ÔN TẬP CHƯƠNG I:

NGUYÊN TỬ, SƠ LƯỢC VỀ
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

G

U

Y

Ê

N

2

C

H

U

K

Ì

3

H

Ạ

T

N

G

U

Y

P

R

E

L

M

E

1

4

N

N

5
6
7

T

Ử

H

Â

N

Ê

N

T

Ố

O

T

O

N

E

C

T

R

O

N

N

D

E

L

L

E

P

Hàng ngang thứ 1 gồm 8 chữ
cái, đó là từ chỉ: hạt vô cùng
nhỏ và trung hoà về điện.

Hàng ngang thứ 2 gồm 6 chữ
cái, chỉ khái niệm được định
nghĩa là: tập hợp các nguyên tử
có cùng số lớp e.

Hàng ngang thứ 3 gồm 7 chữ
cái chỉ: khối lượng nguyên tử
tập trung hầu hết ở phần này.

Hàng ngang thứ 4 gồm 8 chữ
cái chỉ: tập hợp những nguyên
tử cùng loại.

Hàng ngang thứ 5 gồm 6 chữ
cái chỉ: hạt cấu tạo nên hạt
nhân, mang điện tích dương.

Hàng ngang thứ 6 gồm 8 chữ
cái chỉ: hạt cấu tạo nên nguyên
tử mang điện tích âm.

Hàng ngang thứ 7 gồm 9 chữ
cái chỉ: người tìm ra và sắp xếp
thành công nguyên tố hóa học
thành một bảng.

I .Hệ thống kiến thức cơ bản
HS:hoạt động độc lập nghiên cứu
thông tin trong SGK và trả lời các
câu hỏi sau:

Quan sát H2.4 Mô hình nguyên tử helium
cho biết:
Nguyên tử cấu tạo bởi những loại hạt nào?

Mô hình đơn giản của nguyên tử
Lớp
electron
có đặc
điểm gì ?

-

Hạt nhân

+ ++

-

Electron

Chuyển động rất nhanh quanh hạt nhân.

 

Khối lượng
(tính theo

proton
»

1 amu

Số
neutro
n

Số
electron

1 amu

0,00055
amu

»

amu)
1 amu = 1,6605.10-24
gam

Vì sao khối lượng hạt nhân được xem là
khối lượng nguyên tử?
Một proton có khối lượng gần đúng bằng
khối lượng một neutron và xấp xỉ bằng 1
amu. Một electron có khối lượng xấp xỉ bằng
0,00055 amu
Proton và neutron có cùng khối
khối lượng
hạt nhân
lượng , nặng gấp 1836 -1839 lần
được xem
khối lượng hạt electron
là khối
( Electron có khối lượng rất
lượng
nhỏ, không đáng kể).
nguyên tử

Đ. I. Men–đêeâ–leâ-eùp
(1834 – 1907)

Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố hoá học trong bảng
tuần hoàn:

Bảng hệ thống tuần hoàn có 118 nguyên
tố hoá học, được xây dựng theo nguyên
tắc sau:
- Các nguyên tố hoá học được xếp theo
chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.
- Các nguyên tố trong cùng một hàng có
cùng số lớp electron trong nguyên tử.
- Các nguyên tố trong cùng một cột có
tính chất gần giống nhau.

Số hiệu
nguyên tử

Nguyên tử
khối

Kí hiệu
hóa học

Tên nguyên
tố

Sơ đồ cấu tạo của nguyên tử Magnesium

electron

Điện tích
hạt nhân

12+

Xét nguyên tố ở ô thứ 20 trong bảng tuần hoàn.
Hãy điền vào trong bảng sau:
Tên
Kí Nguyên Điện tích
nguyên tố hiệu tố khối hạt nhân

Calcium Ca

40

20+

Số p

Số e

20

20

Chu kì

Chu kì 1

Cấu tạo nguyên
tử

Điện tích hạt
nhân

1+

1+

2+

2+

Chu kì 1: - Gồm 2 nguyên tố từ H đến He
- Điện tích hạt nhân tăng từ H 1+ đến He là 2+
- Cả 2 nguyên tố đều có 1 lớp electron trong
nguyên tử

Chu kì 2

Cấu
tạo
nguyên
tử
Điện
tích
hạt
nhân

3+

4+

5+

6+

7+

8+

9+

10
+

3+ 4+ 5+ 6+ 7+ 8+ 9+ 10+

Chu kì 2:
- Gồm 8 nguyên tố từ Li đến Ne
- Điện tích hạt nhân tăng từ Li 3+ đến Ne là 10+
- Tất cả các nguyên tố đều có 2 lớp electron trong nguyên tử

Chu kì 3

Cấu
tạo
nguyên
tử
Điện
tích
hạt
nhân

11+

12+

13+

14+

15+

16+

17+

18+

11+ 12+ 13+ 14+ 15+ 16+ 17+ 18+

Chu kì 3: - Gồm 8 nguyên tố từ Na đến Ar
- Điện tích hạt nhân tăng từ Na là 11+ đến Ne là 18+
- Tất cả các nguyên tố đều 3 lớp electron trong nguyên tử

Chu kì:
- Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử
số lớp electron
của chúng có cùng…………………và
được
sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân
……………
tăng dần
bằng số lớp
- Số thứ tự của chu kì ………
electron
- Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì
chu kì nhỏ
+ 1,2,3 được gọi là …………….
chu kì lớn
+ 4,5,6,7 được gọi là….................(chu
kì 7
chưa hoàn chỉnh)

Nhóm I: gồm các nguyên tố kim
loại hoạt động mạnh
3+
11+
19+
37+

55+

87+

1) Điện tích hạt nhân tăng dần từ
Li là 3+ đến Fr là 87+
2) Số electron lớp ngoài cùng của
các nguyên tố trong cùng nhóm I
đều bằng 1

Nhóm VII: gồm các nguyên tố
phi kim hoạt động mạnh
9+

17+

35+

53+

85+

1) Điện tích hạt nhân tăng dần từ
F là 9+ đến At là 85+
2) Số electron lớp ngoài cùng của
các nguyên tố trong cùng nhóm
VII
đều bằng 7

Hãy so sánh số electron
lớp ngoài cùng với số
thứ tự nhóm ?

3+
9+
11+
17+
19+
37+

55+

87+

35+

53+

85+

Số thứ tự
nhóm bằng số
lớp electron
lớp ngoài
cùng

Nhóm:
- Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử của
chúng…………………...........
…cùng bằng
có số electron lớp ngoài
nhau được sắp xếp thành cột theo chiều tăng
của…………………………………..
điện tích hạt nhân nguyên tử.
Số thứ tự của nhóm bằng số electron lớp
- ……………………..
ngoài cùng của nguyên tử

Luyện tập
Bài 1: Em hãy điền vào chỗ trống các từ, cụm
từ thích hợp sau để được câu hoàn chỉnh
 Nguyên tử là hạt (1) ………………
vô cùng nhỏ và (2)
trung hoà về điện
……………………..Theo
Rutherford – Bohr,
nguyên tử có cấu tạo gồm 2 phần là (3)
hạt nhân (mang (4) ……..……………….)
…………
và
điện tích dương
vỏ nguyên tử
các electron
(5) ………………tạo
bởi (6) ……………….
tích âm
mang (7) điện
……………..Trong
nguyên tử, các
electron chuyển động xung quanh hạt nhân và
sắp xếp
(8) …………..
thành từng lớp.

Bài 2: Quan sát Hình 2.4 và
cho biết: 
 - Hạt nhân nguyên tử có một
hay nhiều
Có nhiều
loại hạt
hạt?
......................................
- Các hạt đó thuộc cùng một
loại hạt hay nhiều loại hạt?
thuộc 2 loại hạt
.......................
- Số đơn vị điện tích hạt
nhân của helium bằng bao
2
nhiêu?..................
- Điện tích hạt nhân của của
helium bằng bao nhiêu?..........
+2

Bài 3: Nguyên tử của nguyên tố X có 3 lớp
electron, lớp electron ngoài cùng có 7
electron. Vị trí và tính chất cơ bản của
nguyên tố X là:
A. thuộc chu kỳ 3, nhóm VII là kim loại
mạnh.        
B. thuộc chu kỳ 7, nhóm III là kim loại yếu.
C. thuộc chu kỳ 3, nhóm VII là phi kim
mạnh.         
D. thuộc chu kỳ 3, nhóm VII là phi kim yếu.

Bài 4: Các nguyên tố sau O, K, Al, F, Mg,
P. Hãy chỉ ra thứ tự sắp xếp đúng theo
chiều tính kim loại giảm dần, tính phi kim
tăng dần
A. Mg, Al, K, F, P, O.    
B. Al, K, Mg, O, F, P.    
C. K, Mg, Al, F, O, P.   
D. K, Mg, Al, P, O, F.

Hướng dẫn về nhà

+ Học bài, xem lại các bài đã học ở
chương 1
+ Hoàn thiện các bài tập trong phiếu
học tập.