Khoa học

Đất và bảo vệ môi
trường đất
Mục tiêu
- Nêu được một số thành phần của đất
- Tr ì n h b à y đ ư ợ c v a i t r ò c ủ a đ ấ t đ ố i
với cây trồng

KHỞI ĐỘNG

Trò chơi:
“ Tôi sống ở đâu?

Quan sát các hình
sau :

Điều gì xảy ra đối với đất và
cây khi dòng nước lũ dâng
cao và chảy mạnh?

Quan sát các hình
sau :

- Đất, đá bị cuốn trôi, bị sạt lỡ gây xối mòn
- Cây bị tróc rễ, ngã, bị cuốn trôi theo dòng nước

KHÁM PHÁ

1. Thành phần và vai trò của đất đối với
cây trồng

Hoạt động 1:
Tìm hiểu một số thành phần
và vai trò của đất đối với cây
trồng

Quan sát hình 2 và thông tin SGK/5
Thảo
luận
2
Nêu một số thành phần và
vai trò của đất đối với cây
trồng?

Các thành
phần của
đất

Mùn

- Có màu nâu sẫm
- Chất hữu cơ ( xác sinh vật bị
phân huỷ) chứa nhiều chất dinh
dưỡng

Chất khoáng

- Là chất tự nhiên có nguồn
gốc từ đá, chứa nhiều chất
dinh dưỡng

Nước

Chứa trong các khe hở của đất

Không khí

-Chứa trong các khe hở của
đất, là điều kiện tồn tại cho
các sinh vật dưới đất.

Vai trò
của đất

- Cung cấp các chất dinh dưỡng, chất
khoáng, không khí và nước để nuôi cây.
- Đất giúp cây trồng đứng vững ( rễ bám
sâu vào đất)

THỰC HÀNH

1. Thành phần và vai trò của đất đối với
cây trồng

Hoạt động 2:
Quan sát thí nghiệm, chứng
minh một số thành phần của
đất

01

Tìm hiểu thành phần của đất

Yêu cầu:
Mô tả thí nghiệm trong hình 3 và giải thích vì sao sau khi phơi
nắng khối lượng đất lại giảm. Thí nghiệm này chứng minh
trong đất có thành phần nào?

Mô tả thí nghiệm

Lấy 300g đất cho vào đĩa, sau đó
đem đĩa chứa đất phơi nắng trong
8 giờ. Cuối cùng lấy đĩa chứa đất
đặt lên đĩa cân. Lúc này ta thấy
đất chỉ còn khối lượng 200g

Trong đất có chứa
nước

Vì dưới tác dụng của nhiệt
độ làm nước bốc hơi nên
khối lượng đất bị giảm

02

Thực hành thí nghiệm

Chuẩn bị

Làm thế nào để chứng minh trong đất có
chứa không khí?

Thí nghiệm
1

Cho đất vào cốc nước

2

Quan sát hiện tượng xảy ra

3

Ghi nhận kết quả vào PHT

Thí nghiệm
Cho đất vào
cốc nước

Có bọt khí
nổi lên,
nước bị
đục màu..

Vì trong đất có
những khe hở
chứa không khí
và trong đất có
nhiều tạp chất
khác.

Kết luận
Hiện tượng xảy ra ngay khi thả đất vào cốc nước là có bọt
khí nổi lên. TN chứng tỏ trong đất có không khí . Lượng
không khí phụ thuộc lớn vào độ tơi xốp của đất. Các loại đất
dạng hạt kết dính lại với nhau sẽ có nhiều không khí ở trong
khe hở hơn là đất chai cứng, ít hữu cơ, nhiều sét. Đất trồng tốt
nhất khi tỉ lệ giữa nước và không khí trong các lỗ rỗng là 60%
và 40%.

Bài học
• Thành phần của đất gồm:
khoáng, mùn, nước, không khí,..
• Đất có vai trò cung cấp chất dinh
dưỡng, nước, không khí,…cho cây
và giữ cho cây đứng vững.

1. Thành phần và vai trò của đất đối với
cây trồng

Hoạt động 3:
Liên hệ thực tế vai trò của
đất đối với cây trồng

Vì sao trong trồng trọt cần làm
cho đất tơi xốp?

Ta cần thường xuyên
vun xới gốc cây, nhổ
cỏ, bón phân hữu
cơ, ...

Để giúp đất tơi xốp, ta có thể
làm những việc gì?

Đất tơi xốp sẽ giúp cho
cây dễ dàng sinh trưởng
và phát triển, thấm hút
nước tốt.

VẬN DỤNG