NỘI DUNG BÀI HỌC

ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ

KHÁI QUÁT HỆ TUẦN HOÀN
CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TIM
LUYỆN TẬP

HOẠT ĐỘNG 1

BẮT ĐẦU

LUẬT CHƠI
Trò chơi có 5 câu hỏi, học sinh xung phong để
giành quyền tham gia. Mỗi học sinh chọn 1
câu hỏi. Trả lời đúng sẽ nhận được phần
thưởng tương ứng.
Ai là người tham gia đầu tiên nào?

1$

7$
5$

2$

8$

Kể tên 3 con vật trao đổi khí qua phổi?

Chim, gà, khỉ, chó, mèo,….

Động vật chân khớp như châu chấu trao
đổi khí qua hệ thống nào?

Hệ thống ống khí

Giun đất trao đổi khí bằng hình thức nào?

Qua bề mặt cơ thể

Có bao nhiêu hình thức trao đổi khí?

4 (qua bề mặt cơ thể - qua hệ thống
ống khí – qua mang – qua phổi)

Hô hấp là quá trình lấy khí ... Từ môi
trường và thải ra khí …

O2/CO2

•

•
•
•
•

ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ
Hô hấp đảm bảo cho động vật lấy được O2 từ môi trường
cung cấp cho hô hấp tế bào, tạo năng lượng cho các hoạt
động sống, đồng thời thải CO2 sinh ra từ quá trình chuyển
hóa ra ngoài.
Trao đổi khí ở động vật liên quan đến diện tích bề mặt trao
đổi khí và thông khí.
Các hình thức trao đổi khí chủ yếu ở động vật: qua bề mặt
cơ thể, qua cơ quan trao đổi khí chuyên hóa
Bệnh hô hấp do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó ô
nhiễm không khí và khói thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu.
Luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên giúp hệ hô hấp
khỏe mạnh, hoạt động hiệu quả.

HOẠT ĐỘNG 2

GV chia lớp làm 2 đội. Câu hỏi lần lượt hiện lên màn hình,cả 2 đội nhanh
chân chạy đến vị trí “thùng đáp án” lựa chọn đáp án đúng và dán lên
bảng. Đội nhanh hơn sẽ được cộng 2 điểm. Mỗi đáp án đúng được cộng
5 điểm. Đội nào có nhiều điểm hơn là đội chiến thắng.

Câu 1: Ở động vật, tên gọi khác của hệ vận chuyển
là?

Hệ tuần hoàn

Câu 2: ... Là máu hoặc hỗn hợp máu – dịch mô.

Dịch tuần hoàn

Câu 3: Hệ tuần hoàn gồm bao nhiêu bộ phận?

3 bộ phận

Câu 4: Tim là một bơm ..........máu chảy trong hệ
thống mạch máu

Hút và đẩy

Câu 5: .....là nơi thực hiện trao đổi chất giữa máu
và tế bào cơ thể

Tĩnh mạch

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
Ở động vật, hệ vận chuyển được gọi là hệ tuần
hoàn.
Hệ tuần hoàn của động vật cấu tạo từ các bộ
phận sau:
- Dịch tuần hoàn: là máu hoặc hỗn hợp máu –
dịch mô.
- Tim: là một bơm hút và đầy máu chảy trong hệ
thống mạch máu
- Hệ thống mạch máu gồm động mạch, mao
mạch và tĩnh mạch

HOẠT ĐỘNG 3

Hai học sinh ngồi cạch nhau sẽ trở thành 1 đội. Các đội có
5 phút để thảo luận và đưa ra đáp án vào phiếu học tập.
Sau 5 phút, các đội trao đổi phiếu học tập với nhau để
chấm điểm. Đội nào có điểm cao nhất là đội chiến thắng

PHIẾU HỌC TẬP
Hệ tuần hoàn hở
- Có ở:…………………….
- Tim bơm máu vào động mạch với áp lực ……..

HỆ
TUẦN
HOÀN

- Máu trao đổi ................ với tế bào
- Tốc độ chảy …………., tim thu hồi máu…………

Hệ tuần hoàn kín
- Có ở:…………………….
- Tim bơm máu vào động mạch với áp lực ……..
- Máu trao đổi với tế bào thông qua…………
- Tốc độ chảy ………., tim thu hồi máu………..…

Hệ tuần hoàn đơn
- Có ở:…………………….

Hệ tuần hoàn kép
- Có ở:…………………….

ĐÁP ÁN
Hệ tuần hoàn hở
- Có ở: ngành Chân khớp và một số loài thâm mềm (+5đ)
- Tim bơm máu vào động mạch với áp lực thấp (+5đ)

HỆ

- Máu trao đổi trực tiếp (+5đ) với tế bào
- Tốc độ chảy chậm (+5đ), tim thu hồi máu chậm (+5đ)

TUẦN
HOÀN

Hệ tuần hoàn kín
- Có ở: Giun đốt, một số thân mềm và động vật
có xương sống (+5đ)

Hệ tuần hoàn đơn
- Có ở Cá xương, cá sụn (+5đ)

Hệ tuần hoàn kép

- Tim bơm máu vào động mạch với áp lực mạnh (+5đ)

- Có ở Lưỡng cư, Bò sát,

- Máu trao đổi với tế bào thông qua dịch mô (+5đ)

Chim và Thú (+5đ)

- Tốc độ chảy nhanh (+5đ), tim thu hồi máu nhanh (+5đ)

HOẠT ĐỘNG 4

BẮT ĐẦU

CÁCH CHƠI
Trò chơi sẽ có 12 câu hỏi trắc nghiệm. Để trả
lời các câu hỏi này, HS hãy đưa ra kí hiệu
KÉO - BÚA - BAO chứa đáp án đúng, ngay
khi GV đếm đến 5. Trả lời sai sẽ bị loại khỏi
cuộc chơi. HS sống sót đến cuối là người
chiến thắng

CÂU 1

Tim gồm có bao nhiêu buồng?

3
4
5

CÂU 2

Hai buồng lớn của tim bơm máy ra
khỏi tim gọi là?
Tâm thất
Tâm nhĩ
Tâm thu

CÂU 3

Van tim cho máu đi theo bao nhiêu
chiều?
1 chiều
2 chiều
3 chiều

CÂU 4

Khả năng tự co dãn của tim được gọi
là?
Chu kì tim
Tính co dãn của tim
Tính tự động của tim

CÂU 5

Tim co dãn được là nhờ?

Hệ tự động
Hệ tuần hoàn
Hệ dẫn truyền tim

CÂU 6

Hệ dẫn truyền tim bao gồm?

Nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất
Nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His
Nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His và mạng lưới
Purkinje

CÂU 7

Pha co của tim được gọi là?

Tâm trương
Tâm thu
Tâm nhĩ

CÂU 8

Ở người trưởng thành, mỗi chu kì tim
kéo dài?
0,8s
0,4s
0,3s

CÂU 9

Nhịp tim của người trưởng thành là
bao nhiêu nhịp/phút?
40 nhịp/phút
60 nhịp/phút
75 nhịp/phút

CÂU 10

Van giữa tâm nhĩ trái và tâm thất
trái được gọi là?
Van động mạch phổi
Van 2 lá
Van 3 lá

CÂU 11

Nhịp đập nhịp nhàng của tim được
bắt đầu bởi?
Sợ Purkinje
Nút xoang nhĩ
Nút nhĩ thất

CÂU 12

Chu kì tim bắt đầu bằng và kết thúc
khi?
Tâm thất dãn – tâm nhĩ co
Tâm nhĩ dãn – tâm thất co
Tâm nhĩ co – tâm thất dãn

CẤU TẠO TIM
- Tim của người có bốn buồng (ngăn), 2 tâm nhĩ nhận máu và 2 tâm thất
bơm máu
- Thành các buồng tim được cấu tạo từ các tế bào cơ tim.
- Buồng tim nối thông với động mạch hoặc tĩnh mạch.
- Van tim cho máu đi theo một chiều.
- Khi van ba lá và van hai lá mở, máu chảy từ hai tâm nhĩ vào hai tâm
thất.
- Khi van động mạch phổi mở, máu từ tâm thất phải vào động mạch phổi.
- Khi van động mạch chủ mở, máu từ tâm thất trái vào động mạch chủ

HOẠT ĐỘNG CỦA TIM
- Khả năng tự co dẫn của tim được gọi là tính tự động của tim.
- Tim co và dân nhịp nhàng theo chu kỳ, gồm hai pha: tâm thu và tâm
trương.
- Chu kỳ tim bắt đầu bằng tâm nhĩ (phải và trái) co, đẩy máu từ tâm nhĩ
xuống tâm thất. Tâm thất (phải và trái) tiếp đó co, đẩy máu từ tâm thất vào
động mạch phổi và động mạch chủ.
- Mỗi chu kỳ tim kéo dài khoảng 0,8 giây, trong đó tâm nhĩ co 0,1 giây, tâm
thất co 0,3 giây, thời gian dân chung là 0,4 giây. Tương ứng với 75 chu kỳ
tim trong một phút hoặc 75 nhịp/phút

HOẠT ĐỘNG 5

TRÒ CHƠI Ô CHŨ

LỚP CHIA LÀM 2 ĐỘI. DỰA VÀO KIẾN THỨC
ĐÃ HỌC HÃY ĐOÁN CÁC TỪ KHÓA. MỖI TỪ
KHÓA ĐÚNG ĐƯỢC CỘNG 5 ĐIỂM, ĐỘI NÀO
ĐOÁN ĐÚNG Ô CHỮ ĐƯỢC CỘNG 10 ĐIỂM

LUẬT CHƠI

V A N 3

L

A

D O N G M A N H
C H A N K H O P
T U D O N G
K
T

I

N

A M T H U

Câu 1
Vị trí sau là của van nào?

Van ?

Câu 2
…gồm các mạch máu từ lớn đến nhỏ, có chức năng
đưa máu từ tim đến các cơ quan

Câu 3

Hệ tuần hoàn hở có ở đa số động vật thuộc ngành
… và một số loài Thân mềm

Câu 4

Tính … của tim là khả năng tự co dãn của tim.