BÀI 42:
BIẾN DẠNG CỦA
LÒ XO

Câu hỏi. Nêu các đặc trưng của lực (1cm ứng 100N)

A

B

Lực F1: + Điểm đặt: Tại A
+ Phương: Thẳng đứng
+ Chiều: Từ trên xuống dưới
200N.
+ Độ lớn:
Lực F2: + Điểm đặt: Tại B
+ Phương: Nằm ngang
+ Chiều: Từ phải sang trái
+ Độ lớn : 300N.

C
35 o
x

y

Lực F3:
+ Điểm đặt: Tại C
+ Phương: Xiên, hợp với phương ngang 35o
+ Chiều: Từ trái sang phải, hướng lên trên
400N.
+ Độ lớn :

Câu 1: Treo một quả nặng vào 1 lò
xo, ta thấy lò xo bị dãn ra. Quả nặng
chịu tác dụng của những lực nào?
Các lực đó có phương và chiều như
thế nào?
ĐA: Quả nặng chịu tác dụng của 2 lực.
+ Trọng lực tác dụng lên quả nặng, có
phương thẳng đứng có chiều từ trên
xuống
+ lực kéo của lò xo tác dụng lên quả
nặng có phương thẳng đứng , có chiều
từ dưới lên.

Lực
kéo
Trọng
lực

Một sợi dây cao su và một lò xo có tính chất nào
giống nhau?

Chúng đều có tính đàn hồi

Kẹp quần áo

Giảm xóc xe máy

Em có biết biến dạng
này được sử dụng
trong dụng cụ, thiết
bị, máy móc nào khác
không?

Bạt nhún

Các vật trong hình
trên có cấu tạo và
hoạt động dựa trên sự
biến dạng của lò xo.

BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO

I. Hiện tượng biến dạng của lò xo

- Dùng tay kéo hai đầu của một
lò xo xoắn thì lò xo dãn ra. Khi
thôi tác dụng lực thì lò xo co
lại, trở về hình dạng ban đầu.
Hiện tượng trên gọi là biến
dạng của lò xo.
- Trong thực tế, lò xo thường được làm từ thép hoặc
đồng thau

Hãy chỉ ra 4 vật trong số các vật trên có thể biến dạng giống như biến
(Quả bóng, dây thun, cây tre, cục tẩy)
dạng của lò xo.

VẬT CÓ SỰ BIẾN DẠNG LÒ XO

ỨNG DỤNG THỰC TẾ

Bút bi

Giảm xóc xe máy

Thú nhún

Đệm cao su

Cầu bập bênh

Máy bơm hơi

Thí nghiệm
Dụng cụ
Giá thí nghiệm 
Thước thẳng 

Lò xo 
Các quả nặng 
Hình 9.2

BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO

II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
1. Thí nghiệm:
b. Tiến hành thí nghiệm:

+B1: Treo lò xo thẳng đứng trên giá thí
nghiệm
+ B2: Đo chiều dài tự nhiên (l0) của lò xo
(lò xo chưa bị biến dạng), ghi vào bảng.
+B3: Móc 1 quả nặng 50g vào đầu dưới
của lò xo, đo chiều dài (l) của lò xo
khi bị biến dạng, ghi vào bảng.
- Bỏ quả nặng ra, đo lại chiều dài của lò xo
và so sánh với chiều dài tự nhiên của nó.

1

2

3

BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO

II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
1. Tiến hành thí nghiệm:

1

+ B4: Tương tự B3, nhưng thay 1 quả
nặng bằng 2 quả nặng giống nhau loại
50g, đo chiều dài (l) rồi ghi vào bảng.
+ B5: Tương tự B3, nhưng thay 1 quả
nặng bằng 3 quả nặng giống nhau loại
50g, đo chiều dài (l) rồi ghi vào bảng

2

3

4

5

Bảng kết quả
Số quả
nặng treo
vào lò xo

Tổng khối lượng Chiều dài ban
vật treo (g)
đầu của lò xo
(cm)

Chiều dài của lò
xo khi bị dãn (cm)

Độ dãn của lò xo
(cm)

1

m0 =……….

0 ........

 ........

0   0 ............

2

m1 =……….

0 ........

1 ........

1 1  0 ............

3

m2 =……….

0 ........

2 ........

2 2  0 ............

4

m3 =……….

0 ........

3 ........

3 3  0 ............

lo = 8cm
?
9cm
l1
= ?

l0= ?
l2 = ?

l0 = ?
l3 = ?

lo = ?
l3 = ?

Số quả
nặng
0
1
2
3

Tổng khối
lượng quả
nặng
0 (g)
50 (g)
100 (g)
150 (g)

Chiêu dài ban đầu
của lò xo (mm)

Chiều dài
lò xo

Độ biến dạng lò xo

l0=…...(mm)
8

l0= 8 cm

0 (cm)

l1= 9 cm

Δl1 = l1-l0=.....1 cm

l0=…8 (mm)
l0= 8 (mm)
l0= 8 (mm)

l2= 10 cm

Δl2 =l2 -l0=…2 cm

l3= 11 cm

Δl3 = l3 - l0= 3cm

Số quả nặng

Tổng khối lượng
quả nặng

Chiều dài
lò xo

Độ biến dạng lò xo

0
1

0 (g)
50 (g)

l0=8 cm

0 (cm)

l1=9 cm

l1-l0= 1 cm

2

100 (g)

l2=10 cm

l2 -l0= 2 cm

3

150 (g)

l3=11 cm

l3 - l0= 3 cm

Khi bị các quả nặng kéo thì lò xo bị (1)…………., chiều dài
của nó(2) ………………. Khi bỏ các quả nặng đi, chiều dài bằng
của lò xo trở lại(3)…………. chiều dài tự nhiên của nó. Lò xo
tăng lên
lại có hình dạng ban đầu.
-

- Biến dạng của lò xo có đặc điểm như trên là biến dạng đàn
hồi. Lò xo là vật có tính chất đàn hồi.

dãn ra

BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
I. Hiện tượng biến dạng của lò xo
II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
1. Thí nghiệm:
2. Độ dãn của lò xo (hay còn gọi là độ biến dạng của lò xo)
Độ biến dạng của lò xo là hiệu giữa chiều dài
tự nhiên
biến dạng
khi……………….và
chiều dài ……………..của
lò xo.
Trong đó:

   0

l : Độ dãn của lò xo
l: : Chiều dài lò xo bị dãn
l0 : Chiều dài ban đầu của lò xo

Tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống

- Khối lượng của vật tăng lên gấp 2 thì độ biến
lên gấp 2
dạng của lò xo tăng
……...................
- Khối lượng của vật ………………….thì
tăng lên gấp 3
độ biến
dạng của lò xo tăng lên gấp 3.
- Khối lượng của vật ………..đi
giảm
2 lần thì độ biến
2
dạng của lò xo cũng giảm đi……lần.

BÀI 42: BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
I. Hiện tượng biến dạng của lò xo
II. Đặc điểm biến dạng của lò xo
1. Thí nghiệm:
2. Độ dãn của lò xo
3. Kết luận:

Độ dãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với
khối lượng của vật treo.

LUYỆN TẬP
? Một lò xo treo thẳng đứng có chiều dài ban đầu 0 25cm . Chiều dài  của lò xo khi bị
kéo dãn bởi các vật treo có khối lượng m khác nhau được cho trong bảng dưới đây. Hãy
cho biết các độ lớn cần ghi vào các ô có dấu (?).
m(g)
10
20
30
40
50
60

 (cm)

25,5 ? 26 26,5

27

? 27,5 ? 28

- Chiều dài  của lò xo = chiều dài ban đầu + độ dãn của lò xo
- Khi khối lượng tăng 10g thì độ dãn của lò xo là 0,5cm.
-Vậy cứ tăng thêm 10g thì độ dãn của lò xo sẽ tăng thêm 0,5cm.

Đĩa cân
Trục lò xo

Núm điều chỉnh

Dấu niêm chì

Vỏ thùng cân
Vạch chia

? Giải thích tại sao cân này có thể dùng để xác định
khối lượng của vật?
TL: Khi đặt vật lên đĩa cân thì vật đẩy đĩa cân
xuống làm kéo dãn lò xo của cân. Khi lò xo bị kéo
dãn sẽ làm quay kim. Độ dãn của lò xo càng lớn thì
kim quay càng nhiều. Dựa vào độ quay của kim ta
có thể biết khối lượng của vật.

TRỤC LÒ XO

Kim chỉ thị

EM CÓ BIẾT?

Khi dùng tay kéo
dãn một lò xo, ta
thấy lò xo tác dụng
lại tay ta một lực.
Lực này gọi là lực
đàn hồi của lò xo.

Lực của tay tác dụng lên lò xo
và lực đàn hồi của lò xo tác dụng
lên tay là hai lực cùng phương,
ngược chiều, cùng độ lớn.

EM CÓ BIẾT?
- Lò xo thường được làm bằng thép, đồng thau do hai chất
này đàn hồi tốt. Nhôm, chì đàn hồi kém nên không được dùng
để làm lò xo.
- Trên lực kế và cân lò xo người ta thường ghi giá trị lớn nhất
mà các dụng cụ này có thể đo được. Nếu dùng các dụng cụ
này để đo những giá trị lớn hơn GHĐ thì chúng có thể bị
hỏng. Lí do là khi lò xo bị dãn quá nhiều thì nó không thể lấy
lại được hình dạng ban đầu, nghĩa là đã mất tính đàn hồi.
Trong kĩ thuật, người ta dùng thuật ngữ “lò xo bị mỏi” để chỉ
tình huống này.

Biến

Câu 3: Trong các phát biểu sau đây, phát
biểu nào là đúng
A. Lực kế là dụng cụ đo khối lượng
B. Lực kế là dụng cụ để đo lực
C. Lực kế là dụng cụ để đo trọng lượng
D. Lực kế là dụng cụ để đo trọng lượng và
khối lượng

Câu 4: Độ dãn của lò xo treo theo
phương thẳng đứng tỉ lệ với
A.Khối lượng của vật treo
B
B.Lực
hút của trái đất

C.Độ dãn của lò xo
D.Trọng lượng của lò xo

Câu 5: Biến dạng của lò xo là
A.Biến dạng dẻo
BB.Biến dạng đàn hồi
C.Biến dạng uốn cong
D.Biến dạng hoàn toàn

Câu 6. Trong đời sống vật nào KHÔNG phải vật đàn
hồi

A. Nệm lò xo
B. Qủa bóng cao su
C.
C Hòn đất sét mềm
D. Sợi dây thun
Vật đàn hồi là vật có khả năng khôi phục lại hình
dạng ban đầu khi chưa có lực đàn hồi xuất hiện

Câu 7. Treo thẳng đứng một lò xo, đầu dưới gắn với
một quả cân 100g thì lò xo có độ dài 11cm, nếu thay
bằng quả cân 200g thì lò xo có độ dài 11,5cm. Hỏi nếu
treo quả cân 500g thì lò xo có độ dài bao nhiêu?
A. 12cm

B. 12,5cm

C.
C 13cm

D. 13,5cm

Treo thêm 100g thì độ dài của lò so là: 11,5 – 11= 0,5cm
 Chiều dài ban đầu của lò xo là: 11 – 0,5 = 10,5cm
Cứ treo 500g thì độ dài thêm của lò so là: 0,5 .5= 2,5cm
Vậy khi treo quả cân 500g thì độ dài của lò so là:
10,5 + 2,5 = 13cm

Câu 8. Trong các vật sau đây, các vật có thể bị biến
dạng giống như biến dạng của lò xo là:
( 1) Hòn đá;
( 4) kẹp quần áo:

( 2) Dây cao su;
( 5) Cục gôm:

( 3) Phụt xe máy;
( 6) Bút chì

A. ( 1); (3) ; ( 5)

B.
B ( 2); (3) ; ( 4)

C. ( 3); ( 5) ; ( 6)

D. ( 2); (4) ; ( 5)

Biến dạng của lò xo là biến dạng đàn hồi
Vật đàn hồi là vật có khả năng khôi phục lại hình
dạng ban đầu khi chưa có lực đàn hồi xuất hiện

Câu 9. Hai lò xo có chiều dài ban đầu như nhau.Treo hai vật có cùng khối
lượng vào hai lò xo. Hỏi độ dãn của hai lò xo có bằng nhau hay không?

Độ dãn của lò xo còn phụ thuộc vào đặc tính
của mỗi lò xo.Nên độ dãn của hai lò xo có thể
như nhau hoặc có thể khác nhau

Câu 10: Treo hai lò xo giống hệt nhau theo phương
thẳng đứng gắn vật m1 và m2 (m2 > m1) lần lượt vào
mỗi lò xo thì
A. Lò xo treo vật m2 dãn nhiều hơn lò xo treo vật m1.
B. Lò xo treo vật m1 dãn nhiều hơn lò xo treo vật m2.
C. Lò xo treo vật m1 dãn bằng lò xo treo vật m2.
D. Lò xo treo vật m2 dãn ít hơn lò xo treo vật m1.

Câu 11: Lực nào trong các lực dưới đây không phải là lực
đàn hồi?
A. Lực mà lò xo bút bi tác dụng vào ngòi bút. 
B. Lực nâng tác dụng vào cánh máy bay khi máy bay chuyển
động.
C. Lực của giảm xóc xe máy tác dụng vào khung xe máy. 
D. Lực của quả bóng tác dụng vào tường khi quả bóng va
chạm với tường.

Câu 12: Phát biểu nào sau đây về lực đàn hồi của một lò
xo là đúng?
A. Chiều dài của lò xo khi bị kéo dãn càng lớn thì lực đàn
hồi càng nhỏ. 
B. Chiều dài của lò xo khi bị kéo dãn càng nhỏ thì lực đàn
hồi càng lớn.
C. Trong hai trường hợp lò xo có chiều dài khác nhau:
trường hợp nào lò xo dài hơn thì lực đàn hồi mạnh hơn. 
D. Độ biến dạng của lò xo càng nhỏ thì lực đàn hồi càng
nhỏ.

Câu 13: Treo một quả nặng vào một lò xo. Lò xo
sẽ bị …
A. Lực đàn hồi
B. Dãn ra.
C. Trong lực
D. Cân bằng lẫn nhau

Câu 14: Một lò xo có chiều dài tự nhiên là
20 cm. Khi lò xo có chiều dài là 24 cm thì lò
xo đã bị biến dạng là bao nhiêu?
A. 2 cm
B. 3 cm
C. 1 cm
D. 4 cm

DẶN DÒ

-Xem lại nội dung bài học, trả lời được câu hỏi:
+ Hiện tượng biến dạng của lò xo là gì?
+ Độ biến dạng của lò xo được xác định như
thế nào?
+ Đặc điểm biến dạng của lò xo.
- Làm bài tập 42.1; 42.2; 42.3; 42.4 SBT