Em hãy kể ngắn gọn
về một thầy/cô giáo
mà em yêu quý.

Tiết 30, 31:

Ai-tơ-ma-tốp

I

ĐỌC VĂN BẢN

1 Đọc- chú thích

- Đọc nối tiếp nhau
- Giọng đọc: chậm, nhẹ
nhàng, tình cảm, ngắt nghỉ
đúng chỗ

2 Tác giả, tác phẩm

a. Tác giả
Ai-ma-tốp
(19292008) là
nhà văn
nước Cưrơ-gư-xtan,
thuộc Liênxô trước
đây

Tác phẩm đầu
tiên khiến Aima-tốp nổi
tiếng là tập
truyện Núi đồi
và thảo nguyên
(được tặng giải
thưởng Lê-nin
về văn học năm
1963).

2004: Ông
được nhận
danh hiệu
“Giáo sư
danh dự” của
trường Đại
học tổng hợp
quốc gia Matxcơ-va.

b. Tác phẩm

Hcst

PTBĐ

Thể loại

- ST năm 1962
- Cuộc sống một
vùng quê miền
núi lạc hậu ở Cưrơ-gư-đơ-xtan
vào những năm
đầu thế kỉ XX.

Tự sự kết
hợp với
miêu tả,
biểu cảm

Truyện
ngắn

Nhân vật chính
An-tư-nai,
một cô bé
mồ côi.

Ngôi kể

Bố cục

Ngôi
thứ
nhất xưng
“tôi” (có sự
thay
đổi
nhân vật).

Truyện
ngắn

Phần 1

Từ đầu...hết chuyện này: Hoàn cảnh người họa sĩ
nhận được bức thư của viện sĩ Xu-lai-ma-nô-va

Phần 2

Tiếp...rảo bước về làng: Cuộc trò chuyện giữa các
bạn nhỏ và thầy Đuy-sen

Phần 3

Tiếp...thầy Đuy-sen giảng bài: Hình ảnh thầy Đuy-sen
trong kí ức của An-tư-nai

Phần 4

Còn lại: Những băn khoăn, trăn trở và ý tưởng cho
bức tranh vẽ thầy Đuy-sen

Đoạn trích Người thầy đầu tiên là lời kể lại
của người họa sĩ và An-tư-nai về một người thầy
đầu tiên của họ và của cả ngôi làng. Đuy-sen là
một người thầy tuyệt vời, không chỉ vận động
các học sinh tới trường, thầy còn tự tay cõng các
em nhỏ qua suối, không quản thời tiết lạnh buốt
hay bị những kẻ cưỡi ngựa châm chọc. Thầy Đuysen quan tâm đến các học sinh và đặc biệt là Antư-nai, mong cô bé có thể lên thành phố lớn học
tập. Câu chuyện kể lại từ An-tư-nai khiến người
họa sĩ đồng hương cảm thấy day dứt và muốn vẽ
bức tranh thật đẹp về hai thầy trò

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1 Người kể chuyện và ngôi kể

Người kể chuyện
Ngôi thứ nhất, xưng «tôi»
Đều sinh ra và lớn lên ở làng Ku-ku-rêu
Phần
(1),(4)
Anh
họa sĩ

Hiện đều sống ở Mát-xco-va và có quen
biết nhau.
Cùng được mời về dự lễ khánh thành
ngôi trường mới của quê hương.

Phần
(2),(3)
An-tưnai

- Là dụng ý, xuất phát từ ý đồ nghệ
thuật của tác giả
- Khiến cho câu chuyện được soi chiếu
từ nhiều chiều, trở nên phong phú,
hấp dẫn, chứa đựng nhiều ý nghĩa
hơn; giúp nhà văn biểu đạt nhiều
điểm nhìn, nhiều khía cạnh khác của
sự việc, con người.

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN

2 Nhân vật thầy Đuy-sen

Chi tiết
Hành động

Ngôn ngữ 

 Lời nhận xét của
nhân vật khác về
thầy

Nhận xét

Chi tiết

Nhận xét

Sửa sang lớp học, thuyết phục những Là người tin tưởng vào sức
đứa trẻ ở làng đi học
động Khích lệ, truyền động lực cho hs, đặc mạnh của giáo dục
biệt là An-tư-nai
Là người biết nâng đỡ tinh
thần cho người khác
“Các em cứ gọi thầy là thầy . Các em
 Ngôn
có muốn xem trường không/ Vào đây, Yêu thương học trò,
ngữ  đừng ngại gì cả?”
nhân hậu
“An-tư-nai, em ngồi xuống đây cho
ấm, đừng xuống nữa. Một mình thầy
làm cũng đủ...”
Hành

Chi tiết

Nhận xét

 Lời

“Ước gì thầy là anh ruột của tôi!...Trời ơi,

Được học sinh

nhận xét

ước gì thầy Đuy-sen là anh ruột tôi!”

yêu mến, tin

Chắc chắc tất cả đám học sinh chúng tôi

tưởng, kính

đứa nào cũng yêu mến thầy vì tấm lòng

trọng

của nhân
vật khác
về thầy

nhân từ, vì những ý nghĩ tốt lành...
=>Thầy Đuy-sen là người có tấm lòng cao cả, nhân hậu, bao dung, và yêu
thương học trò.
Thầy là người truyền cảm hứng, giúp học trò có niềm tin vào cuộc sống,
vào tương lai.

Nghệ thuật

- Lối kể chuyện hấp
dẫn, kết hợp miêu
tả, tự sự, biểu cảm
- Khắc họa nhân vật
sinh động, rõ nét
qua: ngôn ngữ,
hành động, lời nói,
cử chỉ...

3 Nhân vật An-tư-nai

* Hoàn cảnh:
- Là một đứa trẻ mồ côi
- Sống với gia đình chú thím khắc nghiệt:
«Nếu thím em cho đi thì em sẽ đi»...
 Cuộc sống thiếu thốn cả vật chất và tình
cảm; không được chăm sóc và yêu thương.

* Tình cảm An-tư-nai dành cho thầy Đuy-sen
- Ban đầu thấy xấu hổ, rụt rè.
- Căm uất khi thấy bọn nhà giàu chế giễu,
lăng mạ thầy Đuy-sen
- Cùng thầy Đuy-sen lấy đá, tẳng đất cỏ đắp
thành các ụ nhỏ trên lòng suối để nước qua
- Sung sướng khi biết thầy Đuy- sen biết
mình là người để lại ki-giắc ở trường
- Ao ước thầy Đuy-sen là anh ruột

An-tư-nai đặc biệt
yêu quý, ngưỡng
mộ và biết ơn
người thầy đầu tiên
của mình.

4 Những băn khoăn, trăn trở và ý tưởng của người
nghệ sĩ

* Những băn khoăn, trăn trở
Có khi tôi tưởng chừng
rồi sẽ chẳng ra gì hết. Và
những lúc ấy tôi lại nghĩ:
Tại sao số phận lại trớ
trêu...? Thật là một cuộc
sống khổ ải.

Lại có khi tôi cảm thấy
mình dũng mãnh... Và
những khi ấy tôi nghĩ:
Hãy nhìn đi, hãy nghiên
cứu, chọn lọc

* Những ý tưởng
•Vẽ hai cây phong
thầy Đuy-sen và Antư-nai trồng.

Vẽ cảnh tượng thầy
Đuy-sen bế trẻ em
qua con suối mùa
đông.

Vẽ khoảnh khắc thầy
Đuy-sen tiễn An-tưnai lên tỉnh

Những ý tư
ởng
đẹp của ngư
ời
nghệ sĩ có t
rách
nhiệm với n
gh ề

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất. Có
sự thay đổi người kể giữa các
phần, để nổi bật hình ảnh thầy
Đuy-sen và tình cảm An-tư-nai.
- Lối kể hấp dẫn, thú vị.
- Khắc họa nhân vật giản dị,
gần gũi. Được thể hiện qua hành
động, ngôn ngữ, tính cách.

- Truyện kể về tình yêu thương
của thầy Duy-sen dành cho học
trò và lòng biết ơn của An-tư-nai
về người thầy đầu tiên.
- Trân trọng về những tình cảm
tốt đẹp mà mình được nhận

Em hãy viết đoạn văn (khoảng
5-7 câu) kể lại nội dung của
phần (1) hoặc phần (4) văn
bản Người thầy đầu tiên bằng
lời của người kể chuyện ngôi
thứ ba.

Bài viết tham khảo
Kể lại nội dung phần (4)
Tôi đã nghĩ rất nhiều về câu chuyện của bà An-tư-nai. Tôi muốn vẽ
một bức tranh về câu chuyện của bà với thầy Đuy-sen. Chắc chắn tôi sẽ
phải vẽ, dù số phận thật trớ trêu khi đặt cây bút vẽ vào tay tôi. Có thể
tôi sẽ vẽ hình ảnh hai cây phong, cũng có thể tôi sẽ vẽ bà An-tư-nai khi
còn nhỏ đã trèo lên cây phong và mơ mộng thế nào. Hoặc, tôi sẽ đặt tên
bức tranh là "Người thầy đầu tiên", trong đó có cảnh thầy Đuy-sen bế
các bạn nhỏ qua suối mà bên cạnh là đám nhà giàu đang chế giễu ông
hay cảnh thầy tiễn An-tư-nai lên tỉnh học. Bức tranh như thế giống như
tiếng gọi của thầy Đuy-sen mà đến nay An-tư-nai vẫn còn nghe vẳng lại,
sẽ vang dội mãi trong lòng mỗi người.