VIDEO

1

KHỞI
ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG

Khi đọc một bài thơ trữ tình, em cảm thấy có
điều gì thú vị và khó khăn? Hãy chia sẻ cùng các
bạn.

VIDEO

2

NỘI DUNG BÀI
HỌC
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

KHỞI
ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC

I
.

TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc tác phẩm
2. Tác giả, tác
phẩm

1. Tiếng thơ trong thơ
mới
2. Cái hay của Tiếng
IIIthu
TỔNG

.

KẾT

LUYỆN TẬP
VẬN DỤNG

VIDEO

3

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Đọc văn bản và chia
bố cục của văn bản!

VIDEO

4

I. Tìm hiểu chung
1. Đọc văn bản
Bố cục
Phần 1:

Phần 2:

Phần 1:

Phần 1:

Đoạn 1, 2, 3

Đoạn 4, 5

Đoạn 9,10,11

Đoạn 12, 13

Cái hay của mùa thu
trong thơ và nét đặc
sắc trong Tiếng thu

Tính hoà âm ngôn từ
và nhịp vần trong bài
thơ

Thanh âm mùa thu trong Tính hoà âm ngôn từ
thơ của Lưu Trọng Lư được thể hiện qua âm
và Nguyễn Đình Thi
hưởng tiết tấu…

2. Tác giả, tác phẩm
a. Tác giả
- Tên: Chu Văn Sơn
- Ông là nhà nghiên cứu văn học Việt Nam
hiện đại, là giảng viên khoa Ngữ Văn trường Đại
học Sư phạm Hà Nội, là nhà lí luận, nhà phê bình
văn học xuất sắc,…
- Quê quán: thành phố Thanh Hóa

Tiến sĩ Chu Văn Sơn
(1962 – 2019)

VIDEO

5

a. Tác giả

2. Tác giả, tác phẩm

 Tác phẩm tiêu biểu:
 Ba đỉnh cao thơ mới: Xuân Diệu, Nguyễn
Bính, Hàn Mặc Tử (2005)
 Thơ - điệu hồn và cấu trúc (2007)
 Tự tình cùng cái đẹp (2019)

2. Tác giả, tác phẩm
b. Tác phẩm
 Tác phẩm Bản hoà âm ngôn từ
trong Tiếng thu của Lưu Trọng Lư
được in trong tập Thơ - điệu hồn và
cấu trúc của Chu Văn Sơn.

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Tiếng thơ trong thơ mới
? Đọc các đoạn 1, 2, 3 của văn bản và trả lời câu hỏi sau đây:
Trong đoạn (1), (2) và (3), tác giả đã nêu lên
vấn đề gì? Sự khác biệt giữa thơ ca trung đại và
Thơ mới đã được tác giả chỉ ra là gì?Nguyên
nhân nào dẫn đến sự khác biệt ấy?

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Tiếng thơ trong thơ mới
 Thơ xưa xem tĩnh là gốc của động.
 Còn với Thơ mới âm hưởng đặc trưng nhất vang lên từ đáy hồn
chính là tiếng “xôn xao”.
 Xôn xao trở thành cái hồn điệu riêng của Thơ mới, là cái xôn xao
của tạo vật, của ngoại cảnh với trạng thái tâm hồn của con người
đang rung cảm trước thế giới.

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Tiếng thơ trong thơ mới
 Nguyên nhân:
- Thời hiện đại cho phép con người cá nhân được giải phóng, thế giới cảm
giác, cảm xúc của con người cũng được cởi trói.
- Nhà thơ không chỉ miêu tả thế giới mà họ còn phóng chiếu cảm
xúc và cảm giác của mình vào trong bức tranh thế giới ấy.
- Muốn tái hiện một thế giới còn đang chuyển động trong thơ văn.

2. Cái hay của Tiếng thu
Đọc tiếp văn bản và cho biết:
1. Theo tác giả, “tiếng thu” trong bài thơ của Lưu Trọng Lư là gì?
2. Từ đoạn (5) đến (7), tác giả tập trung phân tích những yếu tố
hình thức nào của bài thơ?
3. Từ đoạn (8) đến đoạn (12), tác giả tập trung phân tích khía
cạnh gì của bài thơ?

4. Khi phân tích ngôn từ trong bài thơ Tiếng thu, những thao
tác nào được nhà nghiên cứu Chu Văn Sơn thường xuyên sử
dụng? Theo em, tại sao những thao tác ấy lại rất cần thiết trong
việc cảm thụ giá trị thẩm mĩ của ngôn từ thơ?
5. Tác giả đã có sự so sánh bài thơ với thi phẩm nào?
6. Qua đó, em có đánh giá gì về cách tổ chức và triển khai ý
tưởng trong bài viết?

2. Cái hay của Tiếng thu
Tiếng thu
Bản hoà âm mơ hồ

Tiếng xôn xao của cảnh
vật hoà với hồn thi nhân

 Tiếng thu không còn mang tính khách quan nữa mà đã trở thành
tiếng lòng của người sáng tạo, phát ra nhờ sự cộng hưởng giữa con
người và trời đất cùng các phương tiện ngôn từ được sử dụng

2. Cái hay của Tiếng thu
 Tác giả đã tập trung phân tích những yếu tố về mặt hình thức của bài
thơ:
- Âm điệu: bài thơ tựa như một ca khúc.
- Khổ thơ: Cấu trúc ngôn từ tự nó đã chia bài thơ thành ba phần nội dung
tương ứng với ba câu hỏi.
- Sự lặp lại của vần và nhịp: Hiệp vần bằng cả hai hệ thống: vần bằng và
vần trắc.

2. Cái hay của Tiếng thu
 Tác giả phân tích tính nhạc, những âm
thanh của mùa thu:
- Tiếng thổn thức
- Tiếng rạo rực
- Tiếng lá thu xào xạc
- Âm hưởng của toàn bài thơ: âm bằng

2. Cái hay của Tiếng thu
 Các thao tác được sử dụng trong bài phân tích:
- Thống kê: số các tiết tấu và các âm bằng, trắc; số các cụm từ
làm thành điệp khúc….
- So sánh và đối lập: số dòng trong các khổ, tính chất của các
“tiếng” được thể hiện bằng các từ tượng thanh như “thổn
thức”, “rạo rực”…
 Làm rõ được hiệu quả thẩm mĩ trong cách Lưu Trọng Lư tổ chức ngôn
từ.

2. Cái hay của Tiếng thu
 Nhận xét
 Cách tổ chức và triển khai ý tưởng trong bài viết rất hợp lí.
 Người phê bình đã bám sát văn bản, thể hiện sự đồng cảm,
thấu hiểu với nhà thơ, tích cực làm cầu nối giữa văn bản và
độc giả, giúp độc giả cảm nhận được nét độc đáo của văn
bản.

2. Cái hay của Tiếng thu
Bình diện biểu đạt

Bình diện được biểu đạt

Bài thơ hấp dẫn

Tổ chức ngôn từ

Cái nhìn thế giới

1. Nội dung

III. Tổng kết

- Văn bản thể hiện được những giá trị tiêu biểu và xuất sắc
trong việc sử dụng ngôn từ của Lưu Trọng Lư thể hiện trong
tác phẩm Tiếng thu ở nhiều phương diện.
- Tác giả cũng chỉ ra được tài năng của Lưu Trọng Lư trong
sáng tác thơ ca.
- Văn bản thể hiện sự ngợi ca, trân trọng và ngưỡng mộ của
tác giả Chu Văn Sơn với nhà thơ Lưu Trọng Lư.

III. Tổng kết
2. Nghệ thuật
- Văn bản trình bày các luận điểm rõ ràng, chi tiết, thuyết phục, có
tính liên kết.
- Các luận điểm bổ sung và hỗ trợ cho nhau.
- Giọng văn rành mạch, lưu loát, phù hợp với bài văn nghị luận
nhưng vẫn ẩn chứa cảm xúc, truyền cảm hứng và có tác động
mạnh mẽ tới người đọc.

LUYỆN
TẬP

LUYỆN TẬP
Qua các tác phẩm được giới thiệu trong bài Vẻ đẹp của thơ
ca, hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) chia sẻ về điều làm
bạn thấy thú vị, hấp dẫn khi đọc thơ.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Đọc lại văn bản Bản hoà âm ngôn từ trong Tiếng thu của Lưu
Trọng Lư trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 53 - 57) và trả lời
các câu hỏi trong phiếu bài tập.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1
Ôn tập văn bản Bản hòa âm
ngôn từ trong Tiếng thu của
Lưu Trọng Lư

2
Đọc trước, soạn bài thực
hành tiếng Việt