BÀI 8:
CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

NGÂN

HƯƠNG

DUNG

2.Bố cục, mạch lạc của VB thông tin
Các yếu tố
Vai trò
Chủ đề
Vấn đề chủ yếu được đề cập
Ý chính
Ý quan trọng nhất mà tác giả muốn
nói về chủ đề
Ý phụ
Thông tin chi tiết nhằm bổ sung, làm
rõ ý chính

3.Cách trình bày dữ liệu trong VB thông tin
Cách trình bày
Dấu hiệu
Tổ chức thông tin theo trật tự thời
Ngày, tháng,năm…Trước hết, sau đó,
gian
tiếp theo…
Tổ chức thông tin theo trật tự nhân
Bởi vì-cho nên, vì thế, do đó, nguyên
quả
nhân là, kết quả là…
Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng Thứ nhất, thứ hai, thứ ba….
của vấn đề
Tổ chức thông tin theo quan hệ so
Giống với, khác với, ngược lại, tương
sánh hoặc tương phản
tự, như vậy, điểm chung, điểm khác
biệt…

4.Mục đích, quan điểm của người viết trong VB thông tin
Mục đích Cung cấp thông tin, Thuyết phục, Cách tiếp cận, lí giải chủ đề,
giải trí…
giọng điệu, cách sử dụng ngôn
từ…
Quan điểm, Thường thể hiện gián tiếp
thái độ

TIẾT 73: NỮ PHÓNG
VIÊN ĐẦU TIÊN
(Trần Nhật Vy)

MAI UYÊN

HUYỀN TRANG

I. Khái quát chung
1. Tác giả
- Trần Nhật Vy (Nguyễn Hữu Vang), sinh năm 1956 tại Đồng Tháp.
- Là nhà báo, tác giả của nhiều tác phẩm biên khảo về lịch sử báo chí và
văn hóa Sài Gòn.
- Tác phẩm chính: Sài Gòn chốn rong chơi, Văn chương Sài Gòn...
2. Văn bản
a/ Xuất xứ:
b/ Thể loại:
c/ Vai trò của nhan đề:
d/ Bố cục
 

 
In trên báo Tuổi trẻ, ngày 18/6/2015.
Văn bản thông tin lịch sử
Nêu chủ đề chính của VB
- Phần 1: Nhan đề, Sa- po
- Phần 2: Nội dung VB

1. Trình tự triển khai VB
Trình tự thời gian
 

Hiệu quả:
 

Tiểu sử->Học tập, hoạt động xã hội-> Đời
tư
->Các mốc thời gian song hành với cuộc
đời nhân vật
 
+ Giúp người đọc dễ dàng tiếp nhận thông
tin về cuộc đời nhân vật.
+ Diễn biến cuộc đời nhân vật song hành
với những chuyển biến mạnh mẽ của xã
hội....

NHÓM 6

• Văn bản được triển khai
theo trình tự thời gian, từ
thời niên thiếu cho đến
những năm tháng cuối đời
của nhân vật.
• Việc triển khai văn bản
theo trình tự thời gian sẽ
bao quát được cuộc đời
của nhân vật một cách
tuần tự, đầy đủ và rõ ràng
nhất, giúp người đọc hiểu
sâu hơn về cuộc đời của
nhân vật.

NHÓM 4

2/ Phong trào xã hội
Phong trào nữ quyền:

Điểm độc đáo
 

Đấu tranh cho quyền bình đẳng của phụ nữ.
 
- Không kể lại diễn biến của phong trào mà tái hiện
qua chân dung một con người.
- Vấn đề lớn, mang tính xã hội nhưng hiện qua chân
dung một cá nhân....

->Lịch sử hiện lên chân thực, sống động, gần gũi.
->Sự gắn bó mật thiết giữa cá nhân với lịch sử, thời đại.

2. Phong trào xã hội nào được nói đến trong văn
bản? Theo bạn, cách tác giả viết về phong trào ấy
có gì đặc biệt?
• Phong trào xã hội: Văn bản nói đến phong
trào đấu tranh cho quyền bình đẳng của phụ
nữ và phong trào Thơ mới trong xã hội
Việt Nam đầu thế kỷ 20.
• Nhận xét: Việc đề cập tới các phong trào giúp
người đọc không chỉ hiểu rõ về xã hội Việt
Nam lúc bấy giờ mà còn cho thấy rõ tư tưởng
tiên phong, hướng tới xã hội bình đẳng.

NHÓM 2

NHÓM 3
2. PHONG TRÀO XÃ HỘI NÀO ĐƯỢC NÓI ĐẾN TRONG VĂN BẢN? THEO
BẠN, CÁCH TÁC GIẢ VIẾT VỀ PHONG TRÀO ẤY CÓ GÌ ĐẶC BIỆT?

-Phong trào xã hội được nói đến là chủ nghĩa phụ nữ và bình đẳng giới
- Điểm đặc biệt:
• Cách tác giả viết về phong trào ấy thể hiện những đóng góp cũng như
sự cống hiến hết mình vì phong trào nữ quyền của nữ sĩ Manh Manh qua
những tác phẩm, những bài báo về quyền phụ nữ. Bà viết và lên tiếng
không chỉ vì bản thân mà còn vì một giới, vì sự công bằng và bình đẳng
• Qua cách viết của tác giả ta thấy được qua những bài diễn thuyết của
mình nữ sĩ đã truyền cảm hứng đến với thế hệ sinh viên trẻ, trí thức
đương thời về quyền bình đẳng giữa nam và nữ
• Cách tác giả viết về chủ đề ấy cho thấy sự tôn trọng và có phần ngưỡng
mộ đối với nữ sĩ Manh Manh

3/ Chân dung nhân vật
Tiểu sử
-Tên: Nguyễn Thị Kiêm
- Năm sinh, năm mất: 1914-2005
- Quê quán: Gò Công
- Gia đình: Con ông tri huyện Nguyễn Đình Trị
Học tập, các hoạt động - Học Trường Trung học nữ sinh bản xứ
xã hội
- Làm nghề báo khi mới 17 tuổi(Nhà báo-Lĩnh vực báo chí)
- Sáng tác và diễn thuyết để ủng hộ phong trào thơ Mới. (Nhà thơLĩnh vực văn học)
- Ủng hộ nữ quyền.( Người phụ nữ- Nhà hoạt động xh)
Hình dáng

- Người thấp lùn, bộ tướng núc ních, mặt má miếng bầu, môi nhọn
như mỏ chim…đôi mắt sáng ngời, ăn nói mau lẹ, gọn gàng, duyên
dáng…

Đời tư

- Kết hôn với nhà báo Lư Khê Trương Văn Em (1937)
- Lấy chồng người Pháp (1950), sống ở Pháp đến khi mất (2005)

Nhiều tư cách: Nhà
báo, nhà thơ, nhà hoạt
động xã hội….
Nhiều bình diện:
bề ngoài, tính cách,
tiểu sử, hoạt động
xã hội, đời tư…

Chân dung Nữ
phóng viên đầu
tiên: Độc đáo

Nhiều ấn tượng:
Xấu nhưng giỏi, phụ
nữ nhưng bản lĩnh
mạnh mẽ, sống trong
xã hội cũ nhưng ủng
hộ cái mới…

Mang đến nhiều ảnh hưởng tích cực cho xã hội

3, 4 - Thông tin nhân vật
NHÓM 2
Manh Manh nữ sĩ

Tiểu sử, học tập

Hoạt động xã hội, đời tư

• Làm báo khi mới 17
tuổi (1931)
• Tên khai sinh:
Nguyễn Thị Kiêm

1914-2005

• Con của tri huyện
Nguyễn Đình Trị

Thông tin được đề cập trong
văn bản

• Quê quán: Gò Công

• Tạo phong trào
phụ nữ sôi nổi, ủng
hộ nữ quyền (19321934)

• Kết hôn với nhà
báo Lư Khê Trư Văn

Hình dáng

Ý nghĩa của những
thông tin

• Người
thấp lùn

Chân dung của bà

• bộ tướng

được tái hiện một

núc ních,

cách khách quan,

• bộ má

đầy đủ. Ta nhận

phiếng

thấy bà là một

bầu,

người phụ nữ không

• môi nhọn
như mỏ
chim,

xinh đẹp, dáng dấp
nhỏ bé

NHÓM 6

Thông tin nhân
vật
Nhân vật:
• Bà tên thật là Nguyễn Thị Kiêm, sinh
1914, mất 2005
• Bà học Trường Trung học nữ sinh bản xứ
đến tú tài rồi bước vào nghề báo.
• Bà làm phóng viên thường với bút hiệu
YM, Nguyễn Văn MYM.
• Bài thơ Tình già của bà được đăng
báo và bà trở lên nổi tiếng
• Bà ủng hộ phong trào Thơ mới, tham gia
diễn thuyết và dần trở lên nổi tiếng.

NHÓM 4

* Cách giới thiệu nhân vật (Nghệ thuật)
Biểu hiện
Tác dụng
Tổ chức trình bày theo trật tự thời + Nổi bật diễn biến trong cuộc đời của nhân vật
gian:
+ Thấy được sự song hành của nhân vật với những biến đổi
 

của lịch sử thời đại

Kết hợp giữa yếu tố thuyết minh, + Giúp chân dung hiện lên chân thực, ấn tượng
miêu tả, tự sự
-Sử dụng kết hợp với phương tiện + Trực quan hoá thông tin, tạo sự cuốn hút
phi ngôn ngữ
Trích dẫn trực tiếp lời nhân vật, + Nổi bật quan điểm, đặc biệt là tính cách của nhân vật.
lời nhận xét, đánh giá của người + Thấy rõ hình ảnh nhân vật trong quan sát của người khác
đương thời về nhân vật… 
và chân dung hiện lên khách quan, chân thực.
+ Không khí tranh luận, đối thoại rất sôi nổi của đời sống
xã hội Việt Nam thời kì này.

b. Từ đó nhận xét về cách giới thiệu nhân vật của tác giả?( Chân dung ấy có
được tái hiện một cách khách quan hay không? Vì sao? - Gợi ý: việc trích dẫn
lời nhân vật và lời đánh giá của đối tượng khác có tác dụng gì?)
b, Nhận xét về cách giới thiệu nhân vật của tác
giả:
- Cách giới thiệu nhân vật của tác giả khá khách
quan, vì:

- Tác giả đã trích dẫn lời nói của nhân
vật, giúp người đọc cảm nhận được
suy nghĩ, tình cảm của nhân vật.

• Tác giả không chỉ đưa ra những thông tin một

Đồng thời, tác giả cũng trích dẫn lời

chiều mà đã kết hợp nhiều nguồn thông tin khác

đánh giá của người khác về nhân vật.

nhau.
• Những miêu tả về hình dáng và tính cách của
nhân vật được thể hiện một cách chân thực.
• Tác giả đã thể hiện sự tôn trọng của mình với
nhân vật thông qua việc nhấn mạnh những phẩm
chất tốt đẹp.

NHÓM 5

- Ngôn ngữ trong sáng, giản dị

NHÓM 6

Cách giới thiệu nhân vật của
tác giả
Nhân vật được tái hiện trên
nhiều bình diện (tiểu sử, dung
mạo, các hoạt động đời sống xã
hội, cá nhân), với các tư cách
khác nhau: một người phụ nữ,
một thi sĩ, một nhà báo, một
nhà hoạt động xã hội. Tác giả
không chỉ trần thuật lại những
sự kiện, hoạt động của nhân vật
mà còn trích dẫn trực tiếp lời nói
của bà, lời nhận xét, đánh giá
của người đương thời về nhân
vật.

• Làm nổi bật quan điểm,
đặc biệt là tính cách cá
nhân nhân vật, đồng thời
giúp tái hiện lại lời ăn
tiếng nói cũng như không
khí tranh luận, đối thoại
rất sôi nổi của đời sống xã
hội Việt Nam thời kì này.

Chưa nói được khách quan hay không

* Những người phụ nữ Việt Nam tiêu biểu đầu thế kỉ XX trên một số lĩnh vực
Lĩnh vực
Diễn thuyết, hoạt động xã hội

Báo chí

Con người
- Nguyễn Thị Nga: Phụ nữ với thể dục
- Lê Dư: Nhân cách phụ nữ
- Thuỵ An: Vấn đề quốc văn…
- Sương Nguyệt Anh - chủ bút tờ báo Nữ giới
chung
- Đạm Phương nữ sử , tên thật là Công Tôn Nữ
Đồng Canh với các bài viết trên khắp các báo
Nam Phong, Phụ nữ thời đàm, Tiếng dân, Trung
Bắc Tân văn…

Thơ ca

Nữ sĩ Anh Thơ (1918-2005)
Nữ sĩ Ngân Giang (1916- 2002)…

3c. Bên cạnh nhân vật Nữ
phóng viên đầu tiên, qua
việc tìm hiểu, em còn biết
đến người phụ nữ nào cùng
thời với bà có tư tưởng, vai
trò tương tự?

Nhóm 1

Sương Nguyệt

Nhà thơ Lê Hằng
Phương

Nguyễn Thị
Định

Đạm Phương nữ sử

NỮ QUYỀN ĐẦU THẾ KỶ 20- NHƯ VỆT SAO BĂNG
Anh Thư- Báo Tia sáng
Ngày 6/5/2021

Một loạt các cuộc diễn thuyết khác được tổ chức sau đó vào năm 1933
như cuộc diễn thuyết tối ngày 26/7/1933 tại Hội khuyến học Sài Gòn của
cô Nguyễn Thị Kiêm, phóng viên báo Phụ nữ tân văn về vấn đề Thơ
mới, cuộc diễn thuyết của cô Nguyễn Thị Nga ở Hà Nội về “Phụ nữ với
thể dục”, “Có nên bỏ chế độ đa thê không?” , cuộc diễn thuyết của bà Lê
Dư tại Hà Nội ngày 31/3/1933 về “Nhân cách phụ nữ”. Riêng cô Nguyễn
Thị Kiêm năm 1934 có cả một chương trình đi diễn thuyết khắp từ Nam ra
Bắc về các vấn đề của phụ nữ. 

LUYỆN TẬP
Bài tập trắc nghiệm

HOẠT ĐỘNG : VẬN DỤNG
Câu hỏi: Trình bày suy nghĩ của anh/chị về Vai trò của người
phụ nữ trong xã hội hiện nay.
- Vai trò của người phụ nữ: Quan trọng:
+ Trong gia đình: vai trò làm vợ, làm mẹ, làm người phụ nữ
của gia đình
+ Ngoài xã hội: người phụ nữ đã tham gia vào nhiều hoạt
động xã hội, nhiều lĩnh vực văn hoá, kinh tế, chính trị…góp
phần xây dựng, phát triển đất nước.