TRÒ CHƠI
VÒNG QUAY MAY MẮN

n
ó
m
t
Mộ uà
q

Ch
ú
ma c bạ
ym n
lần
ắ
sa u n

m
đi ể
10

đ
i
ể
m

ón
tm
Mộ
à
qu

2

T
r
à
n
p
h
áo g
t
ay

1

Trà
n
ph
áo g
tay

n
ó
tm
ộ
M uà
q

10

VÒNG QUAY
MAY MẮN

BÀI HỌC

QUAY

1. Xét về cấu tạo ngữ pháp tiếng Việt, câu có những thành
phần nào?

Câu có các thành phần: chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ, bổ
ngữ, định ngữ.

QUAY VỀ

2. Xác định thành phần câu trong câu văn: Có lẽ ba bài thơ: Thu
điếu, Thu ẩm, Thu vịnh của Nguyễn Khuyến là ba bài thơ hay
và điển hình nhất cho mùa thu của Việt Nam.
.
Chủ ngữ: ba bài thơ: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh của
Nguyễn Khuyến
- Vị ngữ: là ba bài thơ hay và điển hình nhất cho mùa thu
của Việt Nam.
- Thành phần khác: có lẽ
QUAY VỀ

TIẾT 105:
BÀI 8: NHÀ VĂN VÀ TRANG VIẾT
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
1. Khái niệm:
 
Yêu cầu

I. THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
THỰC HÀNH
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Ví dụ

Xác định thành phần không
nằm trong cấu trúc cú pháp
của câu cho câu văn trên.
Thành phần đó có tham gia
vào việc diễn đạt nghĩa sự
việc của câu hay không?

Họa sĩ còn đang nheo mắt cố đọc tên các
sách trên giá thì cô gái đã bước tới, dường
như làm việc ấy hộ bố.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
…………………………………………
………………………………………….
……………………………………..
…………………………………………
………………………………………….
………………………………………..

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
1. Khái niệm:

 
Yêu cầu

I. THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
THỰC HÀNH
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Ví dụ

Xác định thành phần không
nằm trong cấu trúc cú pháp
của câu cho câu văn trên.
Thành phần đó có tham gia
vào việc diễn đạt nghĩa sự
việc của câu hay không?

Họa sĩ còn đang nheo mắt cố đọc tên các sách
trên giá thì cô gái đã bước tới, dường như làm
việc ấy hộ bố.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
dường như
Không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự
việc của câu.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I. THÀNH
PHẦN
BIỆT LẬP
THỰC
HÀNH

Thế nào là thành phần biệt lập?

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC
HÀNH
I. THÀNH
PHẦN
BIỆT LẬP

1. Khái niệm:

Thành phần biệt lập là thành phần không nằm trong cấu trúc cú
pháp của câu (chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ, định ngữ, bổ ngữ) và
cũng không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC
HÀNH
THÀNH
PHẦN
BIỆT LẬP

2. Các loại thành phần biệt lập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu

Ví dụ
a. Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
(Hữu Thỉnh, Sang thu)
b. Mặt nữa, “Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt” chắc hẳn
không phải là trời một đêm trăng, mà phải là trời một buổi
chiều.
(Xuân Diệu, Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam)
c. Trời ơi, ước gì thầy Đuy-sen là anh ruột của tôi!
(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)
d. Ơ, cái bà này! Sao bà cứ cuống quýt lên vậy?
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Tìm các thành phần biệt lập.
Các thành phần biệt lập đó
dùng để làm gì?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu

Ví dụ
a. Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
(Hữu Thỉnh, Sang thu)

Tìm các thành phần biệt lập.
Các thành phần biệt lập đó
dùng để làm gì?
hình như: dự đoán chưa thật
chắc chắc về sự việc.

chắc hẳn: Cách đánh giá thể
b. Mặt nữa, “Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt” chắc hẳn
không phải là trời một đêm trăng, mà phải là trời một buổi hiện mức độ chính xác cao.
chiều.
(Xuân Diệu, Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam)
hình như, chắc hẳn:
Nhận
xét:thái độ, đánh giá của người viết đối với sự việc được nói tới.
- Thể
hiện
- Vị trí: Thường đứng đầu hoặc giữa câu.
=> Thành phần tình thái

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC
HÀNH
THÀNH
PHẦN
BIỆT LẬP

2. Các loại thành phần biệt lập
a. Thành phần tình thái: thành phần thể hiện thái độ, cách đánh
giá của người nói (người viết) đối với sự việc được nói đến
trong câu.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu

Ví dụ
c. Trời ơi, ước gì thầy Đuy-sen là anh ruột của tôi!
(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)
d. Ơ, cái bà này! Sao bà cứ cuống quýt lên vậy?
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Tìm các thành phần biệt lập.
Các thành phần biệt lập đó
dùng để làm gì?
Trời ơi: niềm thán phục, mong
ước
Ơ: ngạc nhiên

Nhận xét: Trời ơi, Ơ
- Dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc trực tiếp của người nói, người viết (vui, buồn, ngạc
nhiên, tức giận….)
- Thường đứng đầu câu.
=> Thành phần cảm thán

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC
HÀNH
THÀNH
PHẦN
BIỆT LẬP

2. Các loại thành phần biệt lập
b. Thành phần cảm thán: thành phần được dùng để bộc lộ trực
tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói người viết (vui, buồn, tức
giận, ngạc nhiên…)

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC
HÀNHTẬP
II.
LUYỆN

NHÓM 1
Bài tập 1
Tìm thành phần tình
thái và chỉ ra ý
nghĩa của thành
phần ấy trong từng
trường hợp.

NHÓM 2,3
Bài tập 2
Tìm 3-5 từ ngữ chỉ
thái độ, cách đánh giá
của người nói về mức
độ tin cậy của một sự
việc được nói tới và
đặt câu với mỗi từ tìm
được.

NHÓM 4
Bài tập 3
Tìm thành phần
cảm thán và chỉ ra ý
nghĩa của thành
phần ấy trong từng
trường hợp.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II.THỰC
LUYỆN
TẬP
HÀNH

Bài tập 1: Tìm thành phần tình thái và chỉ ra ý nghĩa của thành phần
ấy trong từng trường hợp.
b. Mà tôi nhớ một cái gì đấy, hình như mẹ tôi, cái cửa sổ, hoặc những
ngôi sao to trên bầu trời thành phố. Phải, có thể là những cái đó,....
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)
c. Con cá nằm yên. Có lẽ vì thấm mệt nên giờ đây nó ngủ.
(Giuyn Vec-nơ, Cuộc chạm trán trên đại dương)

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II. LUYỆN
THỰC
TẬPHÀNH

Bài tập 1:
- Thành phần tình thái:
b. hình như, có thể: thể hiện thái độ phỏng đoán không chắc
chắn của tôi đối với đối tượng mà mình nhớ đến.
c. có lẽ: thể hiện sự đánh giá không chắc chắn về trạng thái của
đối tượng, cụ thể ở đây là con cá.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II.THỰC
LUYỆN
TẬP
HÀNH

Bài tập 2: Tìm 3-5 từ ngữ chỉ thái độ, cách đánh giá của người nói
về mức độ tin cậy của một sự việc được nói tới và đặt câu với mỗi từ
tìm được.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II.THỰC
LUYỆN
TẬP
HÀNH

Bài tập 2
Tìm 3 – 5 từ chỉ thái độ, cách đánh giá của người nói về mức độ tin cậy
(theo trình tự tăng dần) của sự việc được nói tới: có lẽ - chắc - chắc chắn
- Đặt câu:
1. Có lẽ mẹ đã thất vọng về mình nhiều lắm.
2. Chắc chiều nay mưa sẽ tạnh.
3. Tôi chắc chắn sẽ đến dự sinh nhật bạn.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II.THỰC
LUYỆN
TẬP
HÀNH

Bài tập 3. Tìm thành phần cảm thán và chỉ ra ý nghĩa của thành
phần ấy trong từng trường hợp.
b. Má tôi cũng coi nó là gió Tết, nghe gió, má thuận miệng hát "Cấy
rồi mùa qua sông cấy mướn. Ông trời ổng thổi ngọn chướng buồn
cha chả là buồn...." rồi thở dài cái thượt "Ứ hự, lụi hụi mà hết năm“
( Nguyễn Ngọc Tư, Trở gió)

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
II.THỰC
LUYỆN
TẬP
HÀNH

Bài tập 3: Thành phần cảm thán
b. ứ hự: bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng và tiếc rẻ thời gian đã qua.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
THỰC HÀNH

Nêu các thành phần biệt lập trong lời hội thoại của các nhân vật.

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
VẬN
DỤNG
THỰC
HÀNH

Xây dựng một đoạn đối thoại với bạn có sử dụng thành phần tình thái và
thành phần cảm thán.
Gợi ý: Trao đổi một số vấn đề
- Trang phục
- Học tập
- Sức khỏe
- Ý thức

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
VẬN
DỤNG
THỰC
HÀNH

Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về đoạn thơ sau có sử dụng
thành phần biệt lập.
Nếu ngọn gió nào dẫn con đến phương trời xa thẳm
Con đừng quên lối về nhà
Nơi thung sâu khơi nguồn ngọn gió...
Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Con đừng quên lối về nhà
Nơi sớm chiều vẫn nhen ngọn lửa
Nếu vạt mây nào đưa con lên chơi với ngôi sao xanh biếc
Con đừng quên lối về nhà
Suối trong con tắm mình thuở bé...?
(“Mái ấm ngôi nhà”- Trương Hữu Lợi)

Cảm ơn quý thầy cô
đã chú ý lắng nghe!

Ô CHỮ BÍ MẬT
L Ụ C B Á T
T Ì N H T H Á I
Đ Ặ C B I Ệ T
C Ả M T H Á N
L Í L Ẽ
L U Ậ N Đ I Ể M
Ế được
P hiện
L
A đánh
nêuỬra
một
cáchgiá
có căn
Câu 5:
2: (4
(8 chữ
chữ cái)
cái)Những
ThànhBđiều
phần
thể
cách
của

cứ, hợp
lôgic
để
làm
rõ không
tính
đúng
đắn
của
luận
điểm
được
Câu
3:
(7
chữ
cái)
Câu
có
cấu
tạo
theo
mô
hình
chủ
người
nói,
người
viết
đối
với
sự
việc
được
nói
đến
trong
câu
1:
(6
chữ
cái)
Đây
là
thể
thơ
gồm
2
câu
thơ
nối
tiếp
4:
Đây
là
thành
phần
dùng
để
bộc
lộ
trực
6:
(8
Những
ý
chính
được
triển
khai
nhằm
cụ
Câu 7: (6 chữ cái) Đây là tên bài thơ của tác giả Bằng Việt?
gì?
ngữ,
vị
ngữ
được
gọi
làcủa
câu
gì?
gọi
làtình
thành
phần
gì?
nhau
với
một
câu
6xúc
tiếng
1 câunói
8 tiếng.
tiếphóa
cảm,
và người viết.
thể
luận
đềcảm
được
gọi
làvàngười
gì?