Khoa học

Tiết 3

AI NHANH NHẤT?
Xếp các từ thành các cụm từ có nghĩa chỉ hiện tượng
thiên nhiên

đất, mất, lớp, bề, trên, mất, mặt
làm mất lớp đất trên bề mặt

AI NHANH NHẤT?
Xếp các từ thành các cụm từ có nghĩa chỉ hiện tượng
thiên nhiên

huỷ, đất, phá, dưới, tầng, bên
phá huỷ tầng đất bên dưới

AI NHANH NHẤT?
Xếp các từ thành các cụm từ có nghĩa chỉ hiện tượng
thiên nhiên

chảy, vùng, dốc, nước, đất, ở
nước chảy ở vùng đất dốc

3. Xói mòn đất và biện
pháp chống xói mòn đất

1. Đọc các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

a. Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn
xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời sau dãy núi phía đông ửng
đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh
•
vănvtả
núimàu
rừng lá
vàombuổi
nào?
núi phía tây Đoạn
những
ệtcảnh
sáng
ạ tươ
i tắn... Ven rừng, rải rác
• Tác giả chọn tả những sự vật nào? Mỗi sự vật ấy được tả bằng
những cây lim đã trổ hoa vàng, những cây vải thiều đỏ ối những
những từ ngữ, hình ảnh nào?
quả...
Hoàng Hữu Bội

Thực hành, thí nghiệm trang 9

SGK Khoa học lớp 5: Tìm hiểu về
xói mòn đất

Thí nghiệm 1:
• Chuẩn bị: Hai khay A, B giống nhau, có ống thoát nước, chứa cùng một loại
đất, lượng đất và được dàn đều như nhau, hai ca có chứa cùng lượng nước;
hai ca hứng nước.
• Tiến hành:
- Đặt khay A và khay B có độ dốc khác nhau, đặt ca hứng dưới mỗi khay (hình
8)
- Dự đoán: Khi tưới nước vào hai khay, đất ở khay nào bị trôi nhiều hơn? Vì
sao?
- Tưới lượng nước như nhau vào hai khay. Quan sát màu nước chảy ra từ hai
khay, cho biết đất ở khay nào bị trôi nhiều hơn. So sánh kết quả với dự đoán.

Thí nghiệm 1:

Rút ra kết luận về ảnh hưởng của độ dốc đối với xói mòn
đất.

 Dự đoán: Khi tưới nước vào hai khay đất ở khay B bị
trôi nhiều hơn. Vì khay B có độ dốc hơn.
 Tưới lượng nước như nhau vào hai khay. Quan sát
màu nước chảy ra từ hai khay, ta thấy lượng ước
chảy ra từ khay B nhiều hơn khay A và khay B bị trôi
nhiều đất hơn. Kết quả đúng với dự đoán.

Kết luận
Những nơi có địa hình dốc đất
dễ bị rửa trôi, xói mòn làm mất
đi các chất dinh dưỡng.

a
o
h
k
à
h
N
í
h
n
c
họ

Thí nghiệm 2:

Thí nghiệm 2:
• Chuẩn bị: Hai khay C, D có cùng loại đất và
lượng đất; khay D có trồng cỏ hoặc cây, hai ca
có chứa cùng lượng nước; hai ca hứng nước.
• Tiến hành:
- Đặt khay C và khay D có độ dốc như nhau. Đặt
ca hứng dưới mỗi khay (hình 9).
- Dự đoán: Khi tưới nước vào hai khay, đất ở
khay nào bị trôi nhiều hơn? Vì sao?
- Tưới lượng nước như nhau vào hai khay. Quan
sát màu nước chảy ra từ hai khay và so sánh kết
quả với dự đoán.
- Rút ra kết luận về vai trò của thực vật đối với
việc chống xói mòn đất.

Thí nghiệm 2:

1. Đọc các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

a. Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn
xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời sau dãy núi phía đông ửng
đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh
•
vănvtả
núimàu
rừng lá
vàombuổi
nào?
núi phía tây Đoạn
những
ệtcảnh
sáng
ạ tươ
i tắn... Ven rừng, rải rác
• Tác giả chọn tả những sự vật nào? Mỗi sự vật ấy được tả bằng
những cây lim đã trổ hoa vàng, những cây vải thiều đỏ ối những
những từ ngữ, hình ảnh nào?
quả...
Hoàng Hữu Bội

- Dự đoán: Khi tưới nước vào hai khay, đất ở khay
C bị trôi nhiều hơn. Vì đất ở khay C không có rễ
cây giữ lại.
- Tưới lượng nước như nhau vào hai khay. Quan
sát màu nước chảy ra từ hai khay ta thấy đúng
như dự đoán.

Kết luận
Nhờ có rễ cây giữ đất, tán cây cản
bớt gió và sức chảy của nước mưa
nên thực vật có vai trò quan trọng
trong việc phòng chống xói mòn đất.

Trong tự nhiên, khi mưa lớn kéo dài ở những nơi có địa hình
dốc hoặc vùng đất trống, đồi trọc; gió thổi mạnh ở những nơi
đất cát, khô hạn;... làm trôi đi lớp đất mặt chứa nhiều chất
dinh dưỡng, gây ra xói mòn đất. Nhờ có rễ cây giữ đất, tán
cây cản bớt gió và sức chảy của nước mưa nên thực vật có vai
trò quan trọng trong việc phòng chống xói mòn đất.

Nêu các nguyên nhân gây xói mòn đất được thể hiện
trong hình 10.

Lựa chọn những biện pháp phòng chống xói mòn đất trong hình
11 phù hợp với mỗi nguyên nhân ở hình 10.

Nguyên nhân gây xói mòn Biện pháp phòng chống
đất (hình 10)
xói mòn đất (hình 11)
(a) Mưa lớn kéo dài.

(b) Phủ xanh đất trống,
đồi trọc.

(b) Chặt phá rừng.

(c) Bảo vệ, phục hồi và
trồng mới rừng.

(c) Địa hình dốc.

(a) Làm ruộng bậc thang

• Kể thêm một số nguyên nhân
và biện pháp phòng chống xói
mòn đất.

Nêu tác hại của xói mòn đất được thể hiện trong hình
12.

Xói mòn đất khiến hư hỏng công
trình xây dựng (như đường xá …),
cây không phát triển được và có thể
bị đổ.

• Kể thêm một số tác hại của xói
mòn đất.