KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG
TRÒ CHƠI:
NHÌN HÌNH, ĐOÁN TÊN
Luật chơi: Giáo viên chiếu
hình ảnh gợi ý, học sinh quan
sát và đoán câu trả lời.

KHỞI ĐỘNG
Câu 1:
a. Đây là cây
gì?
b. Thuộc dạng
a.thân
Câygì?
mướp.
b. Thân leo

KHỞI ĐỘNG
Câu 2:
a…… thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống
Nhưng chung một giàn.
Điền vào chỗ trống…..
b. Cây thuộc dạng thân
gì?

a. Bầu ơi. b. Thân leo

KHỞI ĐỘNG
Câu 3:

a. Đây là cây gì?
b. Thuộc dạng
thân gì?
a. Hoa thiên lí
b. Thân leo

KHỞI ĐỘNG
Vì sao khi trồng các loài cây thân leo như mướp, bầu,
bí, thiên lí,…người trồng thường phải làm giàn cho cây?
Câu 4:

Vì: các loại cây này thuộc dạng thân leo, việc làm giàn chắc
chắn sẽ giúp cho bộ rễ các loại cây này cố định, nhánh bám
vững, cây vươn dài hơn và từ đó cho năng suất cao hơn.

Con người đã ứng dụng hiện tượng cảm ứng
ở sinh vật vào cuộc sống như thế nào?

BÀI 34
VẬN DỤNG HiệN TƯỢNG CẢM
ỨNG
Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

TIẾT 118 - BÀI 34:
VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

1. TÌM HIỂU ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG
CẢM ỨNG Ở SINH VẬT TRONG TRỒNG
TRỌT

NỘI DUNG
BÀI HỌC

2. TÌM HIỂU ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM
ỨNG Ở SINH VẬT TRONG CHĂN NUÔI
3. TÌM HIỂU ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG
Ở SINH VẬT TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

I. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh
vật trong trồng trọt

HS quan sát Hình 34.1, đọc
thông tin mục I SGK tr.141,
142 và trả lời câu hỏi:
+ Nêu một số ứng dụng hiện
tượng cảm ứng ở sinh vật
trong trồng trọt.
+ Cho ví dụ cụ thể.

Hình 34.1. Làm trụ bám cho cây hồ tiêu

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?
* Thực vật: ứng dụng tính hướng sáng, hướng nước, hướng chất dinh
dưỡng,… để có chế độ chiếu sáng, tưới nước, bón phân, làm giàn,…

 Tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng nhanh, phát triển
tốt, đáp ứng nhu cầu khác của con người

VD: Làm trụ cho cây hồ tiêu
dựa trên hiện tượng cảm ứng
hướng tiếp xúc giúp cho cây
sinh trưởng nhanh, phát triển
tốt, cho năng suất cao

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?

* Thực vật: ứng dụng tính hướng sáng, hướng nước, hướng chất
dinh dưỡng,… để có chế độ chiếu sáng, tưới nước, bón phân, làm
giàn,…

 Tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng nhanh, phát triển
tốt, đáp ứng nhu cầu khác của con người

VD: Làm giàn cho các
loại thân leo
(mướp, bầu, bí).

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

I. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt

HS thảo luận theo cặp đôi:
+ Quan sát Hình 34.1và hoàn thành nội dung theo Bảng mẫu 34.1:
Tên sinh vật

Hiện tượng cảm Biện pháp ứng Lợi ích
ứng dụng
dụng

Côn trùng hại cây trồng ?
(bướm, bọ xít,….)

?

?

Chim

?

?

?

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

I. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt

Tên sinh vật

Hiện tượng
cảm ứng dụng

Biện pháp
ứng dụng

Lợi ích

Côn trùng hại Hướng sáng
cây trồng
(bướm, bọ xít,
….)

Thu hút côn Tiêu diệt bướm và
trùng vào
các loài côn trùng
bẫy
hại cây trồng

Chim

Sử dụng bù
nhìn dọa
chim

Bỏ chạy khi
thấy người

Xua đuổi chim phá
hoại mùa màng

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

1. Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?

* Động vật: Lợi dụng tập tính của các động vật gây
hại cho cây trồng như bướm, bọ xít, châu chấu,
…để tìm cách xua đuổi và tiêu diệt chúng, bảo vệ
mùa màng.

Dùng bù nhìn đuổi chim hại cây trồng

Dùng đèn bẫy côn trùng gây hại cây trồng

TIẾT 118 - BÀI 34: VẬN DỤNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO THỰC TIỄN

1. Tìm hiểu ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt

- Ví dụ về việc ứng dụng hiện tượng cảm ứng trồng trọt:

Trồng cây ở nơi có ánh sáng
mọi phía để cây phát triển đều

Làm giàn cho các loại thân leo
(mướp, bầu, bí…)

II. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở
sinh vật trong chăn nuôi

II. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi

Quan sát Hình 34.3 – Ứng dụng hiện tượng cảm ứng trong chăn nuôi,
đọc thông tin mục 2 và trả lời câu hỏi: Nêu một số ứng dụng hiện
tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi.
Cho VD cụ thể ?

II. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở
sinh vật trong chăn nuôi?
Dựa trên những hiểu biết về tập tính học được ở động
vật, con người đã huấn luyện cho các vật nuôi trong
nhà hình thành được những tập tính tốt như ăn ngủ
đúng giờ, đi vệ sinh đúng chỗ, nghe hiệu lệnh (tiếng
kẻng, tiếng gọi, huýt sáo, tiếng vỗ tay,…)

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh
vật trong chăn nuôi?

Gõ mõ để trâu bò về
chuồng đúng giờ

Dùng đèn để thu hút
một số loài hải sản.

Vỗ tay gọi cá đến.

III. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong học tập và đời sống

Nêu các thói quen (tập tính)
của bản thân và cho biết thói
quen nào là tốt, thói quen
nào là không tốt ?

Nêu các thói quen (tập tính) của bản thân và cho biết thói quen
nào là tốt, thói quen nào là không tốt ?

THÓI QUEN TỐT

- Ngủ sớm và thức dậy
đúng giờ
- Đọc sách, tập thể dục
buổi sáng,
- Chấp hành luật an toàn
giao thông,…

THÓI QUEN KHÔNG TỐT

- Thức khuya, ngủ dậy
muộn.
- Không làm bài tập
trước khi đi học, vượt
đèn đỏ,…

Tập tính được ứng dụng như thế nào trong học tập?

Tập tính được ứng dụng trong học tập: thường xuyên ôn
bài và làm bài tập nhiều lần để năm chắc kiến thức, ghi
nhớ đươc lâu.

Muốn tạo được thói quen tập thể dục buổi sáng, em cần làm gì?

Cần luyện tập thực hiện đều đặn hằng ngày, không
nên bỏ buổi nào, tập vào một khung giờ nhất định.

Hãy nêu những việc em sẽ làm để bỏ được thói quen ngủ dậy muộn?

Để bỏ thói quen ngủ dậy muộn, cần đặt báo thức vào
thời điểm mong muốn, thực hiện liên tiếp trong nhiều
ngày. Sau một thời gian, cơ thể sẽ hình thành thói quen
thức dậy đúng giờ ngay cả khi không đặt báo thức.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Ghép các hiện tượng cảm ứng của vật nuôi (ở cột A)
với lợi ích đối với con người (ở cột B) cho phù hợp:
A. Hiện tượng cảm ứng
1. Ăn ngủ đúng giờ

Đáp án:
1–b
2–c
2. Đi vệ sinh đúng chỗ
3–d
4 – a.

B. Lợi ích đối với con người
a. Giảm công sức kêu gọi, tránh lãng phí và
quản lí được nguồn thức ăn.
b. Giúp vật nuôi hình thành thói quen tốt,
nhờ đó chúng sinh trưởng và phát triển tốt
hơn.

3. Nghe hiệu lệnh là về
chuồng

c. Hạn chế sự mất vệ sinh và giảm sức công
sức vệ sinh chuồng trại.

4. Nghe hiệu lệnh là đến
ăn

d. Giúp người chăn nuôi giảm công sức lùa
vật nuôi về chuồng.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Con người đã vận dụng những hiểu biết về hiện
tượng cảm ứng ở sinh vật để có những ứng dụng trong đời
sống. Hãy cho biết con người đã ứng dụng các hiện tượng
cảm ứng trong bảng vào đời sống như thế nào?
Hiện tượng cảm ứng

Ứng dụng của con người

Tính hướng sáng của côn trùng gây
hại

 

Tính hướng sáng của cá

 Dùng đèn để thu hút cá trong đánh bắt

Dùng đèn để bẫy côn trùng

Chim di cư về phương nam tránh rét  Nhận biết sự thay đổi về thời tiết
Rễ cây tránh xa hóa chất độc hại với  Phát hiện vùng đất nhiễm chất độc
nó
Chim yến cư trú và làm tổ ở những
nơi ánh sáng rất yếu.

 Làm nhà nuôi có ánh sáng rất

yếu để chim yến cư trú và làm tổ.

VẬN DỤNG
Câu 1. Đọc sách là một thói quen tốt, đây là tập tính
học được ở người. Em hãy vận dụng kiến thức về cảm
ứng ở sinh vật, xây dựng các bước để hình thành thói
quen này cho bản thân.
Để hình thành thói quen đọc sách, cần lặp đi lặp lại các bước
sau:

- Bước 1: chọn sách mình yêu thích.
- Bước 2: Chọn thời gian đọc phù hợp.
- Bước 3: Đọc hằng ngày vào thời gian đã chọn.
- Bước 4: Tự đánh giá thói quen đọc sách của cá

VẬN DỤNG
Câu 2. Khi nuôi gà, vịt, người nông dân chỉ cần dùng
tiếng gọi quen thuộc là gà, vịt từ xa đã chạy về ăn. Tập
tính này của vật nuôi có lợi cho sinh vật và cả người
chăn nuôi. Em hãy nêu cách thức hình thành tập tính
Để hìnhtrên
thành
nghe hiệu lệnh về ăn, người chăn nuôi
chotập
vậttính
nuôi.
nên làm như sau:
- Gọi vật nuôi vào những thời điểm nhất định (mỗi lần gọi bằng
tiếng gọi giống nhau), khi vật nuôi đến thì cho ăn.
- Vào những ngày sau, cũng gọi và cho ăn vào thời điểm đó và
chỉ cho cho ăn khi gọi.
- Sau nhiều ngày được cho ăn chỉ khi được gọi (bằng một âm
thanh quen thuộc), vật nuôi sẽ có tập tính nghe tiếng gọi là chạy