PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN PHÚ HÒA
TRƯỜNG THCS TRẦN HÀO

1
2
3
4
5
6

C H Ấ T D I Ệ P L U
Ụ C
R Ễ T H Â N L Á
Á N H S Á N G
C A C B O N I C
O C
N ƯƠ
Ớ
H O A Q U Ả H Ạ T

chữcáicái
– Chất
cóđược
trongrễlá,
cótừkhả
năng
hấp
thụ
411
chữ
–
Chất
lỏng
lấy
đất
để
chế
tạo
Quá
trình
cây
nhờ
có
chất
diệp
lục,
sử
dụng
nước,
khí
879chữ
cái
– –Tên
các
cơ
quan
sinh
dưỡng
của
thực
vật
chữ
cái
–
Điều
kiện
cần
thiết
cho
cây
thực
8
chữ
chữ
cái
cái
–
Tên
Chất
các
khí
cơ
cần
quan
cho
sinh
cây
sản
thực
của
hiện
thực
quá
vật
ánh
sáng
mặt
trời
để
thực
hiện
quá
trình
quang
hợp.
cacbônic
tinh
bột và ánh sáng mặt trời để chế tạo tinh bột và nhã khí oxi
hiện
trình
quang hợp
trìnhquá
quang
hợp

Q U A N G H Ợ P

TIẾT 3 ĐẾN 6:
BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT (4 TIẾT)

NỘI DUNG BÀI HỌC
T1:QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
T2:VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC
NĂNG QUANG HỢP
T3,4: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUANG HỢP

Theo dõi đoạn video tìm hiểu về quá trình quang hợp

PHIẾU HỌC TẬP 1
Sử dụng thông tin tìm hiểu qua đoạn video, kết hợp hình 23.1 SGK thảo luận nhóm trả lời các
câu hỏi sau:
1. Hãy điền vào bảng các chất tham gia và các
chất được tạo thành, yếu tố khác trong quá trình
quang hợp?
Chất tham gia

Chất tạo thành

Yếu tố khác

 

 
 

2. Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá
trình quang hợp từ đâu?
3. Hoàn thành sơ đồ sau:
?

+

?

Ánh sáng
Diệp lục

?

+

?

Hình 23.1 .Sơ đồ mô tả quá trình quang hợp ở thực vật

KĨ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP 1
Câu 1:
Chất tham gia (1đ)

Chất tạo thành(1đ)

Yếu tố khác(1đ)

Nước

Chất hữu cơ (đường glucose)

Ánh sáng

Khí cacbon dioxide

Khí oxygen

Chất diệp lục

Câu 2: Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình quang hợp từ :(4đ)
Carbon dioxide: lá lấy từ không khí. (1đ)
Nước: rễ hút từ đất, sau đó được vận chuyển lên lá. (1đ)
Năng lượng: ánh sáng mặt trời (hoặc nhân tạo). (1đ)
Chất diệp lục: trong bào quan lục lạp. (1đ)
Câu 3. Hoàn thành sơ đồ : (2đ)
Nước + Khí carbon dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Glucose + Khí oxygen

THẢO LUẬN NHÓM CẶP ĐÔI

Quan sát hình 23.2 thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
PHIẾU HỌC TẬP 2

Câu hỏi
1. Nguồn cung cấp năng

lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp?
2. Các chất vô cơ được lá

cây sử dụng để tổng hợp
glucose trong quang hợp?

3. Dạng năng lượng đã được
Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất
và chuyển hoá năng lượng trong quang hợp

chuyển hóa trong quá trình
quang hợp?

Trả lời

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP 2
Câu hỏi

Trả lời

1. Nguồn cung cấp năng lượng cho thực

Ánh sáng mặt trời

vật thực hiện quá trình quang hợp?
2. Các chất vô cơ được lá cây sử dụng Nước (H2O), Carbon dioxide (CO2)
để tổng hợp glucose trong quang hợp?
3. Dạng năng lượng đã được chuyển
Quang năng  Hóa năng
hóa trong quá trình quang hợp?

Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp
trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
luôn diễn ra đồng thời”?

Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá
năng lượng trong quang hợp

Nước và khí carbon dioxide từ môi
trường được chuyển đến lục lạp ở lá
cây để tổng hợp thành chất hữu cơ
(glucose hoặc tinh bột) và giải phóng
khí oxygen. Nặng lượng từ ánh sáng
mặt trời (quang năng) được chuyển hóa
thành năng lượng hóa học (hóa năng)
tích lũy trong các chất hữu cơ.

QUANG HỢP

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất
vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng . Trong đó năng lượng ánh
sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ, chuyển hóa thành
dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các hợp chất hữu cơ
(glucose, tinh bột ) , đồng thời giải phóng oxygen
- Phương trình quang hợp:
- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng
thời trong quá trình quang hợp

LUYỆN TẬP
Hoàn thành bảng thông tin sau:
Chất lấy vào

Chất tạo ra

Nước,  carbon
dioxide

 
Chất hữu cơ(glucose)
Oxygen

Năng lượng hấp
thụ

Năng lượng tạo thành

 
Ánh sáng mặt
trời(quang
năng)

 
Năng lượng hóa
học (hóa năng)

Quá trình trao đổi
chất
Quang hợp
 
Quá trình chuyển
hóa năng lượng

TIẾP
SỨC
ĐỒNG
ĐỘI

Luật chơi:
- Lớp chia thành 2 đội chơi;
- Sau hiệu lệnh bắt đầu, các đội sẽ quan sát lên màn
hình theo dõi đoạn bài tập và lựa chọn đáp án ghi
lên bảng
- Đội nào có đáp án đúng nhiều hơn và xong trước
thì đội đó thắng cuộc

TIẾP SỨC ĐỒNG ĐỘI
Lựa chọn thẻ phù hợp gắn vào chỗ trống:
Quang hợp là quá trình sử dụng ….(1)…… và khí ….(2)…… để
tổng hợp ….(3)…… và giải phóng ….(4)…… nhờ năng lượng ….
(5)…… đã được ….(6)…… hấp thụ. Đây là quá trình trao đổi chất
và chuyển hóa năng lượng ở ….(7)……, trong đó quá trình trao đổi
và chuyển hóa các chất luôn đi kèm với quá trình chuyển hóa ….(8)
…… từ dạng ….(9)…… biến đổi thành dạng ….(10)…… tích lũy
trong các phân tử ….(11)……

TIẾP SỨC ĐỒNG ĐỘI
Lựa chọn thẻ phù hợp gắn vào chỗ trống:
nước và khí ….(2)……
carbon dioxide
Quang hợp là quá trình sử dụng ….(1)……
chất hữu cơ và giải phóng ….(4)………
để tổng hợp ….(3)………..
khí oxygen nhờ năng
ánh sáng mặt trời
lục lạp hấp thụ. Đây là quá
lượng ….(5)………………
đã được ….(6)……
trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở ….(7)……,
thực vật trong đó
quá trình trao đổi và chuyển hóa các chất luôn đi kèm với quá trình
chuyển hóa ….(8)……
biến đổi thành dạng ….
năng lượngtừ dạng ….(9)……
quang năng
chất hữu cơ
(10)……
hóa năng tích lũy trong các phân tử ….(11)……

VẬN DỤNG
- Tại sao khi trời nắng đứng
dưới bóng cây thường có cảm
giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô
để che?

=> Vì khi quang hợp lá cây sẽ thải ra môi trường oxygen và
một phần hơi nước giúp nhiệt độ dưới tán cây thấp hơn. Cây
sử dụng năng lượng mặt trời để quang hợp, khi đứng dưới tán
cây ta sẽ giảm bị tác động bởi ánh sáng mặt trời.

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ nhờ
năng lượng ánh sáng . Trong đó năng lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở
lá cây hấp thụ, chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các
hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột ), đồng thời giải phóng oxygen
- Phương trình quang hợp:

- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời trong quá
trình quang hợp.
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Quan sát hình 23.3 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
Phiế
n lá
Gâ
n lá

Cuống lá
Hình 23.3. Các
bộ phận của lá

- Ở hầu hết các loài cây, phiến lá thường có
bản dẹt và rộng. Đặc điểm nàu có vai trò gì
trong quá trình quang hợp?
=> Phiến lá thường có bản dẹt và rộng giúp
cây thu nhận ánh sáng tốt hơn trong quá trình
quang hợp.
- Mạng gân lá dày đặc có vai trò như thế nào
trong quá trình quang hợp?
=> Mạch gân lá có vai trò: Vận chuyển
nguyên liệu và sản phẩm của quá trình quang
hợp

Quan sát hình 23.4 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

Hình 23.4

- Bào quan lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với chức năng
quang hợp?
- Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp là gì?

=>Tế bào thịt lá chứa diệp lục, là bào quan quang hợp của lá cây.
=>Khí khổng có vai trò lấy khí carbon dioxide từ môi trường (nguyên
liệu của quang hợp) và thải oxygen ra môi trường (sản phẩm của quá
trình quang hợp.

- Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân cây?

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:

II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc
điểm về cấu tạo và hình thái giúp lá thực hiện
quang hợp như: Phiến lá dẹt, rộng, mạng lưới
gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí khổng;
các tế bào thịt lá chứa lục lạp.

Theo em những lá cây trong hình dưới dây có thực hiện
quang hợp không? Vì sao?

Lá cây tía tô (lá có màu tím)

Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)

Ở một số cây có lá tiêu biến
thì quá trình quang hợp diễn
ra ở bộ phận nào?

Cây xương rồng
có lá biến thành gai

=> Các cây có lá tiêu giảm hay biến đổi
chúng sẽ sử dụng bộ phận khác để
quang hợp đó là: Thân cây

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm
về cấu tạo và hình thái giúp lá thực hiện quang
hợp như: Phiến lá dẹt, rộng, mạng lưới gân lá dày
đặc; lớp biểu bì có các khí khổng; các tế bào thịt
lá chứa lục lạp.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

Quan sát tranh hình 23.5 đến 23.7, nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi:

H- 23.5

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh

b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng râm

- Liệt kê một số yếu tố môi trường ảnh hưởng đến quang hợp?
- Cho ví dụ chứng tỏ các loại cây khác nhau có nhu cầu về ánh sáng khác
nhau?
- Nêu ảnh hưởng của nước đến quá trình quang hợp?

Quan sát đồ thị Hình 23.6, hãy:
- Nhận xét về ảnh hưởng của hàm lượng khí carbon dioxide đến cường độ quang
hợp ở cây bí đỏ và cây đậu?
- Cho biết nồng độ khí carbon dioxide trong không khí đạt bao nhiêu thì cây có
thể quang hợp?
- Dự đoán nếu hàm lượng khí carbon dioxide trong không khí quá cao thì quang
hợp của cây sẽ như thế nào?

=> Quan sát biểu đồ ta thấy rằng:
+ Ở cùng nồng độ khí CO2 (%) cây bí đỏ có cường độ quang hợp cao hơn cây
đậu.
Giải thích:
+ Cây bí và cây đậu khác nhau về cấu tạo, cũng như mỗi loài cây lại có nhu cầu
khác nhau về ánh sáng
+ Nồng độ khí carbon dioxide thấp nhất mà cây quang hợp được là 0,008 đến
0,01%.
+  Khi nồng độ khí carbon dioxide tăng lên thì quang hợp tăng. Tuy nhiên, nếu
nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao, cây sẽ có thể chết vì bị ngộ độc.

 Quan sát đồ thị Hình 23.7, hãy xác định:
- Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây, cây cà chua, cây dưa
chuột?
- Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở phần lớn thực
vật?

- Khi nhiệt độ môi trường quá cao Nhiệt độ quá cao (trên 40°C)
hoặc quá thấp (dưới 0°C) thì quang hợp ở thực vật sẽ diễn ra như thế
nào? Vì sao?

 =>Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp của cây khoai tây là: 30oC.
- Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở phần lớn thực vật
là: từ 25°C đến 35 °C.
=> Nhiệt độ quá cao (trên 40°C) hoặc quá thấp (dưới 0°C) thì quang hợp của
hầu hết các cây sẽ bị giảm hoặc ngừng trệ vì các lục lạp hoạt động kém hoặc bị
phá huỷ.

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về cấu tạo
và hình thái giúp lá thực hiện quang hợp như: Phiến lá dẹt,
rộng, mạng lưới gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí
khổng; các tế bào thịt lá chứa lục lạp.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

- Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật
như: ánh sáng, nước, hàm lượng khí carbon dioxide,
nhiệt độ, …

- Khi trồng và chăm sóc cây xanh, chúng ta cần chú ý đến những yếu tố nào để
giúp cây quang hợp tốt? Cho ví dụ.
=> Khi trồng và chăm sóc cây xanh chúng t nên chú ý đến các điều kiện dinh
dưỡng, nước, ánh sáng, nồng độ khí carbon dioxide để đảm bảo cho quá trình
quang hợp diễn ra tốt nhất.
Ví dụ: Trồng rau trong nhà kính

- Vì sao nhiều loại cây
cảnh trồng trong nhà mà
vẫn xanh tốt? Kể tên
một số loại cây có thể
trồng được trong nhà?
Vì sao trong trồng trọt
nên trồng cây với mật độ
thích hợp?
=> Các cây trồng trong nhà chủ yếu là các cây thích nghi với điều kiện chiếu
sáng ít, cường độ ánh sáng yếu (Các cây ưa bóng).
=> Ví dụ: cây lan ý; trầu bà; kim tiền; ……
=> Trong trồng trọt cần trồng cây với mật độ phù hợp, giúp đảm bảo hi ệu su ất quang
hợp tương đương giữa các cây trong cùng một vụ và thu được năng suất cao nhất.

- Hãy cho biết quang hợp của thực vật có
vai trò gì đối với môi trường và đời sống
con người? Cho ví dụ?
- Vì sao quang hợp ở thực vật giúp cân
bằng hàm lượng khí carbon dioxide và
Oxygen trong không khí?
=> Quang hợp tạo ra chất hữu cơ cung cấp
cho các sinh vật khác, giúp cân bằng hàm
lượng khí carbon dioxide và oxygen trong
không khí,...
=> vì: + Quang hợp sử dụng nguyên liệu là Carbon dioxide.
+ Sản phẩm của quá trình quang hợp là Oxygen.

- Trình bày ý nghĩa của việc trồng và bảo vệ cây xanh?

=> + Trồng và bảo vệ cây xanh mang lại nhiều lợi ích như: cung cấp thức ăn cho
các sinh vật, cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không
khí, làm sạch không khí, …
+ Bảo vệ cây xanh là bảo vệ cuộc sống của chính con người.

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

- Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật như: ánh
sáng, nước, hàm lượng khí carbon dioxide, nhiệt độ, …

- Trồng và bảo vệ cây xanh mang lại nhiều lợi ích
như: cung cấp thức ăn cho sinh vật, cân bằng
hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong
không khí, làm sạch không khí, …

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1.

Bài 2. Quang hợp tạo ra chất hữu cơ cung cấp cho các sinh vật khác,
giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không
khí, ...
- Các loài sinh vật có chứa diệp lục trong tế bào đều có khả năng
quang hợp (Ví dụ: trùng đế giày, trùng roi xanh, tảo, thực vật).

Bài 3. Trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường cho vào các loại cây thuỷ
sinh (ví dụ: rong đuôi chó) vì:
- Các loài cây thủy sinh quang hợp, thải ra môi trường khí Oxygen, làm giúp
tăng lượng oxygen hòa tan trong nước từ đó giúp các loài sinh vật sống trong
nước sinh trưởng tốt hơn.

Bài 4. Ở một số loài cây trồng thích nghi với điều kiện thời gian chiếu sáng dài,
cường độ chiếu sáng mạnh, người ta sẽ sẽ bổng sung việc dùng bóng đèn chiếu
sáng về đêm để tăng năng suất cây trồng.
Ví dụ: Cây thanh long.

Hướng dẫn về nhà

- Học bài trả lời câu hỏi SGK.
- Nghiên cứu bài mới, bài 24. Thực hành
chứng minh quang hợp ở cây xanh.

45