Kính chào thầy cô và các bạn!
Hôm nay, em sẽ trình bày phần soạn văn bản 1
Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt 
(trích, Vũ Bằng)

Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt
Trích “Thương nhớ mười hai ”- Vũ Bằng

I. Đọc – Tìm hiểu chung

1. Đọc – Chú thích:

2. Tìm hiểu chung:
a) Tác giả:

-Quê: Hà Nội
-Là nhà văn, nhà báo, nhà
hoạt động cách mạng
-Sở trường: truyện ngắn, tuỳ
bút, bút kí
-Tuỳ bút giàu chất trữ tình và chất
thơ, hướng vào biểu hiện thế gới nội
tâm phong phú. Văn tràn đầy cảm
xúc, biểu thị những cảm giác tinh tế

Vũ Bằng
(1913 – 1984)

b)Tác phẩm :
- Tác phẩm tiêu biểu:

-Thể loại: tùy bút
-Xuất xứ:Trích thiên tuỳ bút “Tháng
Giêng, mơ về trăng non rét
ngọt” mở đầu cuốn “Thương
nhớ Mười Hai”

-Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm.
-Hoàn cảnh sáng tác: Đất nước bị chia cắt, tác giả
sống ở miền Nam, xa cách quê hương đất Bắc
- Bố cục: 3 phần
+Phần 1 (từ đầu đến mê luyến mùa xuân): Tình cảm của con người với mùa xuân.
+ +Phần 2 (tiếp theo đến liên hoan): Cảnh sắc và không khí
mùa xuân ở đất trời và lòng người.
+Phần 3 (còn lại): Nét đẹp của mùa xuân sau rằm tháng
Giêng.

-Chủ đề
Bài tuỳ bút biểu lộ tình yêu, sự gắn bó tha
thiết với quê hương, gia đình của tác giả. Qua
những rung động tinh tế của một tâm hồn
nhạy cảm, sức sống con người và hương đất
trời Hà Nội – miền Bắc vào tháng Giêng hiện
lên như một sự khởi đầu cho dòng hồi tưởng
“sống lại” với quá khứ đầy thương nhớ

II.Tìm hiểu chung:
1. Cảm nhận về không gian của tác giả:

-Không gian có những nét đặc trưng riêng có của Hà Nội – miền Bắc trong
tiết trời tháng Giêng.

Đầu tháng Giêng

Sau rằm tháng Giêng

• * Đầu tháng Giêng

-Mưa riêu riêu; gió lànhlạnh; cái rét ngọt ngào,chớ không còn tê buốt căm căm
nữa
-Tiếng nhạn kêu trong đêm xanh; tiếng trống chèo vọng từ những thôn xóm xa
xa; câu hát huê tình
-Đất trời mang mang
-Đường sá không còn lầy lội nữa

* Sau rằm tháng Giêng
-Đào hơi phai nhưng nhuỵ vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu
Giêng, nhưng trái lại lại nức một mùi hương man mác
-Bầu trời đã có những vệt xanh tươi, nền trời trong trong có những làn sáng hồng
hồng
- Đêm xanh biêng biếc, có mưa dây, nhìn rõ ràng cánh sến bay
-Mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục
như màu pha lê mờ
- Vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa
- Trời vẫn rét một cách tình tứ nên thơ, có những đêm không mưa, trời sáng lung
linh như ngọc

• Không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng và gia đình.

Đầu tháng Giêng

Món ăn ngày Tết:
Thịt mỡ dưa hành
Cuộc sống tưng bừng với các lễ hội, trò
chơi ngày Tết:
Nhang trầm, đèn nến, và nhất là bầu
không khí gia đình đoàn tụ êm đềm,
trên kính nhường dưới, trước những
bàn thờ Phật, bàn thờ Thánh, bàn thờ
Tổ tiên

Sau rằm tháng Giêng

Bữa cơm giản dị ngày thường:
Cà om với thịt nhăn điểm những lá
tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng
cua vắt chanh ăn mát như quạt vào
lòng
Cuộc sống êm đềm thường nhật:
Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông
vải đã hạ xuống từ hôm hoá vàng, các
trò vui ngày tết cũng tạm thời kết thúc

-Nghệ thuật:
Điệp ngữ, liệt kê, từ láy, so sánh,…
-Bộc lộ những cảm nhận tinh tế, tình cảm gắn bó, tình yêu tha thiết với quê
hương gia đình
=> Một trong những nét đặc trưng của thể loại tuỳ bút

2. Sức sống của thiên nhiên và con người:
•

•

a)Các chi tiết:
Người yêu cảnh,… tự nhiên thấy một cái thú giang hồ êm ái như nhung và không cần uống rượu mạnh cũng như lòng mình
say sưa một cái gì đó – có lẽ là sự sống
Làm cho người ta muốn phát điên lên như thế này

• Nhựa sống ở trong người căng lên như máu căng lên trong lộc nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được,

phải trỗi ra thành những cái lá nhỏ li ti

Tim người ta dường như cũng trẻ hơn ra, và đập mạnh hơn
•

•
•

Y như những con vật nằm thu hình một nơi trốn rét nắng ấm trở về thì lại bò ra để nhảy nhót, kiếm ăn, anh cũng sống lại và
thèm khát yêu thương
Trong lòng thì cảm như có không biết bao nhiêu là hoa mới nở, bướm ra rang mở hội liên hoan
Cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa

b. Cách diễn tả thế giới tâm hồn của nhà văn
-Bằng hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi; những so sánh dễ hình dung; cách nói m ới l ạ, thú v ị v ới các đ ộng t ừ m ạnh,
giọng điệu sôi nổi, êm ái, thiết tha, cảm xúc mạnh mẽ, tuôn trào.
-Bằng từ ngữ thể hiện trực tiếp tình cảm(“tôi yêu”, “muốn yêu thương”, “thèm khát yêu th ương”)

Mùa xuân có sức mạnh kì diệu, khơi
dậy sự sống mãnh liệt, làm hồi sinh
vạn vật

Tạo nên đặc trưng trữ
tình của tuỳ bút

3. Cách triển khai bài tuỳ bút
Nêu chủ đề: “ai cũng chuộng mùa xuân”

Cảm
hứng
chủ
đạo:
Cảm
hứng về
mùa
xuân

Đưa ra
các
tình
huống
để làm
rõ chủ
đề:

Lí lẽ: Ai bảo được non đừng thương nước,
bướm đừng thương hoa, trăng đừng
thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai
cấm được mẹ yêu con, ai cấm được cô gái
còn son nhớ chồng thì mới hết được người
mê luyến mùa xuân.
Dẫn chứng: là những “phỏng đoán” đầy tính
chủ quan dưới dạng câu hỏi đồng thời là câu
trả lời cho các nhân vật tưởng tượng: em
gái, chàng trai, thiếu phụ.
Chứng minh bằng trải nghiệm của bản thân: tình yêu
sâu nặng với quê nhà, mùa xuân gắn với những kỉ
niệm, hồi ức gần gũi, chan chứa yêu thương

4. Cái tôi của người viết trong bài tuỳ bút
*Những sắc thái nghĩa khác nhau trong các cách
định danh mùa xuân quê hương
-“Mùa xuân của tôi”
+Mùa xuân quê hương đem đến những đổi thay kì diệu cho người viết
“Mùa xuân thần thánh của tôi”
+Cho thấy những kỉ niệm của tác giả với quê nhà
“Mùa xuân của Hà Nội thân yêu”
+Sự gắn bó sâu nặng của tác giả người con xa quê với quê nhà
=>Hình bóng cái tôi tác giả được thể hiện khá rõ

5. Lời văn bài tuỳ bút
Lời văn của bài tùy bút như lời trò chuyện tâm tình.
+ Ơi ơi người em gái xõa tóc bên cửa sổ!
+ Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm cho người ta muốn phát
điên lên như thế đấy.
+ Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt
thương mến.
=> Những câu văn như lời nói thường, như là nhà văn đang trò chuyện với
ai đó, đồng thời như lời hô gọi làm cho người đọc có ấn tượng. Khoảng
cách giữa người viết và người đọc sẽ bị rút ngắn.

III.Tổng kết :
1.Nghệ thuật
- Trình bày nội dung văn bản theo dòng cảm xúc lôi cuốn, say mê (tính tr ữ tình) .
- Quan sát, cảm nhận tinh tế, tài hoa; nghệ thuật t ả cảnh v ật sinh đ ộng, chân th ực.
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, chất thơ.
- Lời văn giàu nhịp điệu, giàu sức biểu cảm.
-Có những so sánh, liên tưởng độc đáo.
2.Nội dung
- Cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân Hà Nội và miền B ắc đ ược cảm nh ận, tái hi ện trong n ỗi nh ớ th ương da
diết của một người xa quê.
- Bài tùy bút đã biểu lộ chân thực và cụ thể tình quê hương, đất nước, lòng yêu cu ộc s ống và tâm h ồn tinh t ế, nh ạy
cảm, ngòi bút tài hoa của tác giả .

Sản phẩm của em đến đây đã kết thúc mong thầy
cô và các bạn góp ý!
Hết òyyy :333

Bơi bơi

Bơi bơi

Bơi bơi

Bơi bơi