CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI BÀI HỌC
CHỦ ĐỀ 2: CHỦ
NGHĨA
XÃ
HỘI
TỪ
NĂM
1917
LỊCH SỬ 11
ĐẾN
NAY
191
194
7

5

194
7

199
1

HIỆN
NAY

KHỞI ĐỘNG - CHIA SẺ
Câu
hỏi:
Hãy

Hình thức: Cá
nhân

HIỂU BIẾT

chia sẻ những điều em
biết về sự phát triển và
thành tựu của
chủ nghĩa xã hội từ sau
Chiến tranh
thế giới thứ hai đến nay.

HOẠT ĐỘNG SỐ KHỞI ĐỘNG - BẢN ĐỒ BỨC
Thời gian: 5
phút

Hình thức: Cá nhân; 01 thiết bị/HS
hoặc dùng chung theo cặp

TƯỜNG BÉC-LIN

Học liệu: Bản đồ số Bức tường
Berlin - Berlin Wall Foundation

Nhiệm
vụ:
Xác
định 3 chi tiết liên quan đến sự
biến đổi của Đông Âu.
Nêu điều cần kiểm chứng trước khi học bài.
Ghi tên tư liệu, cơ quan công bố và
đường dẫn.

Link bản
đồ:

https://karte.stiftung-berliner-mauer.de/
en/

PHIẾU ĐỐI CHIẾU DỮ LIỆU
Ghi lại 3 dữ kiện tìm được từ bản đồ số Bức
tường Béc-lin.
Dữ kiện
1
2
3

Không gian

KHỞI
ĐỘNG
Thời gian
Sự kiện
Nguồn/Đường dẫn

Nhận xét

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHỞI
Hoạt động báo
cáo
1-2 học
sinh trình
bày hiểu biết ban
đầu.

ĐỘNG

Một số học sinh
đăng câu trả lời
lên Padlet.
Học sinh khác bình
luận một nhận xét
có bằng chứng.

GV gắn link Padlet cá nhân

Tiêu
chí:

Đủ dữ
kiện.
Đúng
nguồn.
Phân biệt hiểu biết ban
đầu với thông tin đã
kiểm chứng.

DẪN VÀO
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai,
chủ nghĩa
xã hội được mở rộng ở Đông Âu,
một số nước châu Á và khu vực
Mỹ La-tinh, trở thành một hệ
thống thế giới.
Trong quá trình phát triển, chủ
nghĩa xã hội
đã vượt qua những khó khăn,
thách thức, tiến hành cải cách, đổi
mới và tiếp tục khẳng định vị trí
quan trọng trong tiến trình
lịch sử thế giới.

BÀI
MỸ LATINH

ĐÔNG
ÂU
CHÂ
UÁ

BÀI 4
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ
NGHĨA
XÃ HỘI TỪ SAU CHIẾN TRANH
THẾ GIỚI THỨ HAI ĐẾN NAY

Sau bài học,
em sẽ:

1

3

MỤC TIÊU BÀI
HỌC

Trình bày được sự phát
triển của chủ nghĩa xã hội
ở Đông Âu sau Chiến tranh
thế giới thứ hai; nêu được
sự mở rộng của chủ nghĩa
xã hội ở châu Á và khu vực
Mỹ La-tinh.
Nêu được nét chính về chủ
nghĩa xã hội từ năm 1991
đến nay và những thành
tựu, ý nghĩa của công cuộc
cải cách - mở cửa ở Trung
Quốc.

2

Giải thích được nguyên
nhân dẫn tới sự sụp đổ
của mô hình chủ nghĩa
xã hội ở Đông Âu và
Liên Xô.

4

Có ý thức trân trọng
những thành tựu, giá trị
của chủ nghĩa xã hội;
sẵn sàng đóng góp vào
công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam.

TIẾN TRÌNH BÀI
1

2

Sự phát triển
của chủ
nghĩa xã hội
sau Chiến
tranh thế
giới thứ hai

Nguyên
nhân khủng
hoảng, sụp
đổ của chủ
nghĩa xã
hội ở Đông
Âu và Liên
Xô

3

4

5

Chủ nghĩa xã
hội từ năm
1991 đến
nay

Luyện
tập

Vận
dụng

HỌC

HOẠT ĐỘNG
SỰ PHÁT TRIỂN 1CỦA CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ
HAI
1945

1950s

1960s

1970s

NHIỆM VỤ 1 - SỰ PHÁT TRIỂN Ở
Quan sát Hình 1; khai thác
bảng và thông tin mục 1a
SGK tr.22-23.

1

2

Nhiệm
vụ:
Kể tên một số nước dân chủ

nhân dân ở Đông Âu được
thành lập sau Chiến tranh
thế giới thứ hai và chỉ trên
lược đồ.
Hoàn thành Phiếu học tập số
1 về sự phát triển của chủ
nghĩa xã hội ở Đông Âu từ
năm 1945 đến giữa những
năm 70 của thế kỉ XX.

ĐÔNG ÂU

HÌNH 1 - CÁC NƯỚC DÂN CHỦ NHÂN DÂN Ở
Một số nước dân chủ nhân dân được thành
lập:

ĐÔNG ÂU

• Cộng hòa Nhân dân Ba Lan (1944).
• Cộng hòa Nhân dân Ru-ma-ni (1944).
• Cộng hòa Hung-ga-ri (1945).
• Cộng hòa Tiệp Khắc (1945).
• Liên bang Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Nam
Tư (1945).
• Cộng hòa Nhân dân An-ba-ni (1945).
• Cộng hòa Bun-ga-ri (1946).
• Cộng hòa Dân chủ Đức (1949).

Quan sát lược đồ để xác
định vị trí các nước ở
Đông Âu.

Hình 1. Lược đồ một số nước dân chủ nhân dân
ở Đông Âu

BỐI CẢNH ĐÔNG ÂU
Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô
trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít
ở châu Âu đã tạo điều kiện thuận lợi
cho nhân dân các nước Đông Âu nổi
dậy giành chính quyền, thành lập nhà
nước dân chủ nhân dân.
Những thành tựu của Liên Xô sau
Chiến tranh thế giới thứ hai là nguồn
cổ vũ mạnh mẽ cho công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Hướng dẫn: Hoàn thành phiếu học tập về nét chính sự phát
triển của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu từ năm 1945 đến giữa
những năm 70 của thế kỉ XX.

Giai đoạn

Nét chính

 

 

19451949
 
1949 - giữa
những năm
70

 

HOẠT ĐỘNG SỐ - BẢN ĐỒ VÀ DÒNG THỜI GIAN
Hình
thức:
Cặp đôi;
01 thiết
bị/cặp

Thời
gian:
12 phút

194
5

1950
S

Hình thành Củng cố mô
hệ thống xã hình kinh tế
hội
- chính trị
chủ nghĩa ở
theo kiểu
Đông Âu
XHCN

Câu lệnh
NotebookLM:

Học
liệu: và đường
SGK
link GV gửi trong
nhóm lớp

ĐÔNG ÂU
1960
S

Cải cách kinh
tế,
tìm kiếm mô
hình phát
triển

1970
S

Khủng
hoảng,
bất ổn
kinh tế xã hội

1980
S

Phong trào
cải cách,
dân chủ hóa
và sụp đổ
chế độ
XHCN

“Chỉ sử dụng nguồn đã tải lên. Hãy lập bảng
gồm quốc gia/khu vực - mốc thời gian - biểu
hiện phát triển - trang hoặc nguồn làm căn cứ;
không suy diễn nguyên nhân.”
Sản phẩm số: Bản đồ và dòng thời gian số, có dữ kiện, dẫn chứng và
nguồn kiểm chứng.

Công cụ:
NotebookLM,
Canva, Padlet

BÁO CÁO NHIỆM
• Một học sinh chỉ trên lược đồ một số
nước dân chủ nhân dân Đông Âu.
• 1 - 2 cặp trình bày Phiếu học tập số
1.
• Các cặp khác nhận xét, bổ sung.
• Sản phẩm Canva được đăng lên
Padlet; nhóm khác bình luận một
điểm đúng và một điểm cần sửa kèm
căn cứ.

LƯỢC ĐỒ MỘT SỐ NƯỚC
DÂN CHỦ NHÂN DÂN ĐÔNG
ÂU

VỤ 1

BÀI TRÌNH
BÀY
CỦA NHÓM 1

Nhóm 2 - Nhận
xét Xác
Điểm đúng:

định đúng CHDC
Đức và CHLB Đức
trên lược đồ.

Nhóm 3 - Bổ
sung

Báo
cáo
Nhận
xét
Bổ
sung

Bổ sung: Thiếu chú
giải và mốc thời
gian.

Nhóm 4 - Góp
ý sửa: Kí
Điểm cần

hiệu biên giới chưa
đúng, cần nêu căn
cứ (hiệp ước, thời
điểm).

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP
Giai đoạn
SỐ Nét
1 chính
 1945-1949

Các nước Đông Âu hoàn thành thực hiện những nhiệm vụ
của cách mạng dân chủ nhân dân: tiến hành cải cách
ruộng đất, quốc hữu hóa các nhà máy, xí nghiệp của tư
bản, thực hiện các quyền tự do dân chủ. 
- Là giai đoạn phát triển của công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở Đông Âu.

- Các nước Đông Âu thực hiện công nghiệp hóa, điện khí
những năm 70 hóa toàn quốc, phát triển nông nghiệp,… Từ những nước
nghèo, các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu trở thành
những quốc gia có nền công nghiệp, nông nghiệp phát
triển.
 1949 - giữa

SỰ PHÁT TRIỂN Ở ĐÔNG ÂU
Giai
đoạn

Khai thác bảng để hoàn thành Phiếu học
tập số 1.
Nội dung
Biểu hiện / thành

19451949

1949 - giữa
những năm
70

chính

• Hoàn thành cách mạng dân chủ
nhân dân.
• Chính quyền dân chủ nhân dân
được củng cố và thống nhất.

• Bước vào thời kỳ xây dựng chủ
nghĩa xã hội.
• Đẩy mạnh phát triển công nghiệp
và nông nghiệp.
• Giáo dục - văn hóa - xã hội phát
triển.
• Đời sống nhân dân được cải thiện.

tựu

Tiến hành cải cách ruộng
đất.
Quốc hữu hóa các xí nghiệp
lớn, ngân hàng, giao thông
vận tải.
Khôi phục
và phát
triểntriển
kinh
Công
nghiệp
phát
tế.
nhanh, hình thành nhiều
ngành cơ bản.
Nông nghiệp được cơ giới
hóa, năng suất tăng lên.
Giáo dục phổ cập, văn hóa
- xã hội không ngừng tiến
bộ.
Đời sống vật chất, tinh
thần của nhân dân được
nâng cao.

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở ĐÔNG ÂU
1

Từ năm 1945 đến năm 1949,
các nước Đông Âu hoàn thành
nhiệm vụ cách mạng dân chủ
nhân dân.

2

Từ năm 1949 đến giữa những
năm 70, các nước Đông Âu
bước vào giai đoạn xây dựng
chủ nghĩa xã hội và đạt nhiều
thành tựu.

3

Chủ nghĩa xã hội từ phạm vi
một nước phát triển thành một
hệ thống thế giới.

HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở
ĐÔNG
ÂU từ những năm 70 trở
1949-giữa những
năm
1945-1949
70

Cách mạng
dân chủ nhân
dân

Xây dựng chủ
nghĩa
xã hội và đạt
nhiều
thành tựu

đi

Chủ nghĩa xã hội
phát triển thành
một hệ thống thế
giới

NHIỆM VỤ 2 - SỰ MỞ RỘNG Ở
Hình thức: Cá
nhân

CHÂU Á

Quan sát Hình 2 và đọc thông tin
SGK tr.23-24.

1
2

Câu
hỏi:

Nêu những nét chính về sự mở rộng
chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc, Việt
Nam và Lào.

Việc Trung Quốc - một đất nước có
diện tích rộng và dân số lớn - lựa
chọn con đường xây dựng chủ nghĩa
xã hội thể hiện điều gì?

TRUNG QUỐC
Sau khi hoàn thành cuộc cách
mạng dân tộc dân chủ nhân
dân, năm 1949, nước Cộng
hòa Nhân dân Trung Hoa được
thành lập và lựa chọn con
đường đi lên chủ nghĩa xã
hội.

VIỆT NAM
Cuộc kháng chiến chống thực
dân Pháp thắng lợi năm 1954,
miền Bắc Việt Nam được giải
phóng và đi lên con đường
xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Sau khi giải phóng hoàn toàn
miền Nam tháng 4/1975 và
thực hiện thống nhất đất
nước năm 1976, cả nước Việt
Nam tiến lên xây dựng chủ
nghĩa xã hội.

LÀO
TRUNG
QUỐC
VIỆT
NAM

Tháng 12/1975, sau khi
hoàn thành cách mạng
giải phóng đất nước,
nước Cộng hòa Dân chủ
Nhân dân Lào chính thức
thành lập và đi lên con
đường xây dựng chủ
nghĩa xã hội.

LÀ
O

Viêng
Chăn

THÁI
LAN

CAMPUCHI
A

SỰ MỞ RỘNG Ở CHÂU Á
TRUNG
QUỐC
Sau
năm 1949,

Trung Quốc bước
vào thời kỳ xây
dựng chủ nghĩa
xã hội và đạt
được nhiều thành
tựu to lớn.

VIỆT
SauNAM
năm 1975, Việt

Nam thống nhất
đất nước và đi lên
chủ nghĩa xã hội,
đạt nhiều thành
tựu quan trọng.

LÀ
O 1975, Lào
Sau năm
lựa
chọn
con
đường xây dựng
chủ nghĩa xã hội
và không ngừng
phát triển.

KẾT
LUẬN
Việc Trung Quốc, Việt Nam và Lào lựa
chọn con đường xây dựng chủ nghĩa xã
hội đã đánh dấu sự mở rộng và tăng
cường sức mạnh của chủ nghĩa xã hội
trên phạm vi toàn cầu.

NHIỆM VỤ 2 - SỰ MỞ RỘNG Ở MỸ
Hình thức: Cá
nhân

LA-TINH

Đọc thông tin và mục “Em có
biết?” SGK tr.24.

CUBA

Câu
hỏi:

Nêu những nét chính về
sự mở rộng chủ nghĩa xã
hội ở khu vực Mỹ La-tinh,
tiêu biểu là Cu-ba.

ĐẠI TÂY
DƯƠNG

CÔ-LÔM-BI-A

THÁI
BÌNH
DƯƠNG

BRA-XIN

ÁC-HENTI-NA

CUB
A
PATRIA
MUERTEO
¡VENCE
RE
OS! M

CU-BA
• Sau thắng lợi của cách mạng
Cu-ba năm 1959, nước Cộng
hòa Cu-ba được thành lập.
• Chính phủ cách mạng tiến
hành những cải cách dân chủ
trên các lĩnh vực kinh tế,
chính trị, xã hội.
• Từ năm 1961, Cu-ba bước vào
thời kì xây dựng chủ nghĩa xã
hội.
• Mặc dù gặp nhiều khó khăn,
đặc biệt là chính sách cấm
vận của Mỹ, nhân dân Cu-ba
vẫn kiên định con đường xã
hội chủ nghĩa và đạt nhiều
thành tựu.

CU-BA

La
Habana
BIẾN CARIBÊ

EM CÓ BIẾT? - HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ
TRƯỚC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
THỨ HAI

NGHĨA
Sau Chiến tranh thế giới thứ

Trước Chiến tranh thế giới thứ
hai, Liên Xô là nước xã hội
chủ nghĩa duy nhất trên thế
giới, chiếm khoảng 17% diện
tích, 9% dân số và 7% sản
lượng công nghiệp thế giới.

DIỆN
TÍCH

17

DÂN
SỐ

9

SẢN LƯỢNG
CÔNG
NGHIỆP

7

SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
THỨ HAI

hai, hệ thống xã hội chủ
nghĩa chiếm khoảng 1/4
diện tích, 35% dân số và
30% giá trị tổng sản lượng
công nghiệp toàn thế giới.

DIỆN
TÍCH

1/

DÂN
SỐ

35

SẢN LƯỢNG
CÔNG
NGHIỆP

CHỐT HOẠT ĐỘNG 1 - Ý
SỰ PHÁTNGHĨA
TRIỂN VÀ MỞ

1
2
3

• Sau Chiến tranh thế giới thứ
hai, chủ nghĩa xã hội từ
phạm vi một nước trở thành
một hệ thống thế giới, trải
dài từ châu Âu sang châu Á
và vùng biển Ca-ri-bê thuộc
• Các
nước xã hội chủ nghĩa
Mỹ La-tinh.

phát triển và lớn mạnh, có
vị trí quan trọng trên thế
giới.
• Hệ thống xã hội chủ nghĩa
trở thành đối trọng với hệ
thống tư bản chủ nghĩa.

RỘNG

VÙNG BIỂN CARI-BÊ THUỘC MỸ
LA-TINH

CHÂU
ÂU

CHÂU
Á

HOẠT ĐỘNG
NGUYÊN NHÂN
KHỦNG
2
HOẢNG,
SỤP ĐỔ Ở ĐÔNG ÂU VÀ
LIÊN XÔ

LIÊN
A
Ò
H
CỘNG
BANG
HĨA
G
N
Ủ
I CH
XÃ HỘ
T
XÔ VIẾ

GIAO NHIỆM VỤ HOẠT
Hình thức: Nhóm 4-6 học
sinh

Khai thác Hình 3, Tư liệu và
thông tin mục 2 SGK tr.24-25.

ĐỘNG 2

Câu
hỏi:
Giải thích nguyên nhân dẫn tới sự
sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã
hội ở Đông Âu và Liên Xô.

Từ khóa cần
chúkhuyết
ý:
• Khiếm
của mô hình cũ.

• Chậm trễ trong cách mạng khoa học công nghệ.
• Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và
công nhân.

198
SỰ KH
9ỦNG
HOẢNG
Ở ĐÔNG
ÂU

KHỦNG HOẢNG VÀ SỤP ĐỔ
• Từ nửa sau những năm 70, tốc
độ tăng trưởng kinh tế của các
nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu
suy năm
giảm. 80, các nước
• bắt
Từ đầu
những
Đông Âu lâm vào suy thoái,
khủng hoảng kinh tế - xã hội
trầm trọng.
• Cuối
những năm 80, chế độ xã
hội chủ nghĩa tan rã ở các nước
Âu.
• Đông
Tháng 12-1991, Nhà nước Liên
bang Xô Viết tan rã, chấm dứt
chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô
sau 74 năm tồn tại.

BA LAN

LIÊN
XÔ

CHDC
ĐỨC
TIỆP KHẮC
RUMANI

NAM TƯ

BUN-GA-RI

AN-BANI

HÌNH 3 - BỨC TƯỜNG BÉC-LIN
Bức tường Béc-lin sụp
đổ tháng 11/1989.

Sau sự kiện này, việc
thống nhất nước Đức
được thực hiện bằng
sự sáp nhập Cộng
hòa Dân chủ Đức vào
Cộng hòa Liên bang
Đức năm 1990.

SỤP ĐỔ
111989

NHẬN DIỆN NGUYÊN NHÂN
“Do duy trì quá lâu những
khiếm khuyết của mô hình cũ
của chủ nghĩa xã hội, chậm
trễ trong cách mạng khoa học
và công nghệ, nhiều nước xã
hội chủ nghĩa đã lâm vào
khủng hoảng trầm trọng. Ở
một số nước, Đảng Cộng sản
và công nhân không còn nắm
vai trò lãnh đạo, chế độ xã hội
đã thay đổi.”

HOẠT ĐỘNG SỐ - PHÂN LOẠI
Thời
gian

12
phút
Câu lệnh
NotebookLM:
“Chỉ dựa
vào SGK và

nguồn đã nạp. Hãy
gợi ý cách phân loại
dữ kiện thành nguyên
nhân
bên
trong,
nguyên
nhân
bên
ngoài, biểu hiện và
hậu quả; mỗi ý phải
kèm căn cứ, không
kết luận thay người
học.”

Học
liệu

Hình
thức

NGUYÊN
NHÂN
Nhóm

SGK: Bản đồ số Bức
tường Berlin; LỊCH SỬ
THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI Các nước XHCN Đông
Âu

01 thiết
:
bị/nhóm

Nguyên
nhân bên
trong

Nguyên
nhân bên
ngoài

Biểu
hiện

Hậu
quả

Bằng
chứng

Sản phẩm : Bảng nguyên nhân - biểu hiện - hậu quả bằng chứng.

Công
cụ

Công cụ:
NotebookLM,
Google Sheet,
Padlet

CUBA

TỪ NĂM 1991 ĐẾN
NAY

Mặc dù phải đối mặt với nhiều
khó khăn,
đặc biệt là lệnh cấm vận kéo dài
của Mỹ
• Kiênvàtrì
con đường
xâyvẫn:
dựng chủ
phương
Tây, Cu-ba
nghĩa xã hội.
• Thực hiện cải cách kinh tế từng

bước, có chọn lọc.
• Xây dựng nền kinh tế có cơ cấu đa
dạng, phát triển theo định hướng
thị trường nhưng kế thừa các
nguyên tắc xã hội chủ nghĩa.
• Phát triển công nghiệp du lịch, công
nghệ
sinh học, khai thác dầu
khí.

HƯỚNG DẪN VỀ
01

0
2
03
0
4
0
5

Ôn sự phát triển và mở rộng của chủ
nghĩa xã hội sau Chiến tranh thế giới
thứ hai.
Ôn nguyên nhân sụp đổ mô hình chủ
nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô.

NHÀ

Ôn chủ nghĩa xã hội từ năm 1991 đến
nay và thành tựu cải cách - mở cửa ở
Trung Quốc.
Hoàn thành bài tập Bài 4 trong Sách
bài tập Lịch sử 11.
Đọc trước Bài 5: Quá trình xâm lược
và cai trị của chủ nghĩa thực dân ở
Đông Nam Á.

LỊCH SỬ
11

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THAM GIA
BÀI HỌC!

CHÚC CÁC EM HỌC
TỐT!