Tiết 19

Quyên Nguyễn 0989037260 nhận hỗ trợ giáo án, SKKN, các bài thi

1. Tác giả

Hà Ánh Minh

Xuất xứ

Đăng trên báo “Người Hà Nội”

Thể loại

Văn bản thông tin viết theo
thể bút kí

2. Tác
phẩm

Đọc, chú thích
Quyên Nguyễn 0989037260 nhận hỗ trợ giáo án, SKKN, các bài thi

- Ca Huế: một thể loại âm nhạc
cổ truyền của cố đô Huế
- Chèo cạn, bài thai, hò đưa
linh, hò giã gạo, ru em, giã vôi,
giã điệp, bài chòi, xay lúa, hò
nện, lí con sáo, lí hoài xuân, lí
hoài nam: các làn điệu dân ca
Huế

- Đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam: các loại nhạc cụ dân
tộc.

Đàn tranh: còn gọi
là đàn thập lục

Đàn nguyệt: đàn có
hai dây

Tì bà: đàn có
bốn dây

Nhị: nhạc cụ có hai
dây, kéo bằng vĩ làm
từ lông đuôi ngựa.

Đàn tam: đàn có ba
dây

- Đàn bầu: nhạc cụ truyền
thống, có một dây.

- Cặp sanh: nhạc khí làm bằng
hai thỏi gỗ cứng, dùng để điểm
nhịp.

- Lưu thủy, kim tiền, xuân phong, long hổ: bốn khúc nhạc mở đầu
đêm ca Huế.

- Ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm,
day, chớp, búng, ngon phi, ngón rãi:
các động tác của nhạc công khi biểu
diễn với các loại đàn cổ.
- Nhạc cung đình, nhã nhạc: nhạc
dùng trong các buổi lễ tôn nghiêm của
triều đình thời phong kiến.

PTBĐ

Bố cục

Đăng trên báo “Người Hà Nội”
Phần 1: Từ đầu – lí hoài nam
 Khái quát chung về ca Huế
Phần 2: Còn lại  Những

đặc sắc của ca Huế

nét

Hãy chỉ ra những đặc điểm của
văn bản thông tin qua văn bản
“Ca Huế trên sông Hương”

Đặc điểm của văn bản thông tin trong văn bản

01
Mục đích của văn bản thông tin
+ Cung cấp tri thức, hiểu biết cho người
đọc về một nét văn hoá đặc sắc của
xứ Huế – đó là ca Huế trên sông
Hương.
+ Giúp người đọc nhận thức giá trị nghệ
thuật, truyền thống và vẻ đẹp văn hoá
của loại hình âm nhạc này.

02

03

- Nội dung thông tin chính
Thông tin được trình bày
rõ ràng, mạch lạc, theo + Giới thiệu nguồn gốc, lịch sử hình
thành của ca Huế.
trình tự hợp lý (từ khái
quát → cụ thể → ý + Trình bày đặc điểm của các làn
điệu, nhạc cụ được sử dụng.
nghĩa). Có số liệu, dẫn
+ Miêu tả không gian biểu diễn đặc
chứng
trưng – trên những con thuyền
rồng.
+ Ý nghĩa của ca Huế trong đời sống
tinh thần của người dân xứ Huế

Hoạt động dự án

Nhiệm vụ dự án
Giới thiệu các làn điệu
ca Huế. Các điệu hò
xứ Huế gắn bó như
thế nào với cuộc sống
của con người.
Ca Huế có gì đặc biệt
về thời gian, không
gian? Theo em, thời
gian, không gian ấy
tác động như thế nào
đến việc thưởng thức
ca Huế?

1

2

3

4

Ca Huế được hình
thành từ đâu? Nguồn
gốc đặc biệt ấy mang
lại cho ca Huế vẻ
đẹp gì?

Tác dụng của việc kết
hợp các yếu tố có vai trò
kể chuyện, miêu tả, bộc
lộ cảm xúc, bình luận,…
trong văn bản.
Tình cảm, thái độ của
tác giả đối với ca Huế và
xứ Huế

Nhóm 1

Nhóm trưởng: Nguyễn Huyền Anh
Thư ký: Lê Vũ Thị Trâm Hương
Danh sách thành viên:
1. Nguyễn Đình Khải A
2. Nguyễn Gia Minh
3. Phạm Quang Ninh
4. Hà Gia Hưng
5. Mai Ngọc Hân
6. Phan Nam Phong
7. Nguyễn Viết Long
8. Vũ Anh Quân
9. Vũ Khánh Vy
10. Đỗ Kha Nguyên
11. Nguyễn Huyền Anh
12. Lê Vũ Thị Trâm Hương

Các làn điệu ca Huế

Đặc điểm

Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh

Buồn bã

Náo nức, nồng hậu tình
Hò giã gạo , ru em, giã vôi, giã
người.
điệp, bài chòi, bài tiệm, nàng vung

Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện

Gần gũi với dân ca
Nghệ Tĩnh

Các điệu lí: Lí con sáo, lí hoài
nam , lí hoài xuân.

Không vui , không
buồn.

Các điệu Nam: Nam ai, nam bình,
quả phụ, tương tư khúc, hành vân

Buồn man mác, thương
cảm, bi ai

 Đa dạng, phong phú

 Gửi gắm ít ra 1
ý tình trọn vẹn

Nội dung
Thể hiện
lòng khao
khát, nỗi
mong chờ
hoài vọng
tha thiết
của tâm
hồn Huế.

 Ca Huế là một nét nghệ
thuật độc đáo của xứ
Huế, các câu hò xứ Huế
được hình thành, nuôi
dưỡng từ cuộc sống sinh
hoạt, lao động của nhân
dân

Hò giã gạo trên dòng sông Hương

Nhóm 2
Thời gian, không gian biểu diễn ca Huế

Nhóm 2

Nhóm trưởng: Trần Huy Khánh
Thư ký: Lê Diễm Huyền
Danh sách thành viên:
Phạm Hùng Cường
Hoàng Viễn Đạt
Đào Anh Nguyệt
Bùi Gia Khánh
Trần Huy Khánh
Lê Diễm Huyền
Trần Ngọc Linh
Nguyễn Trung Hiếu
Nguyễn Thị Anh Thư
Lại Phương Vân

Thời gian

ban đêm

Không gian

Không gian, thời gian, cảnh vật

trên một con thuyền rồng,
giữa dòng sông Hương

 Khiến cho việc thưởng thức ca Huế thêm sinh động, lãng mạn

Không gian, thời gian, cảnh vật

Cảnh vật

Đêm

Thành phố lên đèn như sao sa. Màn sương dày dần lên.
Cảnh vật mờ đi trong một màu trắng đục.

Gió mơn man dìu dịu. Dòng sông trăng gợn sóng. Con
Trăng lên
thuyền bồng bềnh.
Đêm đã về Chùa Thiên Mụ hiện ra mờ ảo, tháp Phước Duyên dát
khuya ánh trăng vàng.
Tiếng gà gáy bên làng Thọ Cương cùng tiếng chuông
Gần sáng chùa Thiên Mụ gọi năm canh mà trong khoang thuyền
vẫn đầy ắp lời ca tiếng nhạc.
 Nghệ thuật: miêu tả, từ láy, so sánh, câu văn dài ngắn đan xen
 Yên tĩnh, lung linh, huyền ảo, thơ mộng.

Biểu diễn ca Huế

Nhóm 3

Nhóm trưởng: Trần Thanh Trúc
Thư ký: Phạm Phương Linh
Danh sách thành viên:
Vũ Viết Duy
Lê Văn Vương
Hoàng Văn Phong
Nguyễn Ngọc Mai
Hoàng Ngọc Long
Nguyễn Ngọc Phương Anh
Hoàng Như Trang
Trần Thanh Trúc
Phạm Phương Linh
Thư Trung Hiếu

Nhóm 3: Nguồn gốc ca Huế

Nhạc dân gian
Nhạc dân gian: Là các làn điệu
dân ca, những điệu hò, điệu lí.....
bắt nguồn trong cuộc sống lao
động, sinh hoạt của con người,
nên thường sôi nổi, lạc quan, vui
tươi.

Nhạc cung đình
Nhạc cung đình, nhã nhạc: Là
nhạc dùng trong những buổi lễ
tôn nghiêm trong cung đình của
vua chúa, nơi tôn miếu của triều
đình phong kiến, thường có sắc
thái trang trọng, uy nghi.

Nhóm 4

Nhóm trưởng: Vũ Mạnh Cường
Thư ký: Phạm Thị Diệu Thảo
Danh sách thành viên:
Nguyễn Hoàng Anh
Trần Minh Nguyệt
Vũ Mạnh Cường
Trần Mai Anh
Nguyễn Thiên Thư
Nguyễn Thị Thảo Vân
Đỗ Tiến Long
Nguyễn Thị Khánh Chi
Nguyễn Anh Thư
Phạm Thị Diệu Thảo
Nguyễn Gia Bảo
Vũ Phương Linh

Nhóm

4

Tìm hiểu yếu tố tự sự,
miêu tả, biểu cảm, nghị
luận trong VB
Quyên Nguyễn 0989037260 nhận hỗ trợ giáo án, SKKN, các bài thi

+ Đêm thành phố lên đèn như sao sa.
Màn sương dày dần lên, cảnh vật mờ
đi trong một màu trắng đục
+ Tôi như một lữ khách...
+ Gió mơn man dìu dịu
+ Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc
dân gian và ca nhạc cung đình...
+...

- Giúp người đọc hiểu nguồn gốc,
đặc điểm, cách biểu diễn và
thưởng thức ca Huế
- Thể hiện được tình cảm, thái độ
của người viết và nhấn mạnh vị
trí, ý nghĩa của ca Huế,..

1. Nghệ thuật
- Kết hợp nhuần
nhuyễn giữa thuyết
minh, nghị luận với
miêu tả, biểu cảm.
- Sử dụng thành công
phép liệt kê, so sánh.

2. Nội dung
- Giới thiệu cụ thể, sinh
động về ca Huế - một
hình thức sinh hoạt văn
hoá - âm nhạc thanh lịch
và tao nhã, một sản
phẩm tinh thần đáng
trân trọng, cần bảo tồn
và phát huy.

Câu 1: Văn bản Ca Huế trên sông Hương được viết theo hình
thức nào ?
A. Truyện ngắn
B. Văn tả cảnh
C. Bút kí
D. Tuỳ bút

C. Bút kí

Câu 2: Đêm ca Huế diễn ra trong khoảng thời gian nào?
A. Từ lúc thành phố lên đèn đến lúc trăng lên.
B. Từ lúc thành phố lên đèn đến đêm khuya.
C. Từ lúc thành phố lên đèn đến lúc gà gáy sáng.
D. Từ lúc trăng lên đến sáng.

D. Từ lúc trăng lên đến sáng.

Câu 3: Phương tiện nà được dùng để tổ chức đêm ca
Huế trên sông Hương?
A. Tàu thuỷ
B. Thuyền rồng
C. Xuồng máy
D. thuyền gỗ

B. Thuyền rồng

Câu 4: Cung bậc nào sau đây không được dùng để miêu
tả tiếng đàn của các nhạc công?
A. Âm thanh cao vút
B. Trầm bổng
C. Lúc khoan lúc nhặt
D. Réo rắt, du dương

A. Âm thanh cao vút

Câu 5: Vì sao có thể nói: Ca Huế vừa sôi nổi, tươi vui, vừa trang
trọng, uy nghi ?
A. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian.
B. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc thính phòng
C. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian và nhạc cung đình
D. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc cung đình

C. Do ca Huế bắt nguồn từ
nhạc dân gian và nhạc
cung đình

Câu 6: Câu văn nào trong số các câu văn sau đây được dùng để nói lên
vẻ đẹp của con người xứ Huế ?
A. Mỗi câu hò Huế dù ngắn hay dàiđều được gửi gắm ít ra một ý tình trọn vẹn
B. Hò Huế thể hiện lòng khao khát, nỗi mong chờ hoài vọng thiết tha của tâm
hồn Huế
C. Con gái Huế nội tâm thật phong phú và âm thầm, kín đáo, sâu thẳm
D. Huế chính là quê hương của chiếc áo dài Việt Nam

C. Con gái Huế nội tâm
thật phong phú và âm
thầm, kín đáo, sâu thẳm

Hoạt động
vận dụng
Quyên Nguyễn 0989037260 nhận hỗ trợ giáo án, SKKN, các bài thi

Qua văn bản “Ca Huế trên sông
Hương”, Hãy viết đoạn văn nêu cảm
nhận của em về cố đô Huế, những làn
điệu ca Huế và những con người tài hoa
xứ Huế.

Hoạt động vận dụng
Nhiệm vụ
Địa phương nơi
em đang sinh
sống có những làn
điệu dân ca nào?

Hãy kể tên các làn
điệu ấy - Tập một vài
làn điệu (nếu có thể)