HÓA HỌC 9

RẤT VUI ĐƯỢC GẶP LẠI CÁC EM!

EM CÓ BIẾT?
Hiện tại, Trái Đất được biết
đến là hành tinh duy nhất
có sự sống trong vũ trụ.
Được hình thành cách đây
4,6 tỉ năm trước, sự sống
mới bắt đầu xuất hiện trên
bề mặt của Trái Đất.

Vỏ Trái Đất được tạo nên bởi các
thành phần hoá học nào?

Việc khai thác khoáng sản trên
vỏ Trái Đất đã đem lại những lợi
ích gì cho con người?

▲ Cấu tạo Trái Đất

CHỦ ĐỀ 10: KHAI THÁC TÀI NGUYÊN
TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

BÀI 31: SƠ LƯỢC VỀ
HÓA HỌC VỎ TRÁI ĐẤT VÀ
KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ
VỎ TRÁI ĐẤT

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Thành phần của vỏ Trái Đất

02

03

Các dạng chủ yếu trong
vỏ Trái Đất

Khai thác và bảo vệ nguồn tài
nguyên trong vỏ Trái Đất

01
THÀNH PHẦN
CỦA VỎ TRÁI ĐẤT

TỔ CHỨC HỘI THẢO KHOA HỌC
Chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm cử ra
trưởng nhóm và thư kí.
Mỗi nhóm quan sát Hình 31.1,
kết hợp tìm hiểu, thu thập
thông tin SGK, thảo luận và
hoàn thành Thảo luận 1, 2.

Thảo luận 1 (SGK - tr.135)
Lấy ví dụ một số hợp chất chứa oxygen có trong vỏ Trái Đất.

Ví dụ:
Nước

Đá vôi
Hợp chất trong quặng

Thảo luận 2 (SGK - tr.135)
Quan sát Hình 31.1, hãy kể
tên các nguyên tố trong vỏ
Trái Đất. Cho biết nguyên tố
kim loại nào chiếm phần
trăm khối lượng lớn nhất?

Nguyên tố kim loại nhôm chiếm
phần trăm khối lượng lớn nhất.

Các nhóm tiếp tục trình bày nội dung trả lời cho câu Luyện tập.
Luyện tập (SGK - tr.136)
Vì sao trong vỏ Trái Đất, sáu
nguyên tố kim loại (được
nhắc đến ở Hình 31.1)
không tồn tại dưới dạng đơn
chất mà chủ yếu ở dạng hợp
chất có trong các quặng?

Sáu nguyên tố kim loại này thuộc
nhóm kim loại hoạt động mạnh và
trung bình, dễ dàng phản ứng với
các chất trong tự nhiên.

Trong tự nhiên, chúng chỉ được
tìm thấy dưới dạng hợp chất.

VIDEO CẤU TẠO CỦA VỎ TRÁI ĐẤT

KẾT LUẬN
Vỏ Trái Đất chứa nhiều khoáng chất được
tạo nên từ các nguyên tố như oxygen,
silicon, sắt, magnesium, nhôm,...
Trong số các nguyên tố đó, oxygen và
silicon là những nguyên tố có hàm lượng
lớn trong vỏ Trái Đất.

02
CÁC DẠNG CHỦ YẾU TRONG
VỎ TRÁI ĐẤT

Giữ nguyên 4 nhóm, thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn
Hướng dẫn:
 Mỗi nhóm sẽ nhận 1 tờ giấy A3
để trình bày kết quả thảo luận
của nhóm mình theo yêu cầu.
 Tìm hiểu, thu thập thông tin trong
SGK kết hợp quan sát Hình 31.2,
hoàn thành câu Thảo luận 3.

Thảo luận 3 (SGK - tr.136)
Hãy cho biết các dạng chất chủ yếu có trong vỏ Trái Đất có thể chia
thành những dạng nào. Lấy ví dụ minh họa.

a) Mẫu muối mỏ (thành phần
chính NaCl) có trong tự nhiên

b) Mẩu quặng bauxite (thành phần
chính là Al2O3) có trong tự nhiên

c) Mẫu quặng chứa vàng (Au)

▲Hình 31.2. Một số hợp chất và đơn chất trong vỏ Trái Đất

Trong vỏ Trái Đất, các chất thường tồn tại ở các dạng như:
Hợp chất muối

Hợp chất oxide

Đơn chất kim loại

Ví dụ:

Muối mỏ (NaCl)

Quặng bauxite (Al2O3)

Quặng vàng (Au)

03
KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN
TRONG VỎ TRÁI ĐẤT

Giữ nguyên 4 nhóm, các nhóm thực hiện nhiệm vụ:

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

Thảo luận 4

Thảo luận 5

Luyện tập

Vận dụng

SGK - tr.137

SGK - tr.137

SGK - tr.137

SGK - tr.137

Thảo luận 4 (SGK - tr.137)
Theo em, việc khai thác tài nguyên khoáng sản ở vỏ Trái Đất đem
lại lợi ích gì cho con người. Lấy ví dụ minh họa.
Lợi ích:
Cung cấp nhiên liệu, nguyên liệu
cho đời sống và sản xuất.
Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Nâng cao chất lượng cuộc sống
và đảm bảo an sinh xã hội.

Ví dụ:
Khai thác than đá để

Các quặng kim loại sau

xuất khẩu, chế biến

khi khai thác sẽ chế biến

và trao đổi ngoại tệ.

thành kim loại để phục vụ
vật liệu xây dựng.

Một số tài nguyên Trái Đất

Thảo luận 5 (SGK - tr.137)
Vì sao việc tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên lại phục vụ cho sự phát
triển bền vững?

Sử dụng tiết kiệm và bảo vệ nguồn
tài nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,…
giúp bảo vệ môi trường, tiết kiệm chi
phí, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Luyện tập (SGK - tr.137)
Vì sao tài nguyên, khoáng sản lại có ý nghĩa quan trọng
đến sự phát triển kinh tế của một quốc gia?

Thu hút nhà đầu tư nước ngoài.
Tạo công việc cho người dân, tạo doanh thu, thu nhập
ngoại tệ.
Sản xuất nguyên liệu đầu vào cho các ngành công
nghiệp, thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển.

Vận dụng:

Là một học sinh, em có những hành động gì để góp phần
tiết kiệm tài nguyên, khoáng sản cho đất nước?

Gợi ý:

Tiết kiệm nước

Tiết kiệm điện

Sử dụng xe đạp/
phương tiện công cộng

VIDEO HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG

GHI NHỚ
Khai thác tài nguyên trong vỏ Trái Đất mang
lại nhiều lợi ích cho sự phát triển kinh tế và
đời sống xã hội con người.
Bảo vệ và sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên
trong vỏ Trái Đất là việc làm cần thiết nhằm
đảm bảo sự phát triển bền vững.

TRÒ CHƠI
KHÁM PHÁ TRÁI ĐẤT

Câu hỏi 1:
Nguyên tố chiếm nhiều nhất trong vỏ Trái Đất là
nguyên tố nào?
A. Nhôm

C. Silicon

B. Calcium

D. Oxyen

Câu hỏi 2:
Thành phần chính của cát trắng là gì?

A. Sodium chloride

C. Muối

B. Sulfuric acid

D. Silicon oxide

Câu hỏi 3:
Khoáng chất có thành phần chủ yếu là các oxide
và ________
A. Acid

C. Base

B. Muối

D. Nước

Câu hỏi 4:
Đá hoa cương là muối _______ của Al, Na, K, Ca,…

A. Silicate

C. Chloride

B. Aluminium

D. Acetate

Câu hỏi 5:
Khí đốt được khai thác từ nguồn nào sau đây?

A. Dầu hướng dương

C. Mỏ khí thiên nhiên

B. Quặng bauxite

D. Mỏ khí chloride

Câu hỏi 6:
Quặng giàu nguyên tố kim loại được dùng để
sản xuất
A. dầu diesel sinh học

C. xà phòng

B. hợp kim

D. muối

Câu hỏi 7: Để phát triển bền vững, ta nên:
A. bảo vệ nguồn tài nguyên
B. khai thác nguồn tài nguyên
C. nhập khẩu than đá từ nước khác
D. sử dụng hóa chất mạnh khi khai thác

Câu hỏi 8:
Quặng nào sau đây là nguyên liệu để vừa điều chế
được kim loại vừa điều chế được sulfuric acid?
A. Pyrite (FeS2)

C. Dolomite (CaCO3.MgCO3)

B. Manhetite (Fe3O4)

D. Bauxite (Al2O3.2H2O)

VẬN DỤNG

Theo em, tại sao than đá, dầu mỏ,
khí thiên nhiên lại được sử dụng
làm nhiên liệu? Việc sử dụng quá
nhiều các nhiên liệu này có thể
phát sinh những hệ quả gì?

Gợi ý:

Than đá

Dầu mỏ

Khí tự nhiên

Vì chúng đều là chất dễ cháy, tỏa nhiều nhiệt. Việc sử dụng
quá nhiều các nhiên liệu này đã phát thải lượng lớn khí
carbon dioxide (và xỉ than, tro bụi,…) ra môi trường, gây gia
tăng hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm môi trường.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1
2
3

Ghi nhớ kiến thức trong bài
Thực hiện các biện pháp tiết
kiệm tài nguyên
Chuẩn bị Bài 32: Khai thác đá
vôi. Công nghiệp silicate

HẸN GẶP LẠI CÁC EM
Ở CÁC BÀI HỌC TIẾP THEO!