Chương IX - Năng lượng

Bài 46:
Năng lượng và sự truyền
năng lượng

Trong hình có những năng lượng nào mà
Năng lượng mặtem
trời,
năng lượng gió, thủy
biết?

I. Năng lượng
Chúng ta không nhìn thấy năng lượng nhưng có thể cảm
nhận được nó.
Mọi
hoạt
động
của
chúng ta
đều cần
năng
lượng.

Năng
lượng được
lấy từ năng
lượng dự
trữ trong
thức ăn
→ ăn uống
đầy đủ

Khi lắp pin vào đèn pin và bật công tắc thì bóng đèn
pin phát ra ánh sáng.
Ánh sáng được tạo ra là nhờ có năng lượng dự
trữ trong pin.

Cây cối lớn lên, ra hoa, kết trái được là nhờ hấp thụ
năng lượng của ảnh sáng mặt trời.

Nhờ đâu cây lớn lên được?

Nếu không có năng lượng của thức ăn, của pin,
năng lượng của ánh sáng mặt trời thì những
hiện tượng nêu trên có diễn ra được không?
Nếu không có năng lượng của thức ăn, của pin,
năng lượng của ánh sáng mặt trời thì những hiện
tượng nêu trên không thể diễn ra được.

Năng lượng là gì?

Năng lượng là đại lượng đặc trưng cho khả năng
sinh công của vật chất.
Mọi biến đổi trong tự nhiên đều cần năng lượng.

II. Năng lượng và tác dụng lực

Quan sát Hình 46.1, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi của mục này.

+ Gió nhẹ (năng lượng nhỏ) làm chong chóng quay
yếu; gió mạnh, lốc xoáy (năng lượng lớn) làm quay
tuabin gió và phá huỷ nhiều công trình (tác dụng
lực mạnh).
+ Khi gió nhẹ, gió mạnh, lốc xoáy còn kéo dài (năng
lượng càng nhiều) thì chong chóng, tuabin gió còn
quay, các công trình còn bị phá hủy (thời gian tác

a. Muốn cho xe
chuyển động nhan
h và lâu hơn thì
cần
phải
thổi
mạnh và dài hơi
hơn
b.
Năng
lượng
càng lớn thì lực
tác dụng càng
mạnh, năng lượng
càng nhiều thì thời
gian tác dụng lực
càng kéo dài

Lấy ví dụ về mối liên hệ giữa năng lượng và tác dụng lực?
1/ Khi đạp xe, muốn xe chuyển động nhanh hơn thì ta phải tác
dụng lực lên xe lớn hơn để truyền nhiều năng lượng làm xe
chuyển động nhanh.
2/ Khi gió thổi vào cây, năng lượng gió càng lớn thì lực tác
dụng vào cây càng mạnh  cây rung càng mạnh và càng lâu.
3/ Năng lượng chân truyền cho quả bóng càng nhiều thì lực tác
dụng của chân vào bóng càng lớn → bóng lăn càng nhanh và
càng lâu dừng lại

Hoàn thành các câu sau đây bằng cách điền các từ thích hợp
cho trong khung, vào vị trí đánh số thứ tự từ (1) đến (7)

a. Năng lượng ..(1).. của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất được các
loại thực vật hấp thụ để ….(2)….và …...(3)…
b....(4)… dự trữ trong pin của điện thoại di động giúp điện thoại
ghi và phát ra âm thanh, hình ảnh …(5)…lưu trữ trong xăng,
dầu cần cho hoạt động của xe máy, ô tô, máy bay, tàu thủy và
các phương tiện giao thông khác
c. Xăng, dầu và các chất đốt (than, gỗ, rác thải,…) được gọi là
nhiên liệu. Chúng giải phóng …..(6).., tạo ra nhiệt và ……(7)…
khi bị đốt cháy

- Một vật có năng lượng thì có khả năng tác dụng lực lên vật
khác
- Năng lượng càng nhiều thì lực tác dụng có thể càng mạnh
và thời gian tác dụng của lực có thể càng dài
- Công thức tính năng lượng:

A = P.h

Trong đó:
A là công sinh ra khi nâng 1 vật lên cao (J)
P : là trọng lượng của vật
(N)
h: là độ cao của vật khi được đưa lên cao (m)

VD: Tính năng lượng cần thiết để nâng vật nặng 1N lên độ cao
4,5m?
Tóm tắt
P = 1N
h= 4,5 m
A=?

Bài giải
Năng lượng cần thiết để nâng vật nặng 1 N
lên độ cao 4,5 m là
A = P.h = 1 x 4,5 = 4,5 (J)
ĐS: 4,5 (J)

III. Sự truyền năng lượng
Năng lượng có thể truyền đi từ vật này sang vật
khác, từ nơi này đến nơi khác bằng nhiều cách.
Qua tác dụng lực: Như gió truyền năng lượng
cho cánh quạt
Qua truyền nhiệt: Năng lượng từ bếp truyền
nhiệt cho ấm nước làm cho nhiệt độ của ấm nước tăng lên.