GV…

HÓA HỌC 12

BÀI 18

CẤU TẠO VÀ LIÊN KẾT TRONG TINH THỂ
KIM LOẠI

NỘI DUNG BÀI HỌC
1.

Khởi động

2.

Hình thành kiến thức

3.

Luyện tập

4.

Vận dụng

MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo của nguyên tử kim loại và tinh
thể kim loại
- Nêu được đặc điểm của liên kết kim loại

HOẠT ĐỘNG 2.1:
ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO CỦA NGUYÊN TỬ KIM LOẠI

TÌM ĐƯỜNG CHO
ONG

Tìm Tổ
Bắt Đầu

Luật Chơi

Bạn hãy tìm đường giúp
chú ong về đích bằng
cách trả lời những câu
hỏi gợi ý nhé!

HƯỚNG DẪN
A

mô tả

B

• Dựa vào các câu hỏi gợi ý
chọn mô tả dẫn tới từ khóa

C

ô
m

tả

mô tả

Ví dụ: A C B Về đích

mô tả

mô tả

Xuất phát

Về
đích

phù hợp
• Tô màu đường đi tương ứng
• Các nhóm có 5 phút để hoàn
thành

g
n
Cù

Nhóm
VIIA

Điển hình

Khối s, d, f

Khối s, d, f

m
ó
nh

Nguyên tố trong nhóm

F, Cl,
Br, I

Ng
oạ
i tr

ừ

GỢI Ý:
Dựa

vào

bảng

tuần

hoàn các nguyên tố hoá

Nhóm
IA, IIA

Điển hình
Số

ele
c

tro
n

ở

lớ
p

ng
oà
i

cù
ng

Số electron ở lớp
ngoài cùng

Tổng số electron

Phi
kim
Điển hình

Xuất phát

Kim
loại

Cùng nhóm

VỊ trí
trong
BTH

1 hoặc 2
hoặc 3
(nhóm
IIIA)

Nguyên tố trong nhóm

ở
n
o
r
t
c
e
l
e
ố
S

Na, K,
Mg, Ca

g
n
cù
i
à
o
g
n
lớp

học, hãy cho biết:
1. Các nguyên tố khối s,
d, f thường là kim loại
hay phi kim?
2. Kể tên các kim loại
thuộc nhóm IA và IIA.

Yeah,
về đích
rồi!

3. Các nguyên tố kim
loại

thường

có

bao

nhiêu electron ở lớp
ngoài cùng?

Nhóm
VIIA

m
ó
nh

Nhóm
IA, IIA

Điển hình
Số

ele
c

tro
n

ở

lớ
p

ng
oà
i

cù
ng

Số electron ở lớp
ngoài cùng

1 hoặc 2
hoặc 3
(nhóm
IIIA)

Nguyên tố trong nhóm

Ng
oạ
i tr

ừ

Nguyên tố trong nhóm

ở
n
o
r
t
c
e
l
e
ố
S

F, Cl,
Br, I
Cùng nhóm

g
n
Cù

Điển hình

Khối s, d, f

Khối s, d, f

Phi
kim
Điển hình

Xuất phát

Kim
loại

Tổng số electron

VỊ trí
trong
BTH

Na, K,
Mg, Ca

g
n
cù
i
à
o
g
n
lớp

Yeah,
về đích
rồi!

Gợi ý:
1. Các nguyên tố khối s,
d, f thường là kim loại
hay phi kim?

Nhóm
VIIA

m
ó
nh

Nhóm
IA, IIA

Điển hình
Số

ele
c

tro
n

ở

lớ
p

ng
oà
i

cù
ng

Số electron ở lớp
ngoài cùng

1 hoặc 2
hoặc 3
(nhóm
IIIA)

Nguyên tố trong nhóm

Ng
oạ
i tr

ừ

Nguyên tố trong nhóm

ở
n
o
r
t
c
e
l
e
ố
S

F, Cl,
Br, I
Cùng nhóm

g
n
Cù

Điển hình

Khối s, d, f

Khối s, d, f

Phi
kim
Điển hình

Xuất phát

Kim
loại

Tổng số electron

VỊ trí
trong
BTH

Na, K,
Mg, Ca

g
n
cù
i
à
o
g
n
lớp

Yeah,
về đích
rồi!

Gợi ý:
2. Kể tên các kim loại
thuộc nhóm IA và IIA.

Nhóm
VIIA

m
ó
nh

Nhóm
IA, IIA

Điển hình
Số

ele
c

tro
n

ở

lớ
p

ng
oà
i

cù
ng

Số electron ở lớp
ngoài cùng

1 hoặc 2
hoặc 3
(nhóm
IIIA)

Nguyên tố trong nhóm

Ng
oạ
i tr

ừ

Nguyên tố trong nhóm

ở
n
o
r
t
c
e
l
e
ố
S

F, Cl,
Br, I
Cùng nhóm

g
n
Cù

Điển hình

Khối s, d, f

Khối s, d, f

Phi
kim
Điển hình

Xuất phát

Kim
loại

Tổng số electron

VỊ trí
trong
BTH

Na, K,
Mg, Ca

g
n
cù
i
à
o
g
n
lớp

Yeah,
về đích
rồi!

Gợi ý:
3. Các nguyên tố kim
loại

thường

có

bao

nhiêu electron ở lớp
ngoài cùng?

Nhóm
VIIA

m
ó
nh

Nhóm
IA, IIA

Điển hình
Số

ele
ctr
o

n

ở

lớ
p

ng
oà
i

cù
ng

Số electron ở lớp
ngoài cùng

1 hoặc 2
hoặc 3
(nhóm
IIIA)

Nguyên tố trong nhóm

Ng
oạ
i tr

ừ

Nguyên tố trong nhóm

ở
n
o
r
t
c
e
l
e
ố
S

F, Cl,
Br, I
Cùng nhóm

g
n
Cù

Điển hình

Khối s, d, f

Khối s, d, f

Phi
kim
Điển hình

Xuất phát

Kim
loại

Tổng số electron

VỊ trí
trong
BTH

Na, K,
Mg, Ca

g
n
cù
i
à
o
g
n
lớp

Yeah,
về đích
rồi!

Đặc điểm cấu tạo của nguyên tử kim loại
Trong cùng một chu kì, so với các nguyên
tử nguyên tố phi kim, nguyên tử kim loại
có điện tích hạt nhân nhỏ hơn và bán
kính lớn hơn nên dễ nhường electron hóa
trị hơn và có độ âm điện nhỏ hơn.

Bài tập cá nhân
Hãy trả lời câu hỏi 1 trong Phiếu học tập cá nhân, 3 HS nộp
bài nhanh và đúng nhất sẽ được điểm cộng
Câu hỏi 1: Viết cấu hình electron nguyên tử của Sc (Z = 21) và Ti (Z = 22). Cho
biết số electron ở lớp ngoài cùng và trên phân lớp d sát lớp ngoài cùng.

Bài tập cá nhân
Câu hỏi 1: Viết cấu hình electron nguyên tử của Sc (Z = 21) và Ti (Z = 22). Cho
biết số electron ở lớp ngoài cùng và trên phân lớp d sát lớp ngoài cùng.

Số elctron

Số electron trên

ngoài cùng

phân lớp d

Nguyên tử

Cấu hình electron

Sc (Z = 21)

1s22s22p63s23p63d14s2 

 2

1

Ti (Z = 22)

 1s22s22p63s23p63d24s2 

 2

2 

HOẠT ĐỘNG 2.2:
TINH THỂ KIM LOẠI

HOẠT ĐỘNG 2.2: TÌM HIỂU VỀ TINH THỂ KIM LOẠI

CHUYẾN TÀU TRI THỨC
START

LUẬT CHƠI
Cả lớp chia làm 4 đội, mỗi đội sẽ chỉ di
chuyển ở 2 ga tàu, các đội có 4 phút để
hoàn thành phiếu học tập tại ga đó, hết 4
phút, các đội di chuyển đến ga tàu tiếp theo.
Khi hoàn thành 2 ga tàu, các đội trao đổi
phiếu học tập với nhau để chấm điểm. Đội
nào có điểm cao nhất là đội chiến thắng

DÃY TRÁI

DÃY PHẢI

NHÓM 1

NHÓM 3

GA 1

GA 1

LỐI
ĐI

NHÓM 2

GA 2

NHÓM 4

GA 2

XIN MỜI DI CHUYỂN ĐẾN GA TÀU

GA 1

DÃY TRÁI

DÃY PHẢI

NHÓM 2

NHÓM 4

GA 1

GA 1

LỐI
ĐI

NHÓM 1

NHÓM 3

GA 2

GA 2

XIN MỜI DI CHUYỂN ĐẾN GA TIẾP THEO

GA 2

CHÚC MỪNG BẠN ĐÃ HOÀN THÀNH
CHUYẾN TÀU
Hãy trao đổi phiếu học tập cho nhau nhé!

CÁC NHÓM HÃY TRAO ĐỔI
PHIẾU HỌC TẬP CHO NHAU

Ga 1: Tinh thể kim loại
Câu hỏi 1: Ở nhiệt độ phòng, các đơn chất kim loại tồn tại ở thể nào?
Ở nhiệt độ phòng, các đơn chất kim loại có thể rắn và có cấu tạo tinh thể (trừ thủy
ngân ở thể lỏng). (+10 điểm)

Ga 1: Tinh thể kim loại
Câu hỏi 2: Phát biểu nào sau đây đúng? Trong tinh thể kim loại
A. các ion dương kim loại nằm ở các nút mạng tinh thể và các electron hóa trị chuyển
(+10 điểm)
động tự do xung quanh.
B. các electron hóa trị ở các nút mạng và các ion dương kim loại chuyển động tự do.
C.các electron hóa trị và các ion dương kim loại chuyển động tự do trong toàn bộ
mạng tinh thể.
D. các electron hóa trị nằm ở giữa các nguyên tử kim loại cạnh nhau.

Ga 2: Liên kết kim loại
Câu hỏi 1: Hình vẽ nào sau đây có thể được dùng để mô tả cấu trúc
tinh thể kim loại?

A. (+10 điểm)

B.

C.

D.

Ga 2: Liên kết kim loại
Câu hỏi 2: Mô tả liên kết trong tinh thể kim loại ở câu hỏi 1
Trong tinh thể kim loại, liên kết kim loại được
hình thành do lực hút tĩnh điện giữa các
electron hóa trị tự do với các ion dương kim
loại ở các nút mạng.

(+10 điểm)

TỔNG KẾT ĐIỂM

LUYỆN TẬP

TRÒ
CHƠI

BINGO
HS điền 9 từ khóa vào các ô vuông theo thứ tự tùy thích
Nếu có 3 đáp án đúng tạo thành hàng dọc/

1

ngang/ chéo thì kêu lên BINGO sẽ giành

Thỏ

2

chiến thắng 50 điểm
Nộp lại phiếu bingo để GV kiểm tra
Không chấp nhận phiếu bingo có gạch/ tẩy/ xóa.

6

Mèo
5

Gà

Chim

BINGO
HS điền 9 từ khóa vào các ô vuông theo thứ tự tùy thích

1. Ca

6. Thể rắn

2. Mg

7. Thể lỏng

3. 12

8. Đúng

4. 17

9. Sai

5. 22

HÃY CHỌN NGẪU NHIÊN 1 CÂU HỎI
1

2

3

4

5

6

7

8

9

THOÁT

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 1: Số hạt mang điện trong ion K+ là

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 2: Phát biểu sau đây là đúng hay sai: “Trong 1 chu kì,
kim loại có bán kính nhỏ hơn phi kim”

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 3: Ở nhiệt độ phòng, các đơn chất kim loại tồn tại ở thể
nào?

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 4: Trong 3 kim loại: K, Ca, Mg. Kim loại nào sau đây có
mạng lục phương chặt khít?

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 5: Số hạt mang điện trong ion Mg2+ (Z = 12) là?

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 6: Phát biểu sau đây là đúng hay sai: “Những tính
chất vật lí chung của kim loại chủ yếu do các electron tự
do trong mạng tinh thể kim loại gây ra”?

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 8: Ở trạng thái cơ bản, cấu hình electron lớp ngoài cùng
của nguyên tử X là 3s2. Số hiệu nguyên tử của nguyên tố X là?

QUAY VỀ

Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng
Câu 9: Ở nhiệt độ phòng, kim loại thủy ngân tồn tại ở thể
nào?

QUAY VỀ

ĐÁP ÁN

CÂU 1

Số hạt mang điện trong ion K+ là 17

CÂU 2

Ở nhiệt độ phòng, các đơn chất kim loại tồn tại ở thể rắn

CÂU 3

“Trong 1 chu kì, kim loại có bán kính nhỏ hơn phi kim”: Sai

CÂU 4

Mg có mạng lục phương chặt khít

CÂU 5

Số hạt mang điện trong ion Mg2+ (Z = 12) là 22

CÂU 6

“Những tính chất vật lí chung của kim loại chủ yếu do các electron tự
do trong mạng tinh thể kim loại gây ra”: Đúng

CÂU 7
CÂU 8

Ca có mạng tinh thể lập phương tâm mặt
Ở trạng thái cơ bản, cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử X là 3s2.

Số hiệu nguyên tử của nguyên tố X là 12
CÂU 9 Ở nhiệt độ phòng, kim loại thủy ngân tồn tại ở thể lỏng

VẬN DỤNG

CÁCH CHƠI
+ Ở lượt 1, mỗi cá nhân độc lập suy nghĩ
và viết câu trả lời của mình vào phần ý
kiến cá nhân trong vòng 3 phút.
+ Ở lượt thảo luận chung, các cá nhân
cùng tổng hợp ý kiến và ghi vào phần ý
kiến chung trong vòng 2 phút
+ GV gọi ngẫu nhiên 1 nhóm trình bày kết
quả lên bảng. Các nhóm còn lại chấm
điểm chéo cho nhau

THỜI GIAN LÀM VIỆC CÁ NHÂN
BÀN TRÒN TRI THỨC
Nhóm:…………………………..
Hãy so sánh điểm điểm giống
nhau và khác nhau giữa liên
kết kim loại và liên kết ion?
(Gợi ý: lực hút được hình thành là
gì?)

THỜI GIAN THẢO LUẬN NHÓM
BÀN TRÒN TRI THỨC
Nhóm:…………………………..
Hãy so sánh điểm điểm giống
nhau và khác nhau giữa liên
kết kim loại và liên kết ion?
(Gợi ý: lực hút được hình thành là
gì?)