NGUYỄN QUỐC HUY

I/. KHÁI NIỆM
Lãnh đạo theo nhóm là việc ủy
quyền của người lãnh đạo hệ
thống cho các người phụ trách
nhóm với sự phân công rõ ràng
về quyền hạn, trách nhiệm và lợi
ích mà người phụ trách và nhóm
được phân giao.

II/. CÁC NGUYÊN TẮC LÃNH ĐẠO THEO
NHÓM
- Người phụ trách nhóm phải thỏa mãn
các điều kiện nhất định: có nhận
thức chính xác về lợi ích của nhóm
và của hệ thống, có uy tín, có khả
năng tập hợp và điều khiển những
thành viên trong nhóm.
- Người phụ trách nhóm được phân
giao quyền hạn, trách nhiệm, nhiệm
vụ và lợi ích tương xứng.

II/. CÁC NGUYÊN TẮC LÃNH ĐẠO
THEO NHÓM
- Người phụ trách nhóm được tự do,
sáng tạo thực hiện nhiệm vụ của
mình trong giới hạn của sự ủy
quyền.
- Người lãnh đạo hệ thống phải giúp
cho người phụ trách nhóm tạo ra
các sự biến đổi theo hướng phát
triển và củng cố nhóm.

Thông thường các nhóm đều có những
chu kỳ biến đổi nhất định:
Bước biến đổi
Người PT

Với bản
thân

1

Làm
quen

2

Thạo
việc

3

4

5
Trí tuệ

Giỏi việc

Cần có
cương
vị phụ
trách
cao

GIỎI
Với
nhóm

Mới tập
hợp

Có kỉ
luật

Có hiệu
quả cao

SƠ ĐỒ BIẾN ĐỔI NHÓM

Cần
được
phát
triển

Làm
quen với
vị trí mới
Chững
lại
Con
đường
mới

Thông thường các nhóm đều có những
chu kỳ biến đổi nhất định:
Bước biến đổi
Người PT

Với
bản
thân

1

2

3

4

5

Làm
quen

Khá
thạo
việc

Thoả
mãn

Gia
trưởng

Trí tuệ

Mới tập
hợp

Có nề
nếp

Có hiệu
quả

Chững
lại

Đổ vỡ

TRUNG
BÌNH
Với
nhóm

SƠ ĐỒ BIẾN ĐỔI NHÓM

Thông thường các nhóm đều có những
chu kỳ biến đổi nhất định:
Bước biến đổi
Người PT

Với
bản
thân

1

2

3

Làm
quen

Lúng
túng

Trí tuệ

4

5

Đổ vỡ

Đổ vỡ

KÉM
Với
nhóm

Mới
tập
hợp

Phân
tán

Khó
khăn

SƠ ĐỒ BIẾN ĐỔI NHÓM

Không
hiệu
Đổ vỡ
quả

III/. VAI TRÒ CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN

- Đôi khi, nhóm có đạt được thành
công hay không là phụ thuộc rất
nhiều vào sự mạch lạc trong giải
thích yêu cầu đề bài, dự án cũng
như tiêu chí đưa ra từ phía thầy
cô giáo. Công việc của nhóm là
giải nghĩa các hướng dẫn đã và
thống nhất cách giải quyết vấn
đề.

III/. VAI TRÒ CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN
- Quá trình công việc sẽ chỉ có hiệu quả
khi thầy cô hướng dẫn trong quá
trình. Dự án làm theo nhóm không
đơn giản như việc học theo nhóm.
- Các bạn thanh niên cần nắm rõ và
chuẩn bị kỹ càng cho dự án.
- Các dự án cần được xây dựng sao cho
không thành viên nào trong nhóm bỏ
qua nỗ lực công việc của các thành
viên khác.

IV/. TRÌNH TỰ LÀM VIỆC NHÓM:
* Phân công và giải thích các quy định:
o Chọn trưởng nhóm:
- Có nên: là người cao niên nhất, nói hay
nhất, biết tất cả vấn đề thảo luận, có
quyền lực cao nhất.
- Phải có các tố chất: Am hiểu các vấn đề
trong những nét cơ bản và khái quát.
Biết tâm lý nhóm và điều động nhóm có
khoa học. Xác nhận được tiềm năng của
nhóm, khơi dậy được tiềm năng đó.

IV/. TRÌNH TỰ LÀM VIỆC NHÓM:
1/ Các công việc của nhóm trưởng
+ Chuẩn bị:
- Nội dung (xác định mục tiêu, chuẩn bị
dữ kiện, tư liệu, đặt vấn đề với một số
cá nhân tích cực để họ là hạt nhân
trong buổi họp)
- Sắp xếp chỗ ngồi: Nguyên tắc tất cả nhìn
thấy và nghe được nhau. Mở đầu buổi
thảo luận nếu chưa quen thì giới thiệu
tất cả các thành viên (nên tự giới thiệu)

1/ Các công việc của nhóm trưởng:
- Cùng nhóm viên xác định mục tiêu, chương
trình nghị sự, thời gian dành cho từng
phần và toàn bộ cuộc thảo luận, cách thức
diễn đạt, hành vi cư xử của các thành viên
trong nhóm.
- Dành thời gian ngắn ( 5 -7 phút) nhóm
trưởng đưa ra vấn đề ( đơn giản ) tạo sự
chú ý của thành viên trong nhóm: vấn đề
có thể dưới dạng một tình huống , tốt nhất
nên thời sự và liên quan đến chủ đề phải
thảo luận, tạo điều kiện để các thành viên
cùng tham gia ý kiến. Thái độ ân cần, quan
tâm từng thành viên.

1/ Các công việc của nhóm trưởng
+ Trong quá trình thảo luận
- Điều động sự tham gia tích cực và đồng
đều.
- Thái độ lắng nghe, khách quan.
- Khuyến khích và bảo đảm an toàn cho
người rụt rè. Quan sát sự tham gia của
các thành viên (lặng thinh do đồng tình
hay dửng dưng hay lo ra, hay chống đối,
cười hứng thú hay châm biếm, thụ động) .
- Khéo léo chặn bớt người nói nhiều, khuynh
hướng lấn át người khác.
- Tuyệt đối không ép sự tham gia.

+ Trong quá trình thảo luận
- Biết khai thác nội dung
- Đặt vấn đề có tính kích thích sự suy nghĩ,
dưới dạng các câu hỏi bằng sự chuẩn bị
của chính mình, hay của một thành viên
trong nhóm đã chuẩn bị trước.
- Làm sáng tỏ các phát biểu bằng cách hỏi lại
tóm ý để cả nhóm có sự thông hiểu giống
nhau.
- Tóm lược lại từng phần chính.
- Phát hiện khác biệt, mâu thuẫn trong phát
biểu cùng nhóm giải quyết.
- Nối kết các ý kiến trở thành hệ thống.

2/ Đối với các nhóm viên:
- Phải tham gia đóng góp ý kiến.
- Cùng thảo luận.
- Cần hợp tác với nhóm trưởng
để công việc được tốt hơn.
- Phải có tinh thần trách nhiệm
cao.
- Phân công, nhận nhiệm vụ để
cùng nhau làm.

3/ Kết luận:
- Là của toàn nhóm, mang tính hệ
thống và xuất phát từ sự đóng
góp của thành viên trong
nhóm, tạo nên chất lượng mới.
- Việc kết luận phải được sự đồng
tình của nhóm viên
- Nếu có biểu quyết , phải chính
xác, nhanh gọn

V. CÁC PHƯƠNG PHÁP HỌC NHÓM:

Việc lựa chọn phương pháp phụ
thuộc vào thời gian, nội dung,
thời điểm.
1/. Phương pháp bản đồ trí não
2/. Phương pháp Algorit giải quyết
vấn đề và ra quyết định
3/. Phương pháp trao đổi phiếu

1/. Phương pháp bản đồ trí não
- Não cũng là một nhóm ý tưởng
không hạn chế cho một nhóm đưa
ra, không có ý kiến phê bình chỉ
trích hay đánh giá để tìm ra những
ý tưởng mới. Đối với các công ty
hay tổ chức lớn, quá trình giải
quyết vấn đề được tiến hành theo
hai nhóm riêng rẽ: phát triển ý
tưởng và đánh giá ý tưởng.

1/. Phương pháp bản đồ trí não
- Phát triển ý tưởng do những
người có trí tưởng tượng
phong phú, có khả năng tư duy
trừu tượng, có khả năng khái
quát hóa cao đảm nhận. Đánh
giá ý tưởng do những người
có óc phân tích, đánh giá sâu
sắc và có khả năng phê bình
sắc sảo đảm nhận.

- Khi tiến hành cần tuân theo các
nguyên tắc cơ bản sau:
1.1/ Loại trừ sự chỉ trích, phê bình
1.2/ Duy trì bầu không khí hoàn
toàn tự do
1.3/ Số lượng ý tưởng càng nhiều
càng tốt
1.4/ Kết hợp và phát huy ý tưởng
của người khác

Có một số trạng thái tâm lí thường xuất
hiện trong các hoạt động, cần tránh
phạm phải những trạng thái này để
không cản trở sự sáng tạo của cá
nhân và của tồn nhóm, dưới đây là
một số lời khuyên cần ghi nhớ và
thực hiện:
- Đừng cố tìm một câu trả lời đúng: Tùy
theo tầm nhìn và sự hiểu biết của mỗi
người mà mỗi vấn đề có thể có nhiều
câu trả lời đúng, nên đừng cố tìm một
câu trả lời đúng nhất.

- Đừng luôn cố gắng tuân theo logic:
Sự hợp lí không phải lúc nào cũng
chiếm ưu thế, mà thường có nhiều
sự trái ngược giữa tình cảm của
con người và nguyên tắc của tổ
chức.
- Đừng tuân theo các nguyên tắc một
cách cứng nhắc: Nếu muốn đổi
mới và cải tiến thì cần biết nghi
ngờ và xem xét những giới hạn
không rõ ràng đối với tư duy.

- Đừng quá lệ thuộc vào hiện thực: Có
nhiều ý tưởng không thực tế có thể
trở thành những bàn đạp để sáng
tạo.
- Đừng cố tránh sự không rõ ràng: Sự
sáng tạo có thể bị cản trở bởi sự
quá khách quan hay cá biệt hoá
- Đừng quá lo sợ và cố tránh thất bại:
Sự lo sợ thất bại có thể làm tê liệt
quyết tâm thực hiện những ý tưởng
hay

- Thêm một chút hồi tưởng: những
trò chơi khôi hài thời thơ ấu sẽ có
thể là những gợi ý hay cho hiện
tại, hoặc một hình tượng đã bắt
gặp ở đâu đó cũng có thể là một
điểm trong ý tưởng.
- Tránh tình trạng quá biệt lập: Sự kết
hợp chéo giữa các lĩnh vực
chuyên môn khác nhau thường rất
hữu hiệu trong việc xác định tìm
giải pháp.

- Đừng quá quan trọng hóa vấn đề: Sự
hài hước, không khí thoải mái làm
giảm căng thẳng và thúc đẩy khả
năng sáng tạo.
- Luôn luôn sáng tạo bắt đầu bằng ý
tưởng mới: Bằng cách nuôi dưỡng
những ý tưởng nhỏ bé bình thường
và biến những ý tưởng ấy thành
hiện thực, chúng ta sẽ có thể phát
triển và thực hiện những ý tưởng
lớn hơn nhiều trong tương lai.

- Xác định nội dung chính của vấn đề.
- Xác định các bộ phận tạo nên vấn đề
- Chỉ ra các ý chính của mỗi bộ phận
- Thiết lập mối quan hệ giữa các bộ
phận

2. Phương pháp Algorit giải quyết vấn
đề và ra quyết định: (xác lập quy
trình)
- Giai đọan tìm hiểu vấn đề:
+ Tìm hiểu khái niệm: khái niệm đã
cho có những cách hiểu như thế
nào?
+ Trong vấn đề: Cái gì cho trước?
Cái gì chưa biết? Có các điều kiện
gì?
- Giai đọan đề ra mục đích cần đạt.

- Giai đọan xác định mục đích yêu cầu
đối với các dữ kiện
- Giai đọan xác định mấu chốt của các
vấn đề cần giải quyết: Tìm mâu
thuẫn, định hướng cách giải quyết
khi xác định được mâu thuẫn
- Đề xuất cách thức giải quyết: Dùng
nguyên tắc, cách thức nào để giải
quyết mâu thuẫn?
- Lựa chọn lời giải

3. Phương pháp trao đổi phiếu:
- Cách 1: Mỗi thành viên tự chuẩn bị
1 phần theo sự phân công của
nhóm trưởng, trao đổi nhóm, lấy
ý kiến đóng góp của các thành
viên còn lại, báo cáo kết quả
tổng hợp.
+ Tùy thời gian cho phép có thể làm
tại lớp hoặc về nhà

3. Phương pháp trao đổi phiếu:
- Cách 2: Mỗi nhóm trao đổi một nội
dung khác biệt, sau thời gian nhất
định các nhóm được thành lập lại
với các thành viên của từng nhóm
trước. Các thành viên báo cáo kết
quả đã thảo luận ở nhóm trước, tổng
hợp. Thường làm tại lớp.
+ Tổng kết: Đánh giá kết quả đạt được
trên cơ sở Mục đích, Hiệu quả làm
việc và Tính thực tiễn của lời giải.

VI. KHI LÀM VIỆC THEO NHÓM, TÔI
THẤY THƯỜNG GẶP KHÓ KHĂN:

1. Thường ai cũng bảo vệ ý kiến của
mình mà không thực sự xem xét
thấu đáo ý kiến của người khác.
2. Khi làm việc theo nhóm thì cái
khó khăn đầu tiên là bất đồng ý
kiến.
3. Nhiều khó khăn.

1. Thường ai cũng bảo vệ ý kiến của mình
mà không thực sự xem xét thấu đáo ý
kiến của người khác.
- Không hợp thành một thể thống nhất phục
vụ cho một mục đích duy nhất
- Thường ít khi gặp được một người trưởng
nhóm có đầu óc tổ chức, phân công
việc sao cho hiệu quả.
- Một số người chỉ thích làm việc độc lập mà
không muốn chia suy nghĩ hay ý tưởng.
- Ăn chia không sòng phẳng hoặc không
đánh giá đúng con người.

2. Khi làm việc theo nhóm thì cái khó khăn
đầu tiên là bất đồng ý kiến
- Mỗi thành viên trong nhóm đều có ý kiến
của riêng mình và thường thì chỉ thấy cái
thiếu sót trong ý kiến của người khác mà
không tìm ra cái đúng của nó và ngựơc
lại cũng chỉ thấy cái đúng của ý kiến của
mình mà không thấy cái thiếu sót.
- Khó khăn tiếp theo là giữ sự đoàn kết trong
nhóm. Điều đó đôi khi không biểu hiện ra
ngoài, nhưng dễ làm nhóm tan rã. Mâu
thuẫn giữa các thành viên xuất phát từ
bất kỳ mặt nào, thường thì chỉ là những
chuyện nhỏ nhặt, nhưng nếu không xử lý
khéo sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường.

3. Nhiều khó khăn
- Có người làm, còn có người ỷ
lại không chịu làm
- Mỗi người một ý và chẳng ai
chịu nghe ai
- Thường chỉ có một người là
chính còn lại là râu ria và...
- Tốt nhất là làm một mình cho
khoẻ.

3. Nhiều khó khăn
Có thể tìm thấy vô số những ý kiến tương tự
như trên về hoạt động nhóm. Mọi người
đều biết rằng hoạt động nhóm là rất tốt,
nhưng khi thực hiện thì hoàn toàn ngược
lại. Có thể lí giải một cách chủ quan là khi
hình thành nhóm, nhóm đã không áp
dụng các qui tắc cần thiết cho việc hình
thành và hoạt động của nhóm; các kĩ
năng hoạt động nhóm không được quan
tâm, tìm hiểu đúng mức, vì vậy quá trình
hoạt động nhóm phạm phải nhiều sai lầm
dẫn đến tan rã nhóm.

4. Để thảo luận thành công:
- Mục tiêu:
+ Được cả nhóm xác định rõ và cụ thể
+ Được giải quyết sau buổi thảo luận
- Bầu không khí:
+ Thỏai mái, thân tình, cởi mở ----> Cái
này mình thấy không phải ai cũng làm
được, ai có bí quyết gì không?
+ Có sự bình đẳng và chấp nhận lẫn
nhau của các thành viên trong nhóm.
+ Tâm trạng thỏa mãn của thành viên

- Bầu không khí:
+ Vì đã thu nhận được cái mới (nội
dung, thêm bạn, tình đồng đội, thay
đổi thái độ)
+ Vì có đóng góp thực hiện mục tiêu
chung (chuyên môn, xây dựng nhóm)
- Thời gian: đúng giờ, đúng chương trình
(không kéo quá ½ - 2 giờ)
- Phát hiện khác biệt, mâu thuẫn trong phát
biểu cùng nhóm giải quyết
- Nối kết các ý kiến trở thành hệ thống.

VI. LÀM VIỆC THEO NHÓM CÓ LỢI GÌ ?
- Mọi thành viên trong tổ chức sẽ càng
đồng lòng hướng tới mục tiêu và dốc
sức cho thành công chung của tập thể,
khi họ cùng nhau xác định và vạch ra
phương pháp đạt được chúng.
- Là thành viên của một nhóm, họ có cảm
giác kiểm soát được cuộc sống của
mình tốt hơn và không phải chịu đựng
sự chuyên quyền của bất cứ người
lãnh đạo nào.

VI. LÀM VIỆC THEO NHÓM CÓ LỢI GÌ ?

- Khi các thành viên cùng góp sức giải
quyết một vấn đề chung, họ học hỏi
được cách xử lý mọi nhiệm vụ đơn giản
hay khó khăn; họ học hỏi từ những
thành viên khác và cả người lãnh đạo,
thúc đẩy quản lý theo nhóm là cách tốt
nhất để phát huy năng lực của các nhân
viên (một hình thức đào tạo tại chức).
- Hoạt động theo nhóm mang lại cơ hội cho
các thành viên thoả mãn những nhu cầu
về bản ngã, được đón nhận và thể hiện
mọi tiềm năng.

VI. LÀM VIỆC THEO NHÓM CÓ LỢI GÌ ?

- Quản lý theo nhóm giúp phá vỡ bức tường
ngăn cách, tạo sự cởi mở và thân thiện
giữa các thành viên và người lãnh đạo.
- Thông qua việc quản lý theo nhóm, các
thành viên có thể học hỏi và vận dụng
phong cách lãnh đạo từ cấp trên của
mình. Điều đó tạo sự thống nhất về
cách quản lý trong tổ chức.
- Hoạt động theo nhóm giúp phát huy khả
năng phối hợp những bộ óc sáng tạo để
đưa các quyết định đúng đắn.

VII. 15 QUY LUẬT LÀM VIỆC THEO NHÓM

1) Quy luật về tầm quan trọng: Một cá
nhân riêng lẻ không thể tạo ra thành
công lớn được.
2) Quy luật toàn cảnh: Mục tiêu quan
trọng hơn là vai trò.
3) Quy luật thích hợp: Tất cả mọi người
đều có điểm mạnh riêng của mình.
4) Quy luật thách thức lớn: Thử thách
càng lớn thì yêu cầu làm việc theo
nhóm càng cao.

VII. 15 QUY LUẬT LÀM VIỆC THEO NHÓM
5) Quy luật chuỗi: Sức mạnh của cả đội sẽ bị
ảnh hưởng nếu như có một liên kết yếu
nào đó.
6) Quy luật xúc tác: Những nhóm làm việc
thành công có những cá nhân có thể thay
đổi mọi thứ.
7) Quy luật tầm nhìn: Tầm nhìn giúp cho mọi
thành viên có phương hướng hoạt động
và sự tự tin.
8) Quy luật “con sâu làm rầu nồi canh”:
Những thái độ không tốt có thể làm hỏng
cả đội.

VII. 15 QUY LUẬT LÀM VIỆC THEO NHÓM
9) Quy luật về lòng tin: Những người cùng
làm việc trong nhóm phải tin tuởng lẫn
nhau khi làm việc.
10) Quy luật chi phí: Nhóm làm việc sẽ thất
bại trong việc vươn tới tiềm lực của
mình khi thất bại trong việc trả giá.
11)Quy luật ghi điểm: Nhóm có thể tạo ra
những điều chỉnh khi biết rõ vị trí của
mình.
12) Quy luật vị trí: Những nhóm giỏi có tầm
hiểu biết rộng.