BÀI 3: CỘI NGUỒN YÊU THƯƠNG
Tình yêu thương là câu trả lời cho mọi thứ.

Ray Brát-bơ-ry (Ray Bradbury)

VĂN BẢN ĐỌC

Văn bản 1: Vừa nhắm mắt vừa Văn bản 2: Người thầy đầu tiên
mở cửa sổ (Nguyễn Ngọc Thuần)
(Chingiz Aitmatov)

Văn bản 3: Quê hương
(Tế Hanh)

Tri thức Ngữ văn
Thay đổi kiểu người kể chuyện

- Sử dụng hai, ba người kể
chuyện ngôi thứ nhất;
- Kết hợp người kể chuyện
ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba.

- Thể hiện ý đồ nghệ thuật của tác
giả.
- Mỗi ngôi kể mang đến một cách
nhìn nhận, đánh giá riêng  câu
chuyện được soi chiếu nhiều
chiều, trở nên phong phú, hấp
dẫn, chứa đựng nhiều ý nghĩa.

Hãy chia sẻ cảm nhận của em về các loài hoa.

ĐỐ VUI HÃY NHANH TAY TRẢ LỜI

Câu 1:
Thân cành có nhiều gai
Hương thơm tỏa sớm mai
Trắng hồng, nhiều loại
Tên gọi là hoa gì?
Trả lời: Hoa Hồng

Câu 2:
Tên mua được nhiều thứ
Mà lại là loài hoa
Nép trong đám cỏ lòa xòa
Cuống dài không lá, hoa mà chẳng thơm
Trả lời: Hoa đồng tiền

Câu 3:
Hoa gì dõi hướng mặt trời
Trông như tô nắng ngời ngời
sắc hương
Trả lời: Hoa hướng dương

Góc chia sẻ: Em có thể nhận ra chúng bằng cách
nào?

Tiết 26+27:VĂN BẢN 1

I/Tìm hiểu chung:
1.Tác giả
 Sinh năm 1972
 Quê quán: Bình Thuận
 Tác phẩm của Nguyễn Ngọc Thuần
mang đến một thế giới trong trẻo,
tươi mới, ấm áp, đầy chất thơ.

NGUYỄN NGỌC THUẦN

Một số tác phẩm của Nguyễn Ngọc Thuần
- Giăng giăng tơ nhện, giải thưởng Văn học
tuổi hai mươi lần II.
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, NXB Trẻ
2000, giải nhất cuộc thi Văn học Thiếu nhi lần
III, giải Peter Pan (giải thưởng của Thụy Điển
dành cho tác phẩm thiếu nhi hay nhất).
- Một thiên nằm mộng, NXB Kim Đồng 2002,
giải A cuộc vận động sáng tác Thiếu nhi 2003 
- Nhện ảo, NXB Kim Đồng 2003
- Trên đồi cao chăn bầy thiên sứ, giải B (không
có giải A), sáng tác văn học dành cho Tuổi trẻ
(NXB Thanh niên và báo Văn nghệ).
- Cha và con và...tàu bay - 2005.
- Chuyện tào lao [về kẻ quấy rối và chồng cô
ta] - 2009

2. Tác phẩm
a. Đọc, tìm hiểu từ
khó,kể tóm tắt

a.1.
Đọc.

Đọc rõ ràng,
rành mạch,
biểu cảm,chú
ý lời đối
thoại
của
nhân vật...

*Tìm hiểu nghĩa của các từ ngữ khó
 Mền: chăn
 Chén: bát
 Té: ngã
 Vậy cà: như vậy nhỉ là những từ chêm xen vào
cuối câu để biểu thị sự ngạc nhiên về điều gì đó.

*TÓM TẮT CỐT TRUYỆN
01

Khu vườn trồng nhiều hoa

04

Kỉ niệm đáng nhớ
Thằng Tí đem cho bố “tôi”
những trái ổi và bài học về
những món quà.

02

Trò chơi nhắm mắt chạm
từng bông hoa và gọi tên.

05

03

Nhắm mắt đoán đồ vật và
khoảng cách

06

07

Bố nghĩ ra trò chơi ngửi và
gọi tên các loài hoa.

Nhân vật “tôi” hiểu ra rằng chính
những bông hoa là người đưa
đường, dẫn lối cho cậu trong khu
vườn.

Tóm tắt : Nhà tôi có một khu vườn rộng. Bố trồng rất nhiều
hoa. Buổi chiều ra đồng về, hai bố con ra vườn thi nhau tưới.
Bố thường bảo tôi nhắm mắt lại, sau đó dẫn tôi đi chạm từng
bông hoa một rồi đoán xem đó là hoa gì. Tôi đã thuộc làu làu,
chạm loài nào đều đoán tên được loài đó. Khi Tý đem tặng bố
những trái ổi to mềm, bố rất trân trọng dù bố ít khi ăn ổi. Tôi
nhận ra đó là vẻ đẹp của món quà mình cho đi hay mình được
nhận. Tôi nhận ra khu vườn, người bố là món quà to lớn, quý
giá của cuộc đời cậu. Sau đó, bố lại nghĩ ra một trò chơi khác,
thay vì chạm thì bây giờ nhân vật tôi chỉ được ngửi rồi gọi
tên. Khi đã thuần thục, bố khen cậu là người có chiếc mũi
tuyệt nhất thế giới. Lúc đó, cậu nhận ra rằng chính những
bông hoa là người đưa đường, dẫn lối cho cậu trong khu
vườn.

b. Xuất xứ, thể loại:

- Trích chương 5 trong tác
phẩm “Vừa nhắm mắt
vừa mở của sổ”.
- Thể loại: Truyện

c. Ngôi kể:
Người kể chuyện ngôi thứ
nhất xưng “tôi”: Dũng – 1
cậu bé 10 tuổi có tâm hồn
trong sáng, tinh tế.

d. Bố cục:
* 2 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “ Cháu có con mắt
thần” : Bố dạy “ tôi” cách nhắm mắt đoán
các loài hoa trong vườn
-Phần 2: Còn lại: Bố dạy “ tôi” cách đón
nhận, trân trọng tình cảm của mọi người
xung quanh

II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
Thảo luận nhóm đôi

Tìm những chi tiết thể hiện khả năng đặc biệt của
nhân vật “ tôi”. Nhờ đâu mà “ tôi” có năng lực đó?

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
a. Những khả năng đặc biệt của “tôi”
* Có cách nhìn đặc biệt

* Lắng nghe âm thanh tài tình

 “Tôi có thể chạm bất cứ loại cây
nào và nói đúng tên của nó”

Nhận ra những bông
hoa trong vườn không
phải bằng mắt mà bằng
cách ngửi mùi hương
của hoa và cảm nhận từ
đôi bàn tay

 “Tôi có thể vừa nhắm vừa đi mà
không chạm vào vật gì”
 “tôi nhận diện được tất cả mùi
hương của các loài hoa”
 “Tôi còn phân biệt cùng một lúc
những hoa gì đang nở. Bố nói tôi
có cái mũi tuyệt nhất thế giới!”
 Chú Hùng nói: Thật không thể
tin nổi, cháu có con mắt thần

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
a. Những khả năng đặc biệt của “tôi”
* Lắng nghe âm thanh tài tình

 “Bây giờ, khi đang còn vùi đầu
trong mền, tôi vẫn biết bố đang
cách xa tôi bao nhiêu mét khi
chỉ cần nghe tiếng bước chân”
 Biết chính xác tiếng kêu cứu
của bạn Tí vang lên từ bờ sông

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
a. Những khả năng đặc biệt của “tôi”
* Có cách nhìn đặc biệt

Nhờ những trải
nghiệm tuổi thơ thú vị
cùng người cha bên
khu vườn quen thuộc
của mình

* Lắng nghe âm thanh tài tình
Nhờ luyện tập mà
nghe được âm thanh
vang lên từ đâu,
khoảng cách như thế
nào

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
b. Cảm nhận của tôi về bố và Tí

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
Thảo luận cặp đôi
Tìm các chi tiết thể hiện cảm xúc suy nghĩ của nhân vật tôi về
bố và Tí?

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
b. Cảm nhận của tôi về bố và Tí
Cảm xúc suy nghĩ của
“tôi” về “ bố”

Cảm xúc suy nghĩ của
“tôi” về “Tí ”

  Đón nhận những cử chỉ   
chăm sóc của bố với
lòng biết ơn
 Tôi tin bố. Tôi hay gọi
tên bố chỉ để nghe âm
thanh.
 Bố là món quà bự nhất
của tôi

Coi Tí là người bạn thân nhất,
sẵn sàng chia sẻ với bạn bí mật
ngọt ngào, hạnh phúc của hai bố
con;

 Thấy tên bạn Tí đẹp và hay hơn
mọi âm thanh, thích gọi bạn để
được nghe cái tên ấy vang lên.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”
Thảo luận cặp đôi

Những điều thú vị nào “tôi” cảm nhận được khi “vừa
nhắm mắt vừa mở cửa sổ”

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”

c. Những “bí mật” tôi cảm nhận được khi “vừa nhắm mắt
vừa mở cửa sổ”
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, và bạn chợt hiểu khu vườn
nói gì. Bạn hiểu bây giờ là mùa gì và bông hoa nào đang nở,
tên gì. Từng tiếng bước chân trong vườn, bạn biết chính xác
người có bước chân đó cách xa bạn bao nhiêu mét. Bạn còn
biết tiếng chân đó là của ai, bố hay mẹ.
- Khi “vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ”, nhân vật “tôi” không
chỉ thấy những bông hoa thơm hơn mà còn “nhìn” thấy
nguyên cả khu vuờn, cả bông hồng ngay trong đêm tối,...

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Nhân vật “tôi”

c. Những “bí mật” tôi cảm nhận được khi “vừa nhắm mắt
vừa mở cửa sổ”
- Những “bí mật” ấy đã mang lại niềm vui, hạnh phúc cho
cuộc sống hằng ngày và làm giàu có tâm hồn của nhân vật
“tôi”.
=> Nhân vật “ tôi” cảm nhận thế giới tự nhiên một cách tinh
tế, biết trân trọng vẻ đẹp của thế giới tự nhiên. Cậu tinh
tế,nhạy cảm,biết quan tâm và yêu thương

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
Thảo luận cặp đôi
Nhận xét cách xây dựng nhân vật của tác giả và tính cách
nhân vật “tôi”

* Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
=> Tác giả xây dựng nhân vật “tôi” qua hành động, cử chỉ, lời
nói, cảm xúc, suy nghĩ,…
=> Tính cách của nhân vật “tôi”: nhạy cảm, tinh tế, biết yêu
thương,…

Góc chia sẻ: Em hãy chia sẻ những
kỷ niệm của em với người bố của mình?

2.Tìm hiểu về nhân vật người bố
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
1. Nhân vật người bố chủ yếu được miêu tả qua
lời kể của nhân vật nào? Việc lựa chọn người kể
chuyện như vậy có tác dụng gì?

2. Nêu cảm nhận về tính cách nhân vật người
bố. Chỉ ra một số chi tiết giúp em có cảm nhận
đó.
3. Em có đồng tình với những điều nhân vật
người bố nói về các “món quà” không? Vì sao?
4. Cách tác giả xây dựng nhân vật người bố có
gì khác với nhân vật “tôi”?

Làm việc theo
nhóm hoàn thiên
phiếu học tập số 2.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
1. Nhân vật người bố chủ yếu
được miêu tả qua lời kể của nhân
vật nào? Việc lựa chọn người kể
chuyện như vậy có tác dụng gì?

2. Nêu cảm nhận về tính cách
nhân vật người bố. Chỉ ra một số
chi tiết giúp em có cảm nhận đó.

Nhân vật người bố chủ yếu được thể hiện qua ý
nghĩ của nhân vật “tôi”.
Tác dụng miêu tả tính cách của nhân vật người
bố vừa thể hiện được tình cảm của nhân vật
“tôi”.
Yêu thương con, luôn quan tâm, gần gũi với con
và có tâm hồn phong phú, sâu sắc; trái tim nhân
hậu.
– Kiên nhẫn dạy con cách cảm nhận về vẻ đẹp và
sự sống trong khu vườn; gần gũi, chia sẻ nhiều
cảm xúc, suy nghĩ với con như một người bạn
thân thiết; coi con là “món quà” quý giá nhất của
cuộc đời; yêu thương Tí,…

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
3. Em có đồng tình với
những điều nhân vật
người bố nói về các
“món quà” không? Vì
sao?

Người bố nói về món quà: Vẻ đẹp của món quà
không nằm ở giá trị vật chất, cách trao tặng và đón
nhận một món quà thể hiện con người chúng ta, chính
tình cảm yêu thương chân thành khiến cho món quà
trở nên quý giá,...

- Nhân vật “tôi”: người kể chuyện ngôi thứ nhất; tính
cách của nhân vật “tôi” thể hiện qua cử chỉ, hành
động, lời nói, cảm xúc, suy nghĩ về khu vườn, về bố
4. Cách tác giả xây dựng và bạn Tí).
nhân vật người bố có gì
khác với nhân vật “tôi”? - Nhân vật người bố chủ yếu được thể hiện qua ý nghĩ
của nhân vật “tôi”.

THẢO LUẬN Ý KIẾN
1. Em có đồng tình với những điều nhân
vật người bố nói về các “món quà”không?
Vì sao?
2. Em rút ra cho mình bài học gì?

Đồng tình với lời nhân vật
người bố về món quà

Mọi món quà, dù lớn hay
nhỏ, vật chất hay tinh thần
đều là những món quà đẹp

Cách chúng ta nhận, trân
trọng món quà của người
tặng thể hiện nét đẹp của
chính mình.

Đồng tình với lời
Đồng
lờinhân
nhânvật
vật
người
bố món
về món
người
bố về
quàquà

Mọi món quà, dù lớn hay
nhỏ, vật chất hay tinh thần
đều là những món quà đẹp

Cách chúng ta nhận, trân trọng
món quà của người tặng thể
hiện nét đẹp của chính mình.

Bài học trong cách ứng xử
Cần trân trọng, biết ơn tình
cảm, tấm lòng của người khác .

Chúng ta cũng không nên từ
chối hay khước từ người tặng.

III.TỔNG KẾT
Nội dung
 Cần trân trọng, biết ơn
tình cảm, tấm lòng của
người khác dành cho mình.
 Hãy cảm nhận thế giới
xung quanh ta bằng cả tâm
hồn và tình yêu thương, ta
sẽ phát hiện được những vẻ
đẹp, những giá trị từ những
điều bình dị nhất.

Nghệ thuật
 Ngôi kể thứ nhất
 Kết hợp tự sự, biêu tả
và biểu cảm.
 Ngôn ngữ kể chuyện
tự nhiên, gần gũi, giàu
cảm xúc.

Viết kết nối với đọc
Viết đoạn văn (khoảng 5 -7 câu về một “món quà” em
đặc biệt yêu thích.
Gợi ý:
– Hình thức: Đoạn văn 5 – 7 câu, kể
theo ngôi thứ nhất.
– Nội dung:
+ Giới thiệu móm quà (của ai, em
nhận được trong hoàn cảnh nào?)
+ Cảm xúc, suy nghĩ của em về món
quà đó.
+ Ý nghĩa của món quà đối với em.

Tiêu chí đánh giá
1 Hình thức đoạn văn

1.0đ

2 Giới thiệu món quà

1.0đ

3
4

Cảm xúc, suy nghĩ của em 4.0đ
về món quà đó.
Ý nghĩa của món quà đối 2.0đ
với em.

Viết đoạn văn (khoảng 5 -7 câu) về một “món quà” em đặc biệt yêu thích.

Đoạn văn tham khảo
Món quà mà em đặc biệt yêu thích chính là nụ
cười của mẹ. Khi em cất tiếng khóc chào đời, mẹ đã nở
nụ cười hạnh phúc, dường như mọi đau đớn đã xua tan.
Khi em chập chững biết đi, mẹ vui sướng khôn nguôi.
Nhất là khi em được điểm tốt, mẹ nở nụ cười hiền hậu,
không ngừng động viên em học hành. Khi em biết giúp
đỡ mẹ làm việc nhà, nụ cười ấy lại thường trực trên
môi. Được nhìn thấy nụ cười của mẹ chính là niềm
hạnh phúc của em.

Câu 1

Câu 2

Câu 7

Câu 8

Câu 3

Câu 4

Câu 9

Câu 10

Câu 5

Câu 6

Câu 11

Câu 12

Câu 1. Ngôi kể là gì?
 A. Là tên các nhân vật trong
tác phẩm văn học.
 C. Là các đại từ xưng hô trong
tác phẩm văn học.

 B. Là các từ chỉ người nói trong
tác phẩm văn học.
 D. Là vị trí giao tiếp mà người kể
sử dụng khi kể chuyện.

Câu 2. Khi người kể chuyện giấu mình, đứng ngoài câu
chuyện, các nhân vật trong truyện được gọi đúng tên gọi
của nó là cách kể chuyện theo ngôi thứ mấy?
 A. Ngôi thứ nhất.

 B. Ngôi thứ hai.

 C. Ngôi thứ ba.

 D. Kết hợp nhiều ngôi kể
khác nhau.

Câu 3. Kể chuyện theo ngôi thứ nhất có ưu điểm gì?

 A. Mang tính chủ quan, cách
kể này sẽ làm cho câu
chuyện trở nên chân thực,
xúc động hơn

 B. Mang tính khách quan,
cách kể này sẽ làm cho câu
chuyện tự nhiên, linh hoạt,

Câu 4. Kể chuyện theo ngôi thứ nhất có hạn chế gì?

 A. Thiếu tính khách quan.

 B. Thiếu tính chủ quan.

 C. Thiếu sự sáng tạo.

 D. Không có tính thuyết
phục cao.

Câu 5. Kể chuyện theo ngôi thứ ba có hạn chế gì?

 A. Thiếu tính khách quan.

 C. Thiếu sự sáng tạo.

 B. Thiếu tính chủ quan.

 D. Không có tính thuyết phục cao.

Câu 6. Trong một tác phẩm văn học có thể sử dụng mấy
người kể chuyện?
 A. Một người kể chuyện.

 B.Hai người kể chuyện.

 C. Ba người kể chuyện.

 D. Phụ thuộc vào mục đích và
ý đồ nghệ thuật của tác giả.