Tiết 7,8,9,10 :

Cuộc thi: “ Khoe của”.
Luật chơi: Các nhóm có thời gian 1 phút để hội ý tên đồ vật làm bằng kim loại có
trong lớp và đó là kim loại gì? cử 1 đại diện lên bục để thi
Trong thời gian 1 phút. Nhóm nào ghi được nhiều câu trả lời đúng nhất sẽ thắng
cuộc.

NỘI DUNG BÀI HỌC

PHƯƠNG
PHÁP TÁCH
KIM LOẠI

TÁCH MỘT
SỐ KIM
LOẠI
NHIỀU
ỨNG DỤNG

HỢP KIM
VÀ ỨNG
DỤNG

SẢN XUẤT
GANG,
THÉP

I. Phương pháp tách kim loại
Theo em dự đoán kim loại trong tự nhiên tồn tại phần đa ở dạng
nào
(Đơn chất hay hợp chất ?
- Trong tự nhiên hầu hết các
kim loại tồn tại ở dạng hợp chất
(quặng) như: Al, Fe, Zn... , chỉ
một số ít tồn tại dạng đơn chất
( tự do) như: Au, Pt...

Mỏ quặng sắt Thạch Khê Hà Tĩnh

1. Đọc thông tin cho biết kim loại nào được tách ra từ những loại quặng sau :
quặng hematite, quặng bauxite, quặng vàng, quặng sphalerite, đá vôi, quặng đồng.

Quặng Hematit 

quặng sphalerite

Sắt

Quặng bauxite 

Kẽm

đá vôi.

Nhôm

quặng vàng

Calcium

quặng đồng

Vàng

đồng

Một số loại quặng :
Quặng hematit chứa chủ yếu
Iron (III) oxide (Fe2O3)
Quặng Hematit thường phân bố chủ yếu
ở các khu vực núi lửa, nơi có suối hoặc
nước nóng
Ứng dụng cơ bản nhất là để làm quặng
sắt. Là quặng được sử dụng nhiều nhất
trong tất cả các ngành nghề, có ý nghĩa
quan trọng trong đời sống sản xuất.

Quặng hematit Tập trung chủ yếu ở các tỉnh là: Thái Nguyên, Cao Bằng, Hà Tĩnh

quặng bauxite
chứa chủ yếu aluminium oxide (Al2O3)
bauxite là một loại quặng nhôm nguồn
gốc đá núi lửa có màu hồng, nâu được
hình thành từ quá trình phong hóa các
đá giàu nhôm hoặc tích tụ từ các quặng
có trước bởi quá trình xói mòn.
Việt Nam sở hữu trữ lượng quặng bôxít
lớn thứ hai thế giới
Các tỉnh miền Nam như Kon Tum, Đắk Nông, Lâm Đồng chứa quặng bôxít

quặng sphalerite
chứa chủ yếu zinc sulfua (ZnS)
Sphalerite là một khoáng chất sunfua
có công thức hóa học ZnS. Đây là
quặng kẽm quan trọng nhất. Sphalerit
được tìm thấy trong nhiều loại mỏ khác
nhau, nhưng chủ yếu là trong các mỏ
sulfua khối trầm tích thoát ra từ núi
lửa.
Quặng Sphalerite có nhiều ở Na Sơn (Hà Giang)

quặng vàng
chứa chủ yếu kim loại vàng (Gold) (Au)
Quặng vàng thường có hai loại chính là
quặng vàng và quặng kim loại vàng.
Quặng vàng là quặng mà vàng đã đạt
độ tinh khiết từ 75 đến 95%
Vùng có biểu hiện khoáng hóa vàng khá tập
trung ở quanh Đồi Bù (Hòa Bình) như Cao
Răm, Da Bạc, Kim Bôi... với tổng trữ lượng
khoảng 10 tấn. Vùng núi Xà Khía, xã Lâm
Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình)

Đá vôi
chứa chủ yếu Calcium carbonate CaCO3
Nước ta có nhiều vùng núi đá vôi với
những hang động nổi tiếng: Hương
Tích (Hà Tây), Bích Động (Ninh
Bình), Phong Nha (Quảng Bình) và các
hang động khác ở Vịnh Hạ Long
(Quảng Ninh), Ngũ

I. Phương pháp tách kim loại
Một số loại quặng :
+ Hematite (Fe2O3) -> tách Fe
+ Bauxite (Al2O3) -> tách Al
+ Vàng (Au)
-> tách Au
+ Sphalerite (ZnS) -> tách Zn
+ Đá vôi CaCO3. -> tách Ca

Từ quặng tách ra kim loại
xem video

Quan sát video quá trình tách kim loại ra khỏi hợp chất

I. Phương pháp tách kim loại

1. Các bước cơ bản trong quy trình tách kim loại từ quặng:

(loại bớt tạp chất)

(tùy từng kim loại)

Ví dụ 1 : bước 1: Từ quặng sắt(loại bỏ đất đá) thu được hợp chất Fe2O3
bước 2: Dùng khí CO ở nhiệt độ cao khử Fe2O3 ta thu được sắt Fe
Ví dụ 2 : - Từ quặng nhôm (loại bỏ đất đá) thu được hợp chất Al2O3
- Điện phân nóng chảy Al2O3 ta thu được nhôm Al

2. Một số phương pháp thường sử dụng để tách kim loại :

I. Phương pháp tách kim loại

1. Các bước cơ bản trong quy trình tách kim loại từ quặng:
2. Một số phương pháp thường sử dụng để tách kim loại :

Đọc thông tin SGK : Nêu các phương pháp hoá học
thường dùng để tách kim loại ra khỏi hợp chất của chúng?

I. Phương pháp tách kim loại

1. Các bước cơ bản trong quy trình tách kim loại từ quặng:
2. Một số phương pháp thường sử dụng để tách kim loại :

- Điện phân nóng chảy : tách kim loại hoạt động hoá học mạnh
như K, Na, Ca, Mg, Al,...
- Nhiệt luyện: tách kim loại hoạt động hoá học trung bình và yếu
như Zn, Fe, Cu...
- Thuỷ luyện: tách kim loại hoạt động hoá học yếu như Ag, Au,...
Ví dụ :

Điện phân nóng chảy

Tách Aluminium từ quặng Bauxite (Al2O3) bằng phương pháp điện
phân nóng chảy

3CO

+

Fe2O3

t0

------------->

2Fe +

Tách Iron từ quặng Iron bằng phương pháp nhiệt
luyện

3CO2

Cu

+ AgNO3 ->

Cu(NO3)2

+ Ag

Tách Silver từ dung dịch muối AgNO3 bằng phương pháp thủy luyện

I. Phương pháp tách kim loại
Điện phân nóng chảy : Dùng dòng điện
2Al2O3

điện phân nóng chảy

2NaCl

điện phân nóng chảy

Cryolit

4Al

+

3O2

2Na

+

Cl2

Nhiệt luyện : Dùng chất khử (H2, CO, C, Al...) để khử Oxygen của
các oxide kim loại hoạt động trung bình và yếu ở nhiệt độ cao.
t0
H2 + CuO -------------> Cu + H 2O
3CO

+

t0

Fe2O3 ------------->

2Fe +

3CO2

Thủy luyện : Dùng kim loại mạnh đẩy kim loại yếu ra khỏi dd muối

Cu

+ AgNO3 ->

Cu(NO3)2 + Ag

Củng cố
K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, (H), Cu, Ag, Au
Điện phân nóng chảy

Dùng dòng điện

Nhiệt luyện

Dùng chất khử (C,CO,H2,Al )

Thủy luyện

Dùng kim loại mạnh hơn

II. Quy trình tách một số kim loại nhiều ứng dụng

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 1: Phương pháp chung để điều chế các kim
loại Na, Ca, Al trong công nghiệp là:
A. điện phân nóng chảy
B. điện phân dung dịch
C. Nhiệt luyện
D. Thủy luyện

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 2: Hai kim loại có thể điều chế bằng phương
pháp nhiệt luyện là :
A. Ca và Fe
B. Mg và Zn
C. Na và Cu
D. Fe và Cu

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 3: Kim loại nào sau đây điều chế bằng phương
pháp thủy luyện :
A. Ca
B. Na
C. Ag
D. Mg

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 4: Kim loại nào sau đây điều chế bằng phương
pháp điện phân nóng chảy :
A. Fe
B. Ag
C. Cu
D. Mg

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 5: Aluminium được điều chế từ loại quặng nào
sau đây
A. Hematit
B. Bauxite
C. Sphalerite
D. Manhetite

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 7: Phương pháp điện phân nóng chảy để điều
chế các kim loại :
A. Hoạt động hóa học yếu
B. Hoạt động hóa học mạnh
C. Hoạt động hóa học trung bình
D. Tất cả các kim loại trong dãy hoạt động

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 8: Phương pháp nhiệt luyện người ta không sử
dụng chất nào để tách kim loại ra khỏi oxide ?
A. C
B. Al
C. CO
D. CO2

Ngày thực hiện : 10/10/2024
GV : Lương Thị Oanh
Lớp : 9B

Tiết 7,8,9,10 :

Tiết 9,10,11,12 :

I. Phương pháp tách kim loại

II. Quy trình tách một số kim loại nhiều ứng dụng

Khởi động : Chia lớp thành 2 nhóm

Khởi động
Câu 1: Phương pháp chung để điều chế các kim
loại Na, Ca, Al trong công nghiệp là:
A. điện phân nóng chảy
B. điện phân dung dịch
C. Nhiệt luyện
D. Thủy luyện

Câu 2: Kim loại có thể điều chế bằng phương pháp
nhiệt luyện là :
A. Ca
B. Mg
C. Na
D. Fe

Câu 3: Kim loại nào sau đây điều chế bằng phương
pháp thủy luyện :
A. Ca
B. Na
C. Ag
D. Mg

Câu 4: Aluminium được điều chế từ loại quặng nào
sau đây
A. Hematit
B. Bauxite
C. Sphalerite
D. Manhetite

Câu 5: Phương pháp điện phân nóng chảy để điều
chế các kim loại :
A. Hoạt động hóa học yếu
B. Hoạt động hóa học mạnh
C. Hoạt động hóa học trung bình
D. Tất cả các kim loại trong dãy hoạt động

Câu 6: Phương pháp nhiệt luyện người ta không sử
dụng chất nào để tách kim loại ra khỏi oxide ?
A. C
B. Al
C. CO
D. CO2

Khởi động
Câu 7. Quặng chứa hợp chất Iron (III) oxide (Fe2O3) là
loại quặng nào sau đây ?
A. Hematit
B. Bauxite
C. Sphalerite
D. Manhetite

Khởi động
Câu 8. Quặng chứa hợp chất zinc sulfide (ZnS) là
loại quặng nào sau đây ?
A. Hematit
B. Bauxite
C. Sphalerite
D. Manhetite

kiểm tra trắc nghiệm
Câu 9: Kim loại nào sau đây điều chế bằng phương
pháp điện phân nóng chảy :
A. Fe
B. Ag
C. Cu
D. Al

Khởi động
Câu 10. Hai kim loại nào sau đây điều chế bằng
phương pháp nhiệt luyện ?
A. Fe và Zn
B. Ag và Cu
C. Mg và Ag
D. Al và Na

II. Quá trình tách một số kim loại nhiều ứng dụng

Đọc thông tin phần II SGK trang 96. Thảo luận nhóm
(3 phút) hoàn thành phiếu học tập

Hoạt động nhóm(3p) : Phiếu học tập

KẾT LUẬN

3CO2

II. Quy trình tách một số kim loại nhiều ứng dụng
1. Tách nhôm ra khỏi aluminium oxide bằng phản ứng điện phân

Khí O2: cực dương (+)
Kim loại Al: cực âm (-)

II. Quy trình tách một số kim loại nhiều ứng dụng
1. Tách nhôm ra khỏi aluminium oxide bằng phản ứng điện phân

Xem video

Vi deo : Các ứng dụng của nhôm và sản xuất nhôm

KẾT LUẬN

Fe2O3 + 3CO

Fe

2Fe + 3CO2

? Chỉ ra điểm giống và khác trong hai quá trình tách kim loại zinc và
Iron