“Nêu tác dụng của
dấu gạch ngang”

Luyện từ và câu

Dấu gạch ngang

I. Nhận xét
Đề bài trang 26 SGK Tiếng Việt lớp 5 Tập 1
Nhận xét về vị trí và tác dụng của mỗi dấu gạch ngang trong mẩu
truyện dưới đây:

Quà tặng bố

Một bữa, Pa-xcan đi đâu về khuya, thấy bố mình – một viên chức tài chính – v ẫn c ặm
cụi trước bàn làm việc. Anh rón rén lại gần. Ông bố vẫn mải mê với nh ững con s ố: Ông đang
phải kiểm tra sổ sách.
“Những dãy tính cộng hàng ngàn con số, một công việc buồn tẻ làm sao!” – Pa-xcan nghĩ
thầm. Trong óc chàng sinh viên trẻ tuổi chợt lóe lên một tia sáng. Anh l ặng lẽ rút v ề phòng mình
và vạch một sơ đồ gì đó lên giấy.
Mươi hôm sau, ông bố rất ngạc nhiên thấy con ôm một vật gì kì lạ đặt lên bàn của ông.
– Con hi vọng món quà nhỏ này có thể làm bố bớt nhức đầu vì những con tính. Pa-xcan nói.
Thì ra, đó là một chiếc máy cộng trừ mà Pa-xcan đã đặt hết tình c ảm c ủa ng ười con vào
việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới, t ổ tiên c ủa nh ững chi ếc máy tính
điện tử hiện đại.
Theo LÊ NGUYÊN LONG – PHẠM NGỌC TOÀN

I. Nhận xét
Đề bài trang 26 SGK Tiếng Việt lớp 5 Tập 1
Nhận xét về vị trí và tác dụng của mỗi dấu gạch ngang trong mẩu
truyện dưới đây:

I. Nhận xét

II. Bài học
1. Dấu gạch ngang có thể được dùng để đánh dấu
bộ phận chú thích, giải thích trong câu hoặc trong
đoạn văn.
2. Khi đánh dấu bộ phận chú thích hoặc giải thích,
dấu gạch ngang được đặt ở giữa bộ phận ấy và bộ
phận được chú thích, giải thích.

1. Tìm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận
chú thích, giải thích trong đoạn truyện dưới
đây:Một hôm, Hưng chạy chơi đâu về, thấy một vết mực loang trên

bức tranh chiếc tàu thuỷ – bức tranh mà Hưng vừa mới vẽ, tô màu
cẩn thận. Hưng nghĩ ngay là anh Hà đánh đổ mực vào bức tranh.
Hưng òa lên khóc.
– Làm sao thế con? – Mẹ hỏi.
– Anh Hà...–Hưng vừa nói vừa khóc nức nở. – Anh Hà đánh đổ mực ra
tranh của con!
– Không phải đâu. – Mẹ nói. – Tại con mèo đấy. Lúc nãy, nó làm đổ
mực tung toé, anh Hà đã lau bàn và lọ mực, nhưng tranh của con thì
không lau được.
Đêm hôm ấy, nằm cạnh anh Hà, Hưng rất khó ngủ và hình như
anh Hà cũng thế. Hưng cố gắng lấy can đảm làm lành trước...

Đáp án:
Vị trí của các dấu
gạch ngang
Dấu gạch ngang đầu
câu:
− Con hi vọng món quà
nhỏ này...
Các dấu gạch ngang ở
giữa câu hoặc ở phần
cuối câu.

Tác dụng của dấu
gạch ngang
Đánh dấu lời nói trực tiếp của
nhân vật.

Đánh dấu bộ phận chú thích,
giải thích trong câu hoặc trong
đoạn văn.

2. Cần thêm dấu gạch ngang vào vị trí nào trong
đoạn truyện sau để đánh dấu bộ phận chú thích,
giải thích
"Sáng Chủ nhật, chúng ta có buổi tham quan nông trại. Các em nhớ
mang bút và sổ tay để ghi chép, chuẩn bị ý cho bài viết sắp tới nhé!" đó
là thông báo của cô giáo chủ nhiệm từ buổi chiều thứ Năm. Lan háo
hức lắm. Cô bé thấy thời gian trôi thật chậm, mãi mà không tới Chủ
nhật.

Đáp án:
“Sáng Chủ nhật, chúng ta có buổi tham quan nông trại. Các em
nhớ mang bút và sổ tay để ghi chép, chuẩn bị cho bài viết sắp
tới nhé!” – đó là thông báo của cô giáo chủ nhiệm từ buổi
chiều thứ Năm. Lan háo hức lắm. Cô bé thấy thời gian trôi
thật chậm, mãi mà không tới Chủ nhật.