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa phương
em:
- Chiết cành cam, táo, bưởi,… để nhân nhanh giống cây trồng,
rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây, sớm được thu hoạch.
- Giâm cành rau muống, khoau lang, mía,….
4. Một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử dụng được
sản xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng: rau muống, khoai
lang, cây bỏng, táo, cam, bưởi, khoai tây, mía,…

Quan sát hình
32.4, giải thích vì
sao giâm cành,
chiết cành, nuôi
cấy mô là những
biện pháp nhân
nhanh giống cây
trồng.

Ứng dụng sinh sản vô tính

Ứng dụng sinh sản vô tính

III. VAI TRÒ VÀ ỨNG DỤNG CỦA SINH SẢN VÔ TÍNH
TRONG THỰC TỄN

- Nuôi cấy mô:
+ Từ 1 cây ban đầu, tách mô để nuôi cấy trong môi trường nhân tạo, vô
trùng, có đủ chất dinh dưỡng và chất cần thiết sẽ tạo ra nhiều cây con
mới.
+ Ứng dụng: nhân nhanh giống cây trồng, tạo giống cây sạch bệnh,
phục chế giống quý đang bị thoái hoá
+ Ví dụ: nuôi cấy mô cây phong lan, sâm ngọc linh,…

III. VAI TRÒ VÀ ỨNG DỤNG CỦA SINH SẢN VÔ TÍNH
TRONG THỰC TỄN
- Giâm cành, chiết cành:
+ Ứng dụng: nhân nhanh giống cây trồng, rút ngắn thời gian sinh
trưởng của cây
+ Ví dụ: chiết cành cam, bưởi, táo,…giâm cành mía, hoa hồng, dâu
tằm, khoai lang,…
→Các phương pháp nhân giống vô tính giúp phần làm tang hiệu quả
kinh tế nông, lâm nghiệp.

Cừu Dolly và ông Wilmut

Trò chơi
Ai nhanh tay hơn?

MỞ ĐẦU

1. Có mấy hình thức sinh sản ở sinh vật?

A. 1
B. 2
C. 3
D. 4

2. Các hình thức sinh sản của sinh vật là:

A. Sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính
B. Sinh sản vô tính và sinh sản phân mảnh
C. Sinh sản vô tính và sinh sản sinh dưỡng.

3. Sinh sản vô tính có đặc điểm gì?
A.Cơ thể con chỉ nhận được chất di truyền của mẹ nên giống
nhau và giống mẹ.
B.Không có sự kết hợp giữa yếu tố đực và yếu tố cái.
C.Có sự kết hợp giữa yếu tố đực và yếu tố cái
D.Cả A và C đều đúng.

4. Các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật là:

A.Nảy chồi và phân nhánh
B.Sinh sản bằng bào tử và sinh sản sinh dưỡng
C.Trinh sản và phân nhánh

5. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật là?

A.Nảy chồi, phân mảnh và trinh sản
B.Nảy chồi, sinh sản bằng bào tử và trinh sản
C.Nảy chồi, phân mảnh và sinh sản bằng bào tử
D.Nảy chồi, sinh sản bằng bào tử và sinh sản sinh dưỡng.

Biện pháp 1:
Vai trò và ứng dụng sinh sản vô tính trong thực tiễn

Kể tên một số loại rau, củ quả mà gia đình thường
sử dụng bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng