TIẾT :63 - 64 VIẾT
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ
LUẬN VỀ MỘT VẤN
ĐỀ XÃ HỘI

主题班会

01

MỤC
TIÊU
BÀI
HỌC

VỀ KIẾN THỨC

 Học sinh viết được một đoạn nêu hoặc trình
bày ngắn gọn quan điểm cá nhân về một
vấn đề hay một khía cạnh vấn đề xã hội
( kể cả vấn đề xã hội được rút ra từ văn
bản văn học).
 Học sinh đánh giá vấn đề xã hội trên
quan điểm cá nhân.
 Học sinh khẳng định ý nghĩa của vấn đề
xã hội trong đời sống. .

02

MỤC
TIÊU
BÀI
HỌC

VỀ NĂNG LỰC

 Học sinh biết vận dụng kết hợp các phương
thức biểu đạt trong văn nghị luận.
 Học sinh phải biết cách trình bày quan điểm
cá nhân về một vấn đề xã hội bằng hệ thống
luận điểm chặt chẽ, khoa học.
 Học sinh vận dụng lí lẽ, dẫn chứng xác thực
và thuyết phục để trình bày một vấn đề xã hội
được rút ra từ tác phẩm văn học.
02

VỀ PHẨM CHẤT

 Khơi dậy tình yêu quê hương đất nước, niềm tự

hào dân tộc và trân trọng những giá trị văn
truyền thống

KHỞI

ĐỘNG

A. Một
Văn bản nghị
luận tồn tại ở
mấy dạng?

B. Hai

C. Ba

Nghị luận về một
hiện tượng đời
sống được hiểu
là:

A. Bàn về một sự việc hiện tượng có
ý nghĩa đối với xã hội
B. Bàn về vấn đề tư tưởng đạo lý
trong đời sống xã hội
C. Phê phán về một hiện tượng
trong xã hội.

A. Một câu tục ngữ, ca dao
Văn bản nghị
luận về vấn đề tư
tưởng đạo lý
thường được thể
hiện qua:

B. Một câu danh ngôn
C. Một câu nói của các vị
hiền triết
D. Tất cả các đáp án trên.

A. Về nội dung nghị luận
Văn bản nghị luận về
hiện tượng đời sống B. Về sự vận dụng các thao
khác văn bản nghị
tác nghị luận
luận về tư tưởng,
đạo lý là:

C. Về cấu trúc bài viết

D. Về ngôn ngữ diễn đạt.

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

Đọc và tìm hiểu Bài viết
tham khảo: Sống đơn
giản – xu thế của thế kỉ
XXI

Phiếu học tập
Họ và tên:
Thời gian: 3 phút

1. Vấn đề được bàn luận
trong văn bản là gì?
2. Nhận xét về cách nêu vấn
đề của tác giả?
3. Thái độ của tác giả khi nêu
vấn đề nghị luận là gì?

Phiếu học tập
Họ và tên:
Thời gian: 3 phút

1. Vấn đề được bàn luận
trong văn bản là gì?
2. Nhận xét về cách nêu vấn
đề của tác giả?
3. Thái độ của tác giả khi nêu
vấn đề nghị luận là gì?

3. Hãy chỉ những luận điểm mà tác giả đã
triển khai trong đoạn văn bản?

Tác giả triển khai các luận điểm như sau:
- Giải thích quan niệm sống đơn giản
- Cách tạo nên cuộc sống đơn giản
- Ý nghĩa của sống đơn giản
- Phân biệt sống đơn giản với nhàn nhã, lẩn tránh

Để triển khai vấn đề nghị
luận, người viết đã sử
dụng kết hợp các phương
thức biểu đạt nào?
Biểu cảm, nghị luận, tự sự,

Theo tác giả, lối sống đơn
giản có giá trị như thế
nào đối với cuộc sống của
chúng ta?

Phù hợp với xu thế văn
minh và truyền thống văn
hóa

Các bước viết văn bản nghị luận xã
hội

Chia sẻ phần các thao tác và kĩ năng khi viết bài
BƯỚC 1
Chuẩn bị viết

BƯỚC 2

BƯỚC 3

BƯỚC 4

Tìm ý, lập dàn ý

Viết bài

Chỉnh sửa, hoàn
thiện

NHIỆM VỤ
THẢO LUẬN NHÓM THEO BÀN VÀ LẬP DÀN Ý CHO ĐỀ BÀI SAU:
Viết văn bản nghị luận trình bày suy nghĩ về sống đẹp của giới
trẻ hiện nay.

DÀN Ý THAM KHẢO

I. Mở bài:
- Dẫn dắt giới thiệu vấn đề cần nghị luận
II. Thân bài
1. Giải thích ngắn gọn và nhận xét khái quát về vấn đề nghị luận.
2. Bàn luận về sống đẹp
*Những biểu hiện của sống đẹp
- Sống đẹp là lối sống có lý tưởng, khát vọng hoài bão và ước mơ
- Sống đẹp là sống biết yêu thương, chia sẻ và giúp đỡ người khác

DÀN Ý THAM KHẢO

I. Mở bài:
II. Thân bài
1. Giải thích
2. Bàn luận về sống đẹp
*Những biểu hiện của sống đẹp
** Ý nghĩa của sống đẹp

- Sống có hoài bão, ước mơ giúp con người vươn tới những thành tựu trong
cuộc sống
- Người có ý chí, nghị lực sẽ chạm tới những thành công cuộc sống
- Được mọi người yêu mến, quý trọng. Chính lòng nhân hậu, bao dung khiến
cho cuộc sống mỗi người bình an, tốt đẹp xã hội văn minh
* Phản đề: Phê phán những biểu hiện sống thiếu ý chí, khát vọng, ước mơ,
ích kỷ, vô cảm.

DÀN Ý THAM KHẢO

I. Mở bài:
II. Thân bài
1. Giải thích.
2. Bàn luận về sống đẹp
*Những biểu hiện của sống đẹp
* Ý nghĩa của sống đẹp
* Phản đề

3. Bài học nhận thức và hành động
III. Kết bài
Khẳng định lại ý nghĩa vấn đề.

LUYỆN TẬP

NHIỆM VỤ

Từ dàn ý mẫu, em hãy hoàn
chỉnh bài viết của mình

Bài làm tham khảo
Mỗi chúng ta sinh ra và lớn lên ai mà không có ước mơ, hoài bão cho riêng
mình. Có thế đó chỉ là những nhu cầu bình thường trong sinh hoạt hằng ngày.
Nhưng cũng có thể là những khát vọng cuộc sống, vững niềm tin và có lý
tưởng sống tốt đẹp. Xã hội luôn muốn hướng con người đến một lối sống đẹp,
văn minh, thân thiện, hòa đồng trong tập thể và cộng đồng. Lối sống đẹp được
xem là một tiêu chuẩn đạo đức chung là thước đo đánh giá nhân cách của
mỗi người trong xã hội, đang được định hướng được áp dụng rộng rãi trong
quá trình giáo dục từ gia đình đến nhà trường để góp phần tạo nên một đất
nước văn minh, tiến bộ.
Trước hết chúng ta phải hiểu được thế nào là sống đẹp? “ Sống đẹp” chỉ là
hai từ ngắn gọn, đơn giản nhưng hàm nghĩa của nó không hề giản đơn. Sống
đẹp là sống biết yêu thương, chia sẻ, đồng cảm và rộng lòng vị tha với mọi
người xung quanh…
Sống đẹp là người luôn có mục tiêu, kế hoạch, luôn có ước mơ, khát vọng
và lý tưởng sống rõ ràng. Sống đẹp là người có ý chí, nghị lực và vươn lên
trong cuộc sống, sống dũng cảm, bản lĩnh vượt qua mọi gian nan thử thách
của cuộc đời để chắp cánh ước mơ bay cao bay xa. Sống đẹp là sống yêu
thương, trân trọng, sẻ chia với mọi người, trân trọng những gì mình có, đồng
thời cũng biết căm ghét, lên án, phê phán những điều sai trái, những tội ác và
bảo vệ chính nghĩa và lẽ phải.

Bài làm tham khảo
Một người sống đẹp có thể biểu hiện ở nhiều góc độc khía cạnh, ở trên nhiều
lĩnh vực khác nhau nhưng đều có những điểm chung là luôn có ước mơ, hoài
bão và lý tưởng tốt đẹp. Ước mơ đó dù nhỏ hay lớn, dù bình thường hay cao
sang thì cũng trải qua sự nỗ lực phấn đấu không ngừng để đạt được những
mục tiêu vạch đích đã đặt ra, chạm tới ước mơ. Lối sống đẹp thể hiện cả quá
trình mỗi cá nhân tu dưỡng đạo đức, nhân cách, thể hiện lòng nhân hậu, bác ái,
có lòng vị tha, sự khoan dung đối với những sai lầm của người khác. Những
biểu hiện trong thực tế cuộc sống xã hội hiện nay về lối sống cao đẹp: chẳng
hạn như hoạt động thiện nguyện, quyên góp quỹ vacxin Covid-19, giúp đỡ đồng
bào thiên tai lũ lụt ở các tỉnh miền Trung, những nạn nhân chất độc màu da cam
do chịu hậu quả của chiến tranh,… Sống đẹp đơn giản là cách ứng xử lịch sự,
hòa đồng thân thiện với mọi người xung quanh. Một người có lối sống đẹp
không những cố gắng tu dưỡng đạo đức, tuân theo các chuẩn mực xã hội mà
còn phải nghiêm túc chấp hành pháp luật, là một công dân tốt có ích cho xã hội,
thể hiện lòng yêu nước tha thiết, sẵn sàng ra đi khi Tổ quốc gọi tên. Người có
lối sống đẹp là một người có lối sống văn minh, ngay thẳng, không bị cám dỗ
bởi những giá trị tầm thường, những thói hư tật xấu, luôn biết cân bằng cuộc
sống cá nhân, có kế hoạch rõ ràng, đặt lợi ích của tập thể lên trên nhu cầu của
cá nhân, luôn có ý chí phấn đấu, vươn lên không mặc cảm, tự ti về hoàn cảnh
của bản thân, tự tin bình tĩnh trong mọi trường hợp.

Bài làm tham khảo

Trong xã hội hiện tại nhiều tấm gương sống đẹp mà chúng ta cần phải học
hỏi và noi theo. Câu chuyện vợ chồng anh Vũ Công Tuấn lại cùng nhau vi vu
đi hết những nơi mà họ muốn đến và điểm mà họ để lại ấn tượng trong mắt
mọi người xung quanh và lan tỏa khắp xã hội đó là ở bất cứ nơi nào anh chị
đến đều hành động làm sạch môi trường. Anh chị từng chia sẻ “Dọn rác
không phải là vấn đề khó nhưng khi dọn xong, làm sao để không phải dọn đi
dọn lại mãi như vậy?, đó là trăn trở của đôi vợ chồng trẻ trong những lần vừa
hưởng tuần trăng mật vừa làm sạch môi trường. Đây là nghĩa cử cao đẹp,
thói quen giữ gìn môi trường xanh sạch đẹp. Khi chúng ta yêu thiên nhiên
không có nghĩa là chỉ hưởng cái hay cái đẹp của thiên nhiên mà góp phần
bảo vệ và giữ gìn. Chính vì vậy, lối sống đẹp cần phải duy trì và lan tỏa rộng
rãi với tất cả mọi người.
Thực tế cuộc sống đã chứng minh những người sống có lý tưởng, ước mơ,
hoài bão và khát vọng thì chắc chắn họ sẽ tạo nên những thành tựu trong
cuộc sống bằng năng lực, trí tuệ, bằng vẻ đẹp đạo đức và bản lĩnh văn hóa
của chính họ. Hơn thế, những người biết yêu thương, biết sẻ chia với người
khác thì họ luôn luôn được yêu mến và tôn trọng. Điều đó, góp phần khẳng
định bản lĩnh văn hóa và trí tuệ Việt Nam.

Bài làm tham khảo

Nhưng bên cạnh những người có lối sống đẹp, sống lành mạnh, tích cực lại
có những người có lối sống tiêu cực, sống ích kỷ. Họ sống buông thả, không có
mục đích, lí tưởng sống, phó mặc cho số phận, đổ lỗi mà không tự lực cố gắng.
Thường những người như vậy rất dễ sa vào các tệ nạn xã hội, là mối nguy hại
với cộng đồng và xã hội. Bên cạnh đó tồn tại những kẻ sống vô ơn, vô cảm
trước những vấn đề nan giải của xã hội, những người có số phận bất hạnh,
sống thiếu trách nhiệm, thờ ơ với mọi người xung quanh.
Là một học sinh chúng ta không chỉ trau dồi kiến thức mà còn phải tu dưỡng
đạo đức, để trở thành công dẫn có ích trong xã hội. Muốn được như vậy, chúng
là cần sống có hoài bão, lí tưởng, không ngừng nỗ lực phấn đấu. Cần có ý chí
kiên cường, bền bỉ, dù gặp bất cứ khó khăn gì cũng không được nản chí, bỏ
cuộc.
Qua các thời kỳ, sống đẹp tuy có khác nhau nhưng đều quy về cái tốt đẹp cho
xã hội. Sống đẹp là truyền thống quý báu của dân tộc ta nó phải được phát huy
mạnh mẽ trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Là một công dân
Việt Nam chúng ta hãy luôn giữ vững niềm tin, bản lĩnh, sáng suốt, dám chịu
trách nhiệm trong mọi hành động của chính mình để không bị cám dỗ bởi
những giá trị tầm thường nhằm góp phần tạo cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.
Sống đẹp trong lòng tổ quốc và nhân dân, sống đẹp cho hôm nay và ngày mai.
Sống đẹp trong cách sống, trong học tập và lao động. Các bạn hãy nhớ sống để
hiến dâng và phục vụ như Tố Hữu đã nói: “Sống là cho đâu nhận chỉ riêng
mình”.

RUBIC ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT
TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG (0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT (5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC (8 – 10 điểm)

0 điểm

1 điểm

2 điểm

Không đảm bảo cấu trúc bài văn Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.
nghị luận.
Hình thức
(2 điểm)

Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận.

Bài làm đảm bảo 2/3 ý theo yêu cầu Bài làm đẩy đủ ý

Bài làm sơ sài, trình bày chưa của đề bài.
khoa học.

Trình bày logic, khoa học

Trình bày cẩn thận, sạch đẹp.

Còn sai nhiều lỗi chính tả, lỗi
dùng từ, diễn đạt.

Không có lỗi chính tả, diễn đạt mạch lạc, rõ

Còn mắc ít lỗi chính tả, dùng từ, diễn ràng.
đạt

1 - 3 điểm

Có sự sáng tạo
4 – 5 điểm

6 điểm

Chưa trả lời đúng câu hỏi trọng Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi Trả lời đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn
Nội dung
(6 điểm)

tâm

dẫn

Không trả lời đủ hết các câu hỏi Trả lời đúng trọng tâm
gợi dẫn
Nội dung sơ sài mới dừng lại ở
mức độ biết và nhận diện

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao

Trả lời đúng trọng tâm
Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao
Có sự sáng tạo

LIÊN HỆ

Qua Đại cáo bình ngô, Bảo kính cảnh
giới, Dục Thúy sơn, anh/ chị hãy viết
một văn bản nghị luận bàn về tinh
thần yêu nước của con người Việt
Nam.