TRƯỜNG THCS TÂN PHƯỚC HƯNG

VẬT LÍ HỌC
GIÁO VIÊN: CHÂU THANH TÙNG

KHTN 7

 Cuộc thi chạy giữa các học sinh

“Có những cách nào để xác định HS chạy nhanh
nhất hay chậm nhất trong một cuộc thi chạy?”

CHƯƠNG III: TỐC ĐỘ

BÀI 8: TỐC ĐỘ CHUYỂN ĐỘNG

KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

NỘI
DUNG
BÀI HỌC

ĐƠN VỊ ĐO TỐC ĐỘ

BÀI TẬP VẬN DỤNG
CÔNG THỨC TÍNH
TỐC ĐỘ

I.KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ:
Bảng ghi kết quả cuộc chạy 60m trong tiết thể dục của 3 bạn học sinh:
Cột
Số
TT

1
Họ và tên
Học sinh

2
Quãng đường
chạy S (m)

1

Nguyễn Anh

60

2
3

Trần Bình
Lê Cao

60
60

3
4
Thời gian Xếp
chạy t (s) hạng
10
9,5
11

2
1
3

5
Quãng đường
chạy trong một
giây

6m
6,31m
5,45m

?1: Làm thế nào để biết ai chạy nhanh ai chạy chậm? Hãy ghi kết
quả xếp hạng của từng học sinh vào cột 4.
?2 : Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được trong 1 giây
rồi ghi kết quả vào cột 5.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Có thể xác định sự nhanh
hay chậm của chuyển động
bằng cách nào?

Hai cách xác định sự nhanh, chậm của chuyển động:
1
h
c
á
C

So sánh quãng đường đi được trong
cùng một khoảng thời gian. Chuyển
động nào có quãng đường đi được
dài hơn, chuyển động đó nhanh
hơn.
Ví dụ
Em 30 m

Trong 1 phút
Anh 50 m

Cách
2

So sánh thời gian để đi cùng một
quãng đường. Chuyển động nào
có thời gian đi ngắn hơn, chuyển
động đó nhanh hơn.
Ví dụ
20
phút
Em

Anh
15
phút

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Thương số s/t đặc trưng cho sự nhanh
hay chậm của chuyển động được gọi là tốc
độ chuyển động (gọi tắt là tốc độ).

TỐC
ĐỘ

Thương số cho biết quãng đường mà vật đi
được trong một đơn vị thời gian.

Tìm công thức tính tốc độ qua quãng đường đi
được và thời gian để đi quãng đường đó?

v=
Từ công thức v = hãy suy ra công thức tính s và t?

s = v.t

t=

MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG
NHANH CHẬM
Vận động viên Usain
Bolt người Jamaica
(kỉ lục thế giới về chạy
100m với thời gian
chạy là 9,58s)
Báo Gê-pa vốn
có thể chạy tối
đa tới 120 km/h

Con ốc sên với
tốc độ bò
(km/h)

Bạn A chạy 120m hết 35s. Bạn B
chạy 140m hết 40s. Ai chạy
nhanh hơn?

Tốc độ chạy của A:
= ≃3,43(m/s)
Tốc độ chạy của B:
= ≃ 3,5 (m/s)
Vì vA< vB nên bạn B chạy nhanh hơn

II. ĐƠN VỊ ĐO TỐC ĐỘ

Bảng 8.1. Các đơn vị đo tốc độ thường dùng.
Đơn vị đo độ dài

Mét (m)

Kilômét (km)

Đơn vị đo thời gian

Giây (s)

Giờ (h)

Đơn vị đo tốc độ

Mét trên giây
(m/s)

Kilômét trên giờ
(km/h)

Trong hệ đo lường chính thức của nước ta, đơn vị đo
tốc độ là m/s hoặc km/h.

Cách chuyển đổi đơn vị:

Km/h

m/s

III. BÀI TẬP VẬN DỤNG CÔNG THỨC TÍNH TỐC ĐỘ

1. Bài tập ví dụ:

Một bạn đi từ nhà đến trường bằng xe đạp với
tốc độ không đổi, xuất phát từ nhà lúc 6h45
phút, đến trường lúc 7h15 phút. Biết quãng
đường từ nhà đến trường dài 5km. Tính tốc
độ của bạn đó ra km/h và m/s.

s = 5 km
t = 7 h 15 min - 6h 45 min = 0,5h
v = ? km/h.
v = ? m/s.
 

Giải
Tốc độ đi xe đạp của bạn đó là:
ADCT: v= s/t = 5/0,5 = 10(km/h) = 2,8(m/s)
Đáp số: 10km/h và 0,28m/s

2. Bài tập 1:
Biết nữ vận động viên Việt Nam – Lê Tú Chinh đoạt
Huy chương Vàng SEA Games 2019 chạy 100 m hết
11,54 s. Tính tốc độ của vận động viên này.
Tóm tắt

s = 100 m
t = 11,54 s
v = ? m/s

Giải

Tốc độ của vận động viên:
ADCT: v= s/t = 100/11,54
= 8,7(m/s)
Đáp số: 8,67 m/s

3. Bài tập 2:
Lúc 8 h 30 phút, bạn A đi bộ từ nhà đến siêu thị với tốc độ
4,8km/h. Biết quãng đường từ nhà bạn A đến siêu thị dài
2,4km. Hỏi bạn A đến siêu thị lúc mấy giờ?
Tóm tắt
s = 2,4 km
v = 4,8
km/h
A đến siêu thị
lúc mấy giờ?

Giải

Thời gian đi từ nhà đến siêu thị là
ADCT : v = s/t => t = s/v = 2,4/4,8
= 0,5 (h)= 30 min
Thời điểm đến siêu thị:
8h 30 min + 30 min = 9 h
Vậy bạn A đến siêu thị lúc 9h

4. Bài tập 3:
Bạn B đi xe đạp từ nhà đến trường với tốc độ 12 km/h
hết 20 min.Tính quãng đường từ nhà bạn B đến trường
Tóm tắt
v = 12 km/h
t = 20
min = h
s = ? km

Giải

Quãng đường từ nhà bạn B đến
trườnglà:
v = => s = = 12. = 4 (km)
Đáp số: 4 km

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Công thức tính tốc độ là:
A.

C.
B.

D.

Điền số vào chỗ trống sao cho phù
hợp: Đổi: 10 m/s = …. km/h

A.10 km/h
B. 36 km/h

C. 45 km/h
D. 20 km/h

Điền số vào chỗ trống sao cho phù hợp:
Đổi: 72 km/h = …. m/s

A. 259,2 m/s

C. 20 m/s

B. 15 m/s

D. 40 m/s

HẾT
GIỜ

Đại lượng nào sau đây cho biết mức độ
nhanh hay chậm của chuyển động? 

A. Quãng đường 
B. Thời gian
C. Tốc độ
D.Cả ba đại lượng trên

Một người đi xe đạp với tốc độ 16 km/h từ nhà
đến nơi làm việc. Thời gian chuyển động của
người này khi đi hết quãng đường là 0,5 h.
Quãng đường từ nhà đến trường dài:

A. 8 km

C. 64 km

B. 0,0165 km

D. 5 km

IV. LUYỆN TẬP

TRÒ CHƠI TIẾP SỨC

Lập 3 đội, mỗi đội có 5 học sinh. Các thành viên lần lượt làm bài tập 8.1;
8.2; 8.5; 8.6; 8.7. Đội nào làm chính xác và trong thời gian ngắn nhất thì
đội đó giành chiến thắng.
8.1.
8.5. A
8.6. B.
8.7. B.

1 - c;

2 - d;

3 - a;

4 -b.

Loài chim chạy nhanh
nhất

Đà điểu.
Chúng rất khác biệt về hình thể với cổ, chân dài và có
thể chạy với tốc độ lên đến 65 km/giờ

Loài chim bay nhanh nhất

Chim cắt

Với thị lực sắc bén cùng với tốc độ “phóng lao” từ
trên không xuống đất với vận tốc 321km/h, khó có
con mồi nào có thể sống sót.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Học và làm bài tập SBT. Đọc trước bài 9.
Hãy xây dựng phương án xác định tốc độ
của bản thân khi đi từ nhà đến trường.