Quan sát và làm thí nghiệm để nhận biết được sự có
mặt của không khí; không khí chuyển động gây ra gió
và nguyên nhân làm không khí chuyển động.
Nhận xét, so sánh được mức độ mạnh của gió qua
quan sát thực tế hoặc tranh ảnh, video clip.
Nêu được các việc cần làm để phòng tránh bão.
Thực hiện được một số việc cần làm để phòng tránh
bão.

Nhờ đâu lá cây lay động?

Nhờ đâu diều bay?

KHÁM
PHÁ

1. Sự
chuyển
động của
không khí

1. Thí nghiệm nhận biết không khí chuyên động gây ra gió.
Chuẩn bị: Một chiếc quạt và một tờ giấy đặt trên bàn.

*Tiến hành: Đứng cách tờ giấy và
quạt về phía tờ giấy (hình 2).
Quan sát tờ giấy.
Hãy dùng cụm từ không khí
chuyển động và từ gió để giải
thích kết quả quan sát được khi
quạt. 

Vì sao khi đứng cách tờ giấy một
khoảng cách như vậy, dùng quạt để
quạt lại làm cho tờ giấy chuyển động
được? Cái gì làm cho tờ giấy chuyển
động?

• Khi quạt, ta đã làm cho không khí
chuyển động.
• Không khí chuyển động gây ra gió
làm tờ giấy chuyển động.

2. Tìm hiểu về sự chuyển động của không khí.

Chuẩn bị: Một chiếc hộp có nắp kéo trong suốt
ở mặt trước, mặt trên có gắn hai ống A, B; một
cốc nến; một đĩa sứ có vài mẩu hương (hình 3).

*Tiến hành: Đặt cốc nến đang cháy
dưới ống A và đĩa đựng các mẩu hương
đang bốc khói dưới ống B (hình 4), rồi
đóng nắp.

Quan sát và cho biết:
- Khói hương đi từ trong hộp ra ngoài
qua ống nào?
- Hướng chuyển động của khói hương
trong hộp.
- Vùng nào của hộp có không khí nóng?
- Vùng nào của hộp có không khí lạnh
hơn?
Hãy chỉ và nói đường đi của không khí
ở hình 4. Từ đó rút ra nhận xét về sự
chuyển động của không khí. 

- Khói hương đi từ trong hộp ra ngoài
qua ống nào?

• Khói từ mẩu hương cháy bay vào
ống A và bay lên.
Hướng chuyển động của khói hương
trong hộp.
• Khói chuyển động từ B sang A.

- Vùng nào của hộp có không khí
nóng? Vùng nào của hộp có
không khí lạnh hơn?

• Phần hộp bên ống B có
không khí lạnh. Phần hộp
bên ống A có không khí
nóng.

Hãy chỉ và nói đường đi của không khí
ở hình 4. Từ đó rút ra nhận xét về sự
chuyển động của không khí. 

• Không khí nóng bốc lên cao, không
khí lạnh chuyển đến thế chỗ khí
nóng hơn. Chính sự nóng lên
không đều nhau giữa các vùng
không khí là nguyên nhân làm cho
không khí chuyển động.

Luyện
tập

Hãy cho biết hướng gió thổi giữa biển và đất liền vào ban
ngày và ban đêm ở hình 5 và 6. Giải thích vì sao hướng gió lại
thay đổi như vậy.

Hướng gió từ biển vào đất liền.

Hướng gió từ biển vào đất liền.

Giải thích hiện tượng hướng gió
thay đổi vào ban ngày và ban đêm?

• Dưới sức nóng của Mặt Trời, đất liền
và biển nóng lên không đều nhau.
Chính sự nóng lên không đều nhau
đó đã làm cho không khí chuyển động
và tạo thành gió. Ban ngày đất liền
nóng hơn biển nên gió thổi từ biển
vào đất liền; ban đêm, đất liền nguội
nhanh hơn biển nên gió thổi từ đất
liền ra biển.

Vì sao giàn lạnh của máy điều
hòa không khí được đặt ở trên
cao hình 7.
• Vì không khí nóng bao giờ cũng
bốc lên cao, không khí lạnh thì
đi xuống, nên khi giàn lạnh
được đặt trên cao, không khí
lạnh tỏa xuống làm mát rộng
khắp phòng nhanh chóng.

Nêu công dụng của gió được
sử dụng ở gia đình và địa
phương em?

Quạt thóc

Cối xay gió

Thả diều

Nhảy dù

Giáo viên điền vào đây
Giáo viên điền vào đây
Giáo viên điền vào đây
Giáo viên điền vào đây