CHÀO MỪNG CÁC EM LỚP 7A1
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

TỈ LỆ THỨC VÀ
CHƯƠNG VI:

ĐẠI LƯỢNG TỈ
LỆ

BÀI 22: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ
THUẬN
2

1. Đại lượng tỉ lệ thuận
Nhận biết đại lượng tỉ lệ thuận
Một xe ô tô di chuyển với vận tốc không đổi 60km/h. Gọi s(km)
là quãng đường ô tô đi được trong khoảng thời gian t(h).
THẢO LUẬN
NHÓM
HĐ 1: Thay mỗi dấu "?" trong bảng sau bằng số thích hợp.
t(h)

1

1.5

2

3

s(km)

60
?

90
?

120
?

180
?

HĐ 2:
Viết công thức tính quãng đường s theo thời gian di chuyển
tương ứng t.

Công thức tính quãng đường s theo thời gian di chuyển
tương ứng t:
s = v.t
4

KẾT LUẬN
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức
y = ax (a là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với
x theo hệ số tỉ lệ a.
(Giả thiết các tỉ số đểu có nghĩa)

5

? (SGK – tr.11)

Giải

Trong HĐ2:

Trong HĐ2: Quãng đường s tỉ lệ

-

thuận với thời gian t

-

Quãng đường s có tỉ lệ
thuận với thời gian t không?

Vì khi thời gian di chuyển tăng

Thời gian t có tỉ lệ thuận với

lên bao nhiêu lần thì quãng

quãng đường s không?

đường đi được tăng lên bấy
nhiêu lần.

? (SGK – tr.11)

Giải

Trong HĐ2:

Trong HĐ2: Thời gian t tỉ lệ thuận

-

với quãng đường s

-

Quãng đường s có tỉ lệ
thuận với thời gian t không?

Vì khi đại lượng quãng đường s

Thời gian t có tỉ lệ thuận với

tăng lên bao nhiêu lần thì thời gian

quãng đường s không?

t tăng lên bấy nhiêu lần.

Ví dụ 1: (SGK – tr.12)
Biết rằng x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận và khi .
a) Tìm hệ số tỉ lệ a trong công thức y = ax. Từ đó viết công thức
tinh y theo x;
b) Tìm giá trị của y khi x = 3;
c) Tìm giá trị của x khi y = 0,8.

a) Ta có

Giải

𝑦 −4
𝑎= = =−2
𝑥 2

b) Khi thì

𝑦=−2𝑥

c) Từ khi

Do đó khi thì

NHẬN XÉT
Nếu hai đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x thì:
-

Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi

-

Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng tỉ số hai

𝒚 𝟏 𝒚𝟐
𝒚𝟑
(và bằng hệ số=
tỉ lệ): =
=…=𝒂
𝒙𝟏 𝒙 𝟐
𝒙𝟑
giá trị tương ứng của đại lượng kia:

𝒚 𝟏 𝒙 𝟏 𝒚 𝟏 𝒙 𝟏 𝒚 𝟐 𝒙𝟐
= ; = ; = …
𝒚 𝟐 𝒙 𝟐 𝒚 𝟑 𝒙 𝟑 𝒚 𝟑 𝒙𝟑

Khối lượng của một vật đồng chất tỉ lệ thuận với thể tích của nó,
vì vậy ta có:

𝑥
𝑦
=
10 15

Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

𝑥 𝑦 𝑦 − 𝑥 40
= =
= =8
10 15 15 −10 5

x = 80 và y =120
Vậy hai thanh kim loại có khối lượng tương ứng là 80g và 120g.
Lưu ý:
Khối lượng của một vật đồng chất tỉ lệ thuận với thể tích của nó.

Ví dụ 4: (SGK – tr.13)
Trong một đợt tặng đồ dùng học tập cho học sinh vùng cao, có
635 quyển vở được chia cho ba lớp 7A, 7B, 7C tỉ lệ thuận với số
học sinh của mỗi lớp. Hỏi mỗi lớp được tặng bao nhiêu quyển vở,
biết sĩ số của 3 lớp 7A, 7B, 7C lần lượt là 40; 42 và 45 học sinh.

LUYỆN TẬP

Bài 6.19 (SGK-Tr14)

Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ a, x tỉ lệ thuận với z
theo hệ số tỉ lệ b. Hỏi y có tỉ lệ thuận với z không? Nếu có thì
hệ số tỉ lệ là bao nhiêu? 

Giả
i

Vì y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ a

y = ax (1)

Vì x tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ b

x = bz  (2)

Thay (2) vào (1) ta được: y = a.(bz) = (ab).z.
Vậy y tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ ab.

Bài 6.20 (SGK-Tr14)
Hai bể nước hình hộp chữ nhật có chiều dài và chiều rộng tương

3
ứng bằng nhau, nhưng chiều cao của bể thứ nhất bằng 4 chiều cao
của bể thứ hai. Để bơm đầy nước vào bể thứ nhất mất 4,5 giờ. Hỏi
phải mất bao nhiue thời gian để bơm đầy nước vào bể thứ hai (nếu
dùng máy bơm có công suất)?

HẸN GẶP LẠI CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!