Phoøng GD-ÑT Lai Vung
Truong THCS Phong Hoa

Giaùo vieân : Nguyen Huu Tri

1.

KIEÅM TRA
BAØI
CUÕ
Trình baøy ñaëc ñieåm noåi baät cuûa phong traøo yeâu nöôùc
trong nhöõng naêm 1914 – 1918?

* Löïc löôïng tham gia laø binh lính Vieät Nam trong
quaân ñoäi Phaùp.
* Phöông phaùp ñaáu tranh vuõ trang, baïo ñoäng.

2. Em coù nhaän xeùt gì veà con ñöôøng vaø caùch thöùc maø
Nguyeãn Taát Thaønh ñaõ traûi qua ñeå tìm ñöôøng cöùu nöôùc?
* Xuaát phaùt töø chuû nghóa yeâu nöôùc, Nguyeãn Taát
Thaønh khoâng ñi theo con ñöôøng cha anh ñaõ ñi; Ngöôøi
tìm tôùi chaân trôøi môùi – queâ höông cuûa nhöõng töø “bình
ñaúng”, “töï do”.
Töø khaûo saùt thöïc tieãn, Ngöôøi ñaõ ñuùc keát thaønh
•
kinh nghieäm roài quyeát ñònh ñi theo chuû nghóa Maùc –
Leâ-nin.

Tieát 50 – Baøi 31

TÖØ NAÊM 1858 ÑEÁN NAÊM 1918

Tieát 50 – Baøi 31

OÂN TAÄP LÒCH SÖÛ VIEÄT NAM
TÖØ NAÊM 1858 ÑEÁN NAÊM 1918

I.
1.
2.

3.

II.

NHÖÕNG SÖÏ KIEÄN CHÍNH:
Quaù trình xaâm löôïc Vieät Nam cuûa thöïc daân Phaùp vaø cuoäc ñaáu
tranh choáng xaâm löôïc cuûa nhaân daân ta (1858 – 1884)
Phong traøo ñaáu tranh vuõ trang cuoái theá kæ XIX:
* Phong traøo Caàn Vöông
* Khôûi nghóa Yeân Theá (1884 – 1913) vaø phong traøo choáng
Phaùp cuûa ñoàng baøo mieàn nuùi.
Phong traøo yeâu nöôùc ñaàu theá kæ XX (ñeán naêm 1918):
* Phong traøo yeâu nöôùc trong thôøi kì Chieán tranh theá giôùi
thöù nhaát.
* Nhöõng hoaït ñoäng cuûa Nguyeãn Taát Thaønh sau khi ra ñi tìm
ñöôøng cöùu nöôùc.
BAØI TAÄP THÖÏC HAØNH:

1. Nguyeân nhaân saâu xa naøo khieán thöïc daân Phaùp xaâm
löôïc nöôùc ta?
* Baûn chaát taøn baïo tham lam cuûa chuû nghóa thöïc daân
* Muoán tranh giaønh thò tröôøng vôùi caùc nöôùc phöông Taây
* Muoán tìm kieám nguoàn cung caáp nguyeân lieäu vaø nhaân coâng reû.

2. Thöïc daân Phaùp laáy côù gì ñeå ñem quaân xaâm löôïc nöôùc
ta?
* Nhaø Nguyeãn khoâng chòu môû cöûa thoâng thöông vôùi Phaùp
vaø caám giaùo só truyeàn ñaïo Gia Toâ ôû nöôùc ta.
3. Phaùp choïn nôi naøo laø muïc tieâu xaâm löôïc ñaàu tieân ôû
nöôùc ta?
* Ñaø Naüng

Thôøi gian

Quaù trình xaâm löôïc cuûa thöïc daân Phaùp

Cuoäc ñaáu tranh cuûa nhaân daân ta

1-9-1858

Phaùp chieám baùn ñaûo Sôn
Traø (Ñaø Naüng)

Quaân daân ta ñaùnh traû
quyeát lieät.

2 - 1859

Phaùp keùo vaøo Gia Ñònh

Quaân daân ta chaën ñòch ôû
ñaây.

2 - 1862

Phaùp chieám Ñònh Töôøng,
Bieân Hoaø, Vónh Long

Nhaân daân ñoäc
khaùng chieán.

6 - 1867

Phaùp chieám 3 tænh mieàn
Taây Nam kì

Nhaân daân Nam kì khôûi
nghóa khaép nôi.

laäp

20-11-1873 Phaùp noå suùng ñaùnh thaønh
Haø Noäi

Nhaân daân tieáp
khaùng Phaùp.

tuïc

Phaùp ñaùnh vaøo cöûa bieån
18-8-1883
Thuaän An (Hueá)

Phong traøo khaùng chieán
khoâng chaám döùt.

Thaûo luaän
Nguyeân nhaân laøm cho nöôùc ta trôû thaønh thuoäc ñòa
cuûa thöïc daân Phaùp?
Maëc duø nhaân daân ta chieán ñaáu heát söùc anh
duõng, nhöng do nhaø nöôùc phong kieán khoâng
bieát toå chöùc, vaän ñoäng, khoâng coù ñöôøng lôùi
chieán löôïc, chieán thuaät ñuùng ñaén, thieáu quyeát
taâm, thieân veà tö töôûng ñaàu haøng neân ñaõ ñeå nöôùc
ta trôû thaønh thuoäc ñòa cuûa thöïc daân Phaùp.

Thôøi gian

Söï kieän

5-7-1885
13-7-1885

Cuoäc phaûn coâng cuûa phaùi chuû chieán ôû
kinh thaønh Hueá
Vua Haøm Nghi ra chieáu Caàn Vöông

1886 -1887

Khôûi nghóa Ba Ñình

1883 -1892

Khôûi nghóa Baõi Saäy

1885 -1895

Khôûi nghóa Höông Kheâ

Nguyeân nhaân buøng noå cuoäc khôûi nghóa Yeân Theá?
Phaùp môû roäng chieám ñoùng, noâng daân Yeân Theá
ñaõ ñöùng leân ñaáu tranh ñeå baûo veä cuoäc soáng cuûa
mình.
Khôûi nghóa Yeân Theá coù ñaëc ñieåm gì khaùc so vôùi caùc
cuoäc khôûi nghóa cuøng thôøi?
- Thôøi gian toàn taïi (gaàn 30 naêm)
- Thaønh phaàn laõnh ñaïo laø noâng daân
- Muïc tieâu ñaáu tranh ñeå baûo veä cuoäc soáng cuûa mình
- Tính chaát ñòa phöông, töï phaùt.

Em coù nhaän xeùt gì veà phong traøo choáng Phaùp cuûa
ñoàng baøo mieàn nuùi cuoái theá kæ XIX?
Noå ra kòp thôøi
Phaùt trieån maïnh meõ
Ñöôïc duy trì töông ñoái laâu daøi.
YÙ nghóa lòch söû cuûa phong traøo noâng daân Yeân Theá
vaø phong traøo choáng Phaùp cuûa ñoàng baøo mieàn nuùi
cuoái theá kæ XIX?
- Laøm chaäm quaù trình xaâm löôïc vaø bình ñònh
cuûa thöïc daân Phaùp
- Khaúng ñònh söùc maïnh tieàm taøng cuûa giai caáp
noâng daân
- Keá tuïc xöùng ñaùng truyeàn thoáng yeâu nöôùc cuûa toå
tieân.

Phong
traøo

Chuû tröông

Bieän phaùp
ñaáu tranh

Ñoâng Du

Thaønh phaàn
tham gia

Giaønh ñoäc laäp, Baïo ñoäng vuõ trang
xaây döïng xaõ ñeå giaønh ñoäc laäp.
(1905-1909)
hoäi tieán boä.
Caàu vieän Nhaät Baûn.

Nhieàu thaønh phaàn
nhöng chuû yeáu laø
thanh nieân yeâu nöôùc.

Giaønh ñoäc laäp, Truyeàn baù tö töôûng
xaây döïng xaõ môùi, vaän ñoäng chaán
höng ñaát nöôùc.
hoäi tieán boä.
Cuoäc vaän Naâng cao yù Môû tröôøng, dieãn
tuyeân
ñoäng Duy thöùc töï cöôøng thuyeát,
taân ôû Trung ñeå
ñi
ñeán truyeàn, môû mang
coâng
thöông
kì (1908) giaønh ñoäc laäp.
nghieäp.

Ñoâng ñaûo nhaân daân
tham gia, nhieàu taàng
lôùp xaõ hoäi.

Ñoâng Kinh
nghóa thuïc
(1907)

Phong traøo
choáng thueá
ôû Trung kì
(1908)

Choáng
ñi
phu, choáng
söu thueá

Töø ñaáu tranh hoøa
bình, phong traøo
chuyeån sang xu
höôùng baïo ñoäng.

Ñoâng ñaûo caùc taàng
lôùp nhaân daân
tham gia.

Ñoâng ñaûo caùc taàng
lôùp tham gia, ñoâng
ñaûo laø noâng daân.

Trong thôøi kì Chieán tranh theá giôùi I, chính saùch cuûa thöïc daân
Phaùp ôû Ñoâng Döông ñaõ coù nhöõng thay ñoåi gì?
- Noâng nghieäp töø chuyeân canh luùa chuyeån sang troàng
caùc caây coâng nghieäp phuïc vuï chieán tranh.
- Phaùp taêng cöôøng ñaàu tö vaøo caùc cô sôû coâng nghieäp.
- Taêng cöôøng baét noâng daân ñi lính, thu heïp dieän tích
troàng luùa, khieán saûn xuaát noâng thoân giaûm suùt, noâng daân
ñoùi khoå.
Haõy keå teân caùc cuoäc khôûi nghóa trong thôøi kì Chieán tranh
theá giôùi thöù nhaát?
- Vuï möu khôûi nghóa ôû Hueá (1916).
- Khôûi nghóa cuûa binh lính vaø tuø chính trò Thaùi Nguyeân
(1917)

Vì sao Nguyeãn Taát Thaønh ra ñi tìm ñöôøng cöùu nöôùc?
- Ngöôøi sinh ra vaø lôùn leân trong caûnh nöôùc maát nhaø tan.
- Ngöôøi khoâng taùn thaønh ñöôøng loái hoaït ñoäng cuûa caùc baäc
tieàn boái caùch maïng nhö Phan Ñình Phuøng, Phan Boäi Chaâu..
neân Ngöôøi quyeát ñònh ra ñi tìm ñöôøng cöùu nöôùc.
Höôùng ñi cuûa Ngöôøi coù gì môùi so vôùi nhöõng nhaø yeâu nöôùc
choáng Phaùp tröôùc ñoù?
Nguyeãn Taát Thaønh ñi sang phöông Taây.
Ñoäng cô naøo thuùc ñaåy Nguyeãn Taát Thaønh ñi sang phöông
Taây?
Tìm hieåu nhöõng bí maät aån naùu ñaèng sau nhöõng töø: töï do,
bình ñaúng, baùc aùi.
Thaûo luaän: Neâu moät soá ñieåm gioáng nhau vaø khaùc nhau giöõa caùc
phong traøo yeâu nöôùc ñaàu theá kæ XX vôùi phong traøo yeâu nöôùc cuoái
theá kæ XIX veà muïc ñích, löïc löôïng tham gia, hình thöùc ñaáu tranh.

Baøi 1: Nhöõng neùt chính veà tình hình kinh teá, xaõ hoäi Vieät Nam nöûa
cuoái theá kæ XIX. (Choïn nhöõng caâu traû lôøi ñuùng)

Xa. Boä maùy chính quyeàn töø trung öông ñeán ñòa phöông trôû neân
b.
Xc.
d.
X

muïc ruoãng.
Noâng nghieäp, thuû coâng nghieäp vaø thöông nghieäp phaùt trieån.
Taøi chính caïn kieät, ñôøi soáng nhaân daân voâ cuøng khoù khaên.
Maâu thuaãn daân toäc vaø maâu thuaãn giai caáp ngaøy caøng gay gaét.

Baøi 2: Thöïc chaát ñöôøng loái giaùo duïc cuûa Phaùp ôû Vieät Nam coù theå
ñöôïc nhìn thaáy qua nhöõng döõ kieän naøo? (Choïn caâu traû lôøi ñuùng
nhaát)
a. Tæ leä ngöôøi muø chöõ ôû nöôùc ta thôøi Phaùp thuoäc raát cao, caùc
tröôøng hoïc ñöôïc môû moät caùch deø daët, raát ít treû ñöôïc ñeán
tröôøng, caøng leân lôùp cao soá hoïc sinh caøng giaûm maïnh.
b. Duy trì “vaên hoaù laøng” theo höôùng “baàn cuøng hoaù” vaø “ngu
daân hoaù”.
c. Duy trì caùc huû tuïc vaø thoùi hö taät xaáu trong xaõ hoäi
d. Taát caû ñeàu ñuùng
X

Thaûo luaän
Nhoùm 1: Vôùi tö caùch laø ngöôøi chòu traùch nhieäm ñoái vôùi söï an
nguy cuûa Toå quoác, trieàu Nguyeãn ñaõ laøm gì vaø khoâng laøm gì
cho ñaát nöôùc?
Nhoùm 2: Em haõy neâu nhaän xeùt veà ñöôøng loái choáng Phaùp cuûa
trieàu Nguyeãn vaø chöùng minh baèng nhöõng söï kieän lòch söû
trong giai ñoaïn 1858 – 1873.
Nhoùm 3: Em haõy giaûi thích caùc nhaän xeùt cuûa Nguyeãn Taát
Thaønh veà bieän phaùp cöùu nöôùc cuûa caùc nhaân vaät ñi tröôùc:
- “Ñöa hoå cöûa tröôùc, röôùc beo cöûa sau” (Phan Boäi Chaâu)
- “Naëng coát caùch phong kieán” (Hoaøng Hoa Thaùm)

Daën doø:
1. Baøi taäp: Laäp baûng thoáng keâ veà caùc cuoäc khôûi
nghóa lôùn trong phong traøo Caàn Vöông (theo maãu)
Khôûi
nghóa

Thôøi gian

Ngöôøi
laõnh ñaïo

Ñòa baøn
hoaït
ñoäng

Nguyeân
nhaân
thaát baïi

YÙ nghóa
baøi hoïc
lòch söû

2 . OÂn taäp phaàn lòch söû Vieät Nam töø 1818 ñeán 1918
chuaån bò kieåm tra hoïc kì II (tieát 51)
3. Söu taàm taøi lieäu ñeå trình baøy veà cuoäc ñôøi hoaït
ñoäng cuûa Nguyeãn Taát Thaønh töø thuôû nieân thieáu ñeán
1918.
4. Tieát 52: Lòch söû ñòa phöông