BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Ô nguyên tố
CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN

Chu kì
Nhóm

SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN
HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA
HỌC

VỊ TRÍ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ KIM LOẠI, PHI KIM
VÀ KHÍ HIẾM TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 1: Hãy chọn ý đúng
AA. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
B. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo thứ tự chữ cái trong từ điển.
C. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần về tỉ lệ phần trăm khối lượng có
trong vỏ Trái đất.
D. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều giảm dần của điện tích hạt nhân nguyên
tử.

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: Hãy tìm nguyên tố hóa học có số thứ tự là 11 trong bảng tuần hoàn.
Hãy cho biết số hiệu nguyên tử, kí hiệu hóa học, tên nguyên tố và khối lượng nguyên tử của hai nguyên tố đó.

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: Hãy tìm nguyên tố hóa học có số thứ tự lần lượt là 8 và 11 trong bảng tuần hoàn.
Đọc tên hai nguyên tố. Hãy cho biết số hiệu nguyên tử, kí hiệu hóa học, tên nguyên tố và khối lượng
nguyên tử của hai nguyên tố đó.

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Câu 3: Hãy xác định sự Đúng/Sai trong các phát biểu sau:
Nội dung
A. Khối lượng của một nguyên tử bằng tổng số proton trong nguyên tử đó.
B. Tất cả nguyên tử của các nguyên tố nhóm VA đều có 5 electron ở lớp ngoài cùng.
C. Tất cả nguyên tử của các nguyên tố ở chu kì 2 đều có 2 electron ở lớp ngoài cùng.
D. Trong nguyên tử, các electron được xếp thành từng lớp.
Các electron được sắp xếp lần lượt vào các lớp theo chiều từ gần hạt nhân ra ngoài.
Mỗi lớp electron có một số electron nhất định.
E. Số thứ tự của nhóm bằng số lớp electron trong nguyên tử các nguyên tố thuộc nhóm đó.
G. Số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron trong nguyên tử các nguyên tố thuộc nhóm đó.

Đ/S

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Câu 1: Hãy xác định sự Đúng/Sai trong các phát biểu sau:
Nội dung

Đ/S

A. Khối lượng của một nguyên tử bằng tổng số proton trong nguyên tử đó.
B. Tất cả nguyên tử của các nguyên tố nhóm VA đều có 5 electron ở lớp ngoài cùng.

S
Đ

C. Tất cả nguyên tử của các nguyên tố ở chu kì 2 đều có 2 electron ở lớp ngoài cùng.

S

D. Trong nguyên tử, các electron được xếp thành từng lớp.
Các electron được sắp xếp lần lượt vào các lớp theo chiều từ gần hạt nhân ra ngoài.
Mỗi lớp electron có một số electron nhất định.

Đ

E. Số thứ tự của nhóm bằng số lớp electron trong nguyên tử các nguyên tố thuộc nhóm đó.

S

G. Số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron trong nguyên tử các nguyên tố thuộc nhóm đó. Đ

Câu 3: Những nguyên tố hóa học nào sau đây thuộc một nhóm?
A

O; S; Se

B

N; O; F

C

Na; Mg; K

D

Ne; Na; Mg

Câu 4: Những nguyên tố hóa học nào sau đây thuộc cùng một chu kì?
A

Li; Si; Ne

B

Mg; P; Ar

C

K; Fe; Ag

D

B; Al; C

Câu 5: Nguyên tố A ở ô số 3, chu kì 2, nhóm IA.
Cấu tạo nguyên tử của nguyên tố A.
A

Điện tích hạt nhân +3; Nguyên tử có 1 lớp e ; có 2e ở lớp ngoài cùng;

B

Điện tích hạt nhân +2; Nguyên tử có 1 lớp e ; có 3e ở lớp ngoài
cùng;

C

Điện tích hạt nhân +3; Nguyên tử có 2 lớp e; có 1e ở lớp ngoài cùng;

D

Điện tích hạt nhân +1; Nguyên tử có 3 lớp e ; có 2e lớp ngoài cùng

Câu 6: Nguyên tử X có 8 proton; 2 lớp electron và 6e lớp ngoài cùng.
Vị trí X trong BTH là?
X ở ô số 6; chu kì 2; nhóm VIIIA
A
B

X ở ô số 6; chu kì 8; nhóm IIA

C

X ở ô số 8; chu kì 2; nhóm VIA

D

X ở ô số 2; chu kì 8; nhóm VIA

Vận dụng:
Hãy chọn một nguyên tố bất kì trong bảng tuần hoàn và tưởng tượng rằng bạn là nguyên tố đó.
Sau đó giới thiệu về bản thân gồm các nội dung:
- Tên
- Kí hiệu
- Vị trí trong bảng tuần hoàn
- Tên nguyên tố “hàng xóm” của bạn
- Mối quan hệ của bạn với “hàng xóm”
- Bất kì thông tin khác thú vị về bạn….

Câu 7: Điền các thông tin còn thiếu vào các ô trống trong bảng dưới đây
Số
Số
thứ tự
tự
thứ
ô
ô
nguyê
nguyê
n tố
tố
n

Tên
Tên
nguyên tố
tố
nguyên

KHHH
KHHH

Số
Số
proton
proton

Số
Số
electron
electron

Chu kì
kì Nhóm
Nhóm
Chu

Nguyên tố
tố
Nguyên
gì?
gì?

8

Oxygen

O

8

8
8

2

VIA

Phi kim

18

Argon

Ar

18
18

18

3

VIII A

Khí hiếm

13

Aluminium

Al

13

13
13

3

III A

Kim loại

19
19

Potassium

K

19

19

4

IA

Kim loại

9

Fluorine

F

9

9

2
2

VII A
A
VII

Phi kim

12

Magnesium

Mg

12

12

3
3

II A
A
II

Kim loại

15

Phosphous
Phosphous

S
P

15

15

3

VA

Phi kim

14

Silicon
Silicon

Si
Si

14

14

3

IV A

Phi kim

Câu 8: Quan sát mô hình cấu tạo của bốn nguyên tử thuộc bốn nguyên tố có kí hiệu lần lượt
là A1, A2, A3, A4 dưới đây:

Điền các thông tin còn thiếu vào bảng sau đây:
Nguyên tử của nguyên tố
Số lớp electron
Số electron lớp ngoài cùng

A1
3
2

A2
3
8

A3
2
6

A4
3
7

Số hiệu nguyên tử
Số proton

12
12

18
18

8
8

17
17

Câu 6: Nối thông tin cột A và cột B

1 – c, e, h
2- a

3- d
4–g

5- b

Câu 9: Phosphorus là một trong những thành phần hóa học cấu tạo nên tế bào, được tìm
thấy trong chất di truyền, màng tế bào,… có vai trò quan trọng trong các hoạt động sống
của tế bào như di truyền, hấp thu dinh dưỡng, … Cùng với calcium, phosphorus có vai
trò quan trọng trong việc hình thành cấu trúc xương.
a) Dựa vào bảng tuần hoàn, hãy trình bày các đặc điểm của nguyên tố phosphorus (ô
nguyên tố, chu kì, nhóm, số hiệu nguyên tử, khối lượng nguyên tử, số proton, điện tích
hạt nhân).
b) Đọc thông tin ở trên và giải thích vì sao người ta nói “phosphorus là nguyên tố thiết
yếu cho cơ thể sống”.

a) Dựa vào bảng tuần hoàn xác định được:
- Phosphorus ở ô số 15, chu kì 3, nhóm VA.
- Số hiệu nguyên tử P là 15.
- Khối lượng nguyên tử P là 31 amu.
- Số proton của P là 15, điện tích hạt nhân nguyên tử P là +15.
b) Người ta nói “phosphorus là nguyên tố thiết yếu cho cơ thể sống” vì:
- Phosphorus là một trong những thành phần hóa học cấu tạo nên tế bào,
được tìm thấy trong chất di truyền, màng tế bào,…
- Phosphorus có vai trò quan trọng trong các hoạt động sống của tế bào
như di truyền, hấp thu dinh dưỡng, …
- Trong cơ thể ở động vật có xương sống, cùng với calcium, phosphorus
có vai trò quan trọng trong việc hình thành cấu trúc xương.

Hãy tự thiết kế bảng tuần hoàn với 3 chu kì và 8 nhóm bằng các
tấm thẻ (bìa) cho 18 nguyên tố có số thứ tự từ 1 đến 18 với các
thông tin mà em biết. Tô màu để phân biệt các nguyên tố kim loại,
phi kim, khí hiếm

Chu kì 2 gồm 8 nguyên tố từ Li đến Ne.
Nguyên tử của các nguyên tố này có …..
2 lớp electron.
Điện tích hạt nhân tăng từ ....
+10
Li là …
+3 đến …
Ne là …….

+1
5

Chu kì 3 gồm 8 nguyên tố từ Na đến Ar.
Nguyên tử của các nguyên tố này có …..
3 lớp electron.
Ar là …….
Điện tích hạt nhân tăng từ Na
.... là …
+18
+11 đến …

DẠNG
VÒNG

Dạng vòng tròn

Dạng xếp
hình Rupic

Đơn giản cho
HS mới học
hóa “Vừa
học vừa
chơi”

Hãy tự thiết kế bảng tuần hoàn với 3 chu kì và 8 nhóm bằng các
tấm thẻ (bìa) cho 18 nguyên tố có số thứ tự từ 1 đến 18 với các
thông tin mà em biết. Tô màu để phân biệt các nguyên tố kim loại,
phi kim, khí hiếm

80%
các
nguyên
tố
trong
bảng
tuần hoàn là
kim
loại.
Chúng
nằm
bên trái và phía
dưới bên phải
bảng tuần hoàn

Các nguyên tố nhóm IA
đều là kim loại điển
hình( kim loại hoạt động
mạnh)

Các nguyên tố nhóm
VIIA hầu hết là những
phi kim điển hình

Tất cả các nguyên tố
nhóm VIIIA được gọi là
nguyên tố khí hiếm

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
II. CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
1.

Ô nguyên tố

2.

Chu kì

3.

Nhóm

III. VỊ TRÍ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ KIM LOẠI, PHI KIM VÀ KHÍ HIẾM TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
IV. Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
I. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
II. CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
1. Ô nguyên tố
2. Chu kì
3. Nhóm
III. VỊ TRÍ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ KIM LOẠI, PHI KIM VÀ KHÍ HIẾM TRONG
BẢNG TUẦN HOÀN
IV. Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN

BÀI TẬP

Câu 1: Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố hóa học được sắp xếp theo chiều
A

Thứ tự chữ cái trong từ điển

B

tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.

C

Thứ tự tăng dần số hạt electron lớp ngoài cùng

D

giảm dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 1: Hãy chọn ý đúng
A. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
BB. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo thứ tự chữ cái trong từ điển.
C. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần về tỉ lệ phần trăm khối lượng có
trong vỏ Trái đất.
D. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều giảm dần của điện tích hạt nhân nguyên
tử.

BÀI 3: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Bài 2: Hãy tìm nguyên tố hóa học có số thứ tự lần lượt là 8 và 11 trong bảng tuần hoàn.
Đọc tên hai nguyên tố. Hãy cho biết số hiệu nguyên tử, kí hiệu hóa học, tên nguyên tố và khối lượng
nguyên tử của hai nguyên tố đó.