CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC HÔM NAY

Hãy cho biết vị trí của vi
khuẩn trong hệ thống
phân loại 5 giới? Đặc
điểm nổi bật của vi
khuẩn?

01
02

03
04

01
02

03
04

Em hãy cho
biết môi
trường sống
của vi khuẩn

I. Đa dạng vi khuẩn
--

Vi khuẩn có mặt ở khắp mọi nơi như

trong đất, nước, không khí, thức ăn ôi thiu,
quần áo bẩn, cơ thể sinh vật, …

Quan sát và nhận xét về hình dạng của vi khuẩn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1.Tại sao khi uống nước lã hoặc nước không được đun sôi lại có
thể mắc bệnh tả?
2.Tại sao khi tay, chân bị vết thương hở tiếp xúc với đất bẩn lại
bị nhiễm trùng hoặc các bệnh nguy hiểm khác?
3.Tại sao nói chuyện thường xuyên với người bị bệnh lao phổi
lại có thể bị lây bệnh?

1. Tại sao khi uống nước lã hoặc nước không được đun sôi lại có thể mắc
bệnh tả?
Vì trong nước lã có thể có vi khuẩn gây bệnh tả.
2. Tại sao khi tay, chân bị vết thương hở tiếp xúc với đất bẩn lại bị nhiễm
trùng hoặc các bệnh nguy hiểm khác?
Vì trong đất có nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.
3. Tại sao nói chuyện thường xuyên với người bị bệnh lao phổi lại có thể bị
lây bệnh?
Vì trong hơi thở của người bệnh có chứa vi khuẩn gây bệnh sẽ truyền
cho người tiếp xúc.

Hình ảnh vi khuẩn sống trên cơ thể sinh vật khác

Chó bị ghẻ

Vi khuẩn gây vàng lá ở cây họ Cam

Vi khuẩn gây mụn trứng cá

Lác đồng tiền

17

I. Đa dạng vi khuẩn
- Hình dạng của vi khuẩn : Đa số có dạng hình que (trực
khuẩn lị), hình cầu (tụ cầu khuẩn), hình xoắn (xoắn
khuẩn giang mai), hình dấu phẩy (phẩy khuẩn tả),…

II. CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN
Trình bày cấu tạo
của vi khuẩn?

II. Cấu tạo của vi khuẩn
- Cấu tạo của vi khuẩn gồm :
+ Thành tế bào.
+ Màng tế bào.
+ Chất tế bào và vùng nhân.
+ Một số vi khuẩn có thể có lông bơi hoặc
roi bơi để di chuyển.

Câu 1. Vi khuẩn thuộc nhóm sinh vật nào?

A. Động vật.
B. Thực vật.
C. Sinh vật nhân sơ.
D. Sinh vật nhân thực.

Câu 2. Cấu tạo tế bào vi khuẩn có đặc điểm gì nổi bật?

A. Có nhân hoàn chỉnh.
B. Không có màng sinh chất.
C. Không có nhân hoàn chỉnh, chỉ có vùng nhân.
D. Có nhiều bào quan như ti thể, lục lạp.

Câu 3. Hình dạng phổ biến của vi khuẩn gồm:

A. Cầu, xoắn, khối.
B. Cầu, que, xoắn.
C. Vuông, tam giác, tròn.
D. Thẳng, cong, gấp khúc.

Câu 4. Vi khuẩn sinh sản chủ yếu bằng cách:

A. Nảy chồi.
B. Tạo bào tử.
C. Phân đôi.
D. Sinh con.

Câu 5. Vi khuẩn có thể sống ở:

A. Chỉ ở nơi có ánh sáng.
B. Chỉ trong cơ thể sinh vật.
C. Nhiều môi trường khác nhau, kể cả khắc nghiệt.
D. Chỉ trong nước.

Hãy chỉ ra vai
trò của vi
khuẩn trong tự
nhiên?

1. Phân hủy chất hữu cơ
•Phân giải xác sinh vật: Biến đổi lá
cây rụng, xác động vật thành chất vô
cơ.
•Làm sạch môi trường: Phân hủy
các chất chất thải, rác thải hữu cơ
trong đất và nước.
•Khép kín chu trình: Giúp vật chất
tuần hoàn liên tục trong hệ sinh thái.
2. Cung cấp chất dinh dưỡng cho
cây trồng
•Cố định đạm: Vi khuẩn cộng sinh
(như ở nốt sần cây họ Đậu) biến nitơ
khí quyển thành dạng cây hấp thụ
được.
•Làm giàu cho đất: Tăng độ phì
nhiêu và hàm lượng khoáng chất
trong đất nuôi cây.
3. Tham gia vào chuỗi thức ăn

III. VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN
Điền các từ: chất dinh dưỡng ,
vi khuẩn
vào những chỗ thích hợp
trong đoạn câu sau:
Xác sinh vật và chất thải động vật
chết rơi xuống đất được ……………..
Ở trong đất biến đổi thành các
………………….. Các chất này được

Vi khuẩn lam sống
cộng sinh với bèo
hoa dâu

Vi khuẩn cố định đạm
sống cộng sinh trong rễ
cây họ đậu

Trong tự nhiên:
+ Chuyển nitrogen trong không khí thành chất đạm giúp cây hấp thụ.
+ Phân giải xác sinh vật và chất thải động vật thành các chất dinh
dưỡng cho cây hấp thụ….

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Đọc SGK mục III:
1. Hoàn thành nhiệm vụ theo mô hình “kĩ thuật khăn trải bàn”, mỗi
HS nêu ít nhất 3 ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con người?
2. Tại sao ăn sữa chua hằng ngày có thể giúp chúng ta ngon miệng
hơn?
3. Đọc mục “Em có biết” ở cuối bài cho biết ngoài sữa chua còn có
loại thực phẩm nào được tạo thành từ ứng dụng của vi khuẩn có
tác dụng kích thích tiêu hóa? Cần lưu ý gì khi sử dụng các loại thực
phẩm đó để không gây hại cho sức khỏe?

1. Em hãy nêu một số ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con
người?

DÊm nho

1. Em hãy nêu một số ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con
người?

2. Tại sao ăn sữa chua hằng ngày có thể giúp chúng ta ngon
miệng hơn?
Trong sữa chua có vi khuẩn lactic- đây là vi khuẩn có lợi,
hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.
3. Đọc mục “Em có biết” ở cuối bài cho biết, ngoài sữa chua
còn có loại thực phẩm nào được tạo thành từ ứng dụng của vi
khuẩn có tác dụng kích thích tiêu hóa? Cần lưu ý gì khi sử
dụng các loại thực phẩm đó để không gây hại cho sức khỏe?
Không ăn cà, dưa muối khi chưa “ chín” hoặc đã có váng
trắng.

III. Vai trò của vi khuẩn
* Có lợi:
- Phân giải xác sinh vật và chất thải động vật thành
chất dinh dưỡng cung cấp cho cây.
- Sử dụng trong chế biến thực phẩm( sữa chua, muối
dưa cà,…), sản xuất kháng sinh, xử lý rác thải…
* Có hại:
- Gây bệnh cho người, vật nuôi và cây trồng.
- Làm hỏng đồ dùng, thực phẩm…

IV. MỘT SỐ BỆNH DO VI KHUẨN GÂY RA

Đọc thông tin trong SGK kết hợp với hình 27.4 đến 27.6, hãy
nêu các tác hại của vi khuẩn gây ra cho con người, động vật,
thực vật?

Trực khuẩn lao

Vi khuẩn uốn ván

Vi khuẩn sốt thương hàn

Vi khuẩn gây viêm phổi

Phẩy khuẩn tả

43

Một vài bệnh do vi khuẩn gây ra ở người

Nhiễm trùng da

Tay chân miệng

Mụn trứng cá

Ngộ độc thực phẩm

Một vài bệnh do vi khuẩn gây ra ở vật nuôi và cây trồng

Bệnh tả ở gà

Bệnh chổi rồng ở nhãn

Bệnh than ở cừu

Bệnh vàng lá ở cam

Nhiễm vi khuẩn tụ cầu vàng

(NGUY CƠ TỬ VONG TỪ VIỆC NHIỄM VI KHUẨN TỤ CẦU VÀNG_YOUTUBE
https://www.youtube.com/watch?v=pLDeAXCsbqM&ab_channel=BVHoanMySaigon

Chúng ta có nên sử dụng thức ăn bị ôi thiu không? Vì sao?
Phải làm gì để thức ăn không bị ôi thiu?

Vi khuẩn xâm nhập làm thực phẩm bị hư, ôi thiu

Muốn giữ thức ăn không bị ôi thiu cần ngăn ngừa vi khuẩn sinh
sản bằng cách: làm lạnh, phơi khô, ướp muối...

Khi mắc các bệnh do vi khuẩn gây ra ở người như viêm họng
do vi khuẩn, bệnh tả,… em thường có biện pháp gì để chữa
trị? Hãy đề ra các biện pháp phòng, tránh bệnh do vi khuẩn
gây ra ở người?

 Sử dụng thuốc kháng sinh.

Kháng thuốc

 Ăn chín, uống sôi, rửa tay, giữ gìn cơ thể và môi trường
sống sạch sẽ.

Hiểm họa kháng thuốc kháng sinh