Tiết
viết

VIẾT BÀI NGHỊ
SO SÁNH,
ĐÁNH
LUẬN
HAI TÁC
PHẨM
GIÁ
NGỮ VĂN
TRUYỆN
12

Giáo
viên: ....................................
..................

VIDEO 1

1. KIẾN
THỨC

Nhận biết yêu cầu
kiểu bài.
Biết cách triển
khai
bài
viết
đúng
Thực
hành
viết bài
hướng.
nghị
luận so sánh,
đánh giá
hai tác phẩm

MỤC TIÊU BÀI
HỌC
2. NĂNG
LỰC

Tự học, tự chủ.
Giao tiếp, hợp tác.
Giải quyết vấn đề,
sáng tạo.
Nắm yêu cầu và
bước
viết bài nghị luận.
Khai thác tư liệu
số

3. PHẨM
CHẤT

Chăm chỉ, có ý
thức
vận dụng kiến
thức
vào viết bài.

KHỞI
ĐỘNG

VIDEO 2

VIDEO 3

NỘI DUNG BÀI
HỌC
0
1

0
2
0
3

Hoạt động 1: Tìm hiểu tri thức về
kiểu bài
Hoạt động 2: Đọc và phân tích ngữ liệu
tham khảo
Hoạt động 3: Thực hành viết theo
quy trình
LUYỆN TẬP
VẬN
DỤNG

Hoạt
Tìm hiểu
tri
thức
vệ
động 1:
kiểu bài

Yêu cầu HS đọc
SGK
và trả lời câu
hỏi:

Kiểu bài viết bài văn nghị
luận so sánh, đánh giá
hai tác phẩm truyện là gì?
Yêu cầu đối với kiểu bài
nghị luận so sánh, đánh
giá hai tác phẩm truyện
như thế nào?
Bố cục bài nghị luận so
sánh, đánh giá hai tác
phẩm truyện ra sao?

VIDEO 4

I. Tri thức về kiểu bài

- Kiểu bài:
Bài văn nghị luận so sánh đánh giá hai tác phẩm truyện là kiểu bài nghị
luận văn học dùng lí lẽ và bằng chứng để làm sang tỏ những điểm tương
đồng/khác biệt về đặc điểm/giá trị nội dung và nghệ thuật của hai tác
phẩm truyện đó.
- Yêu cầu đối với kiểu bài:
+ Chỉ ra một số điểm tương đồng, khác biệt giữa hai tác phẩm theo yêu
cầu của đề bài.
+ Kết hợp so sánh với nhận xét, đánh giá về giá trị của hai tác phẩm; phân
tích sự tương đồng/khác biệt giữa hai tác phẩm (như hoàn cảnh lịch sử, bối
cảnh văn hóa xã hội, phong cách nghệ thuật của tác giả hay trường phái,
thời đại mà tác giả đại diện…).
+ Sử dụng lí lẽ bằng chứng thuyết phục.

I. Tri thức về kiểu bài

- Bố cục
Bố cục bài viết gồm có 3 phần:
+ Mở bài: Giới thiệu hai tác phẩm truyện và nêu nội dung, vấn đề cần so
sánh, đánh giá.
+ Thân bài: Phân tích, so sánh hai tác phẩm để làm rõ điểm tương đồng,
khác biệt về đặc điểm, giá trị nội dung và nghệ thuật của hai tác phẩm
truyện/kí hoặc kịch. Có thể lần lượt chỉ ra những điểm tương đồng/ khác
biệt về nội dung/hình thức hoặc điểm tương đồng/khác biệt trên từng khía
cạnh của nội dung, vấn đề.
+ Kết bài: Khẳng định lại đặc điểm thể loại của tác phẩm, những giá trị
chung và nét độc đáo ở mỗi tác phẩm nêu cảm nghĩ về phong cách sáng
tác của mỗi tác giả.

VIDEO 5

HOẠT ĐỘNG 2:
ĐỌC VÀ PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU
THAM KHẢO
YÊU
HS THẢO LUẬN CẶP
DỰA VÀO ĐÔI,
VĂN BẢN MẢNH TRĂNG CUỐI RỪNG
CẦU:

VÀ NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH – HAI
TRUYỆN NGẮN TIÊU BIỂU CỦA VĂN HỌC CÁCH
MẠNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1954 – 1975

MẢNH TRĂNG
CUỐI RỪNG

NHỮNG ĐỨA
CON
TRONG GIA
ĐÌNH

HOẠT
ĐỘNG 2

1
2
3
4
5

• Cơ sở của việc lựa chọn so sánh hai tác phẩm
Mảnh trăng cuối rừng và Những đứa con
trong gia đình là gì?
• Tác giả bài viết đã xác định mục đích so sánh
hai tác phẩm như thế nào?
• Các phương diện cơ bản nào của hai tác
phẩm
đã được đưa ra so sánh?
• Đánh giá nào về đặc điểm, giá trị của từng
tác phẩm
được nảy sinh trên cơ sở so sánh?
• Đánh giá nào về đặc điểm, giá trị của từng
tác phẩm
được nảy sinh trên cơ sở so sánh?

HOẠT
ĐỘNG 2

YÊU CẦU HS
SỬ DỤNG PHẦN MỀM
SƠ ĐỒ TƯ DUY
(XMIND, MINDMEISTER)
ĐỂ TRỰC QUAN HÓA
CẤU TRÚC BÀI VIẾT THAM
KHẢO,
CHỈ RA CÁC ĐIỂM TƯƠNG
ĐỒNG
VÀ KHÁC BIỆT MÀ TÁC GIẢ
ĐÃ SO SÁNH.
XMin
d

MindMeist
er

3. ĐÁNH GIÁ
CHUNG

1. MỞ
BÀI

Giá trị, ý nghĩa của mỗi
tác phẩm
Tác phẩm để lại ấn tượng
sâu sắc

• Giới thiệu hai tác
phẩm

• Nêu vấn đề so
sánh

2. THÂN
BÀI

• 1. Điểm tương
đông
• 2. Điểm khác
biệt
• Nội dung
• Nghệ thuật
• Ý nghĩa

BÀI VIẾT NGHỊ LUẬN
SO SÁNH, ĐÁNH GIÁ
HAI TÁC PHẨM
TRUYỆN

4. KẾT
BÀI
Khẳng định lại vấn đề
so sánh
Nêu suy nghĩ, liên hệ
mở rộng

5. KẾT
LUẬN

Nhận xét chung về hai
tác phẩm
Ý nghĩa đối với
người đọc

TRỰC QUAN – KHOA HỌC – DỄ HIỂU
GIÚP BÀI VIẾT MẠCH LẠC, THUYẾT PHỤC

II. Phân tích ngữ liệu tham khảo

1.
Cơ sở của việc lựa chọn so sánh hai tác phẩm Mảnh trăng cuối rừng
và Những đứa con trong gia đình: viết về cùng đề tài, tiêu biểu cho
những phong cách tiếp cận hiện thực chiến tranh của văn học trong
một giai đoạn cụ thể.
2.
Mục đích so sánh hai tác phẩm: Sự thống nhất trong cảm hứng sáng
tác của các nhà văn cách mạng khi viết về cùng một đề tài, cách họ
thể hiện phong cách cá nhân độc đáo – một điều không dễ làm trong
bối cảnh cách mạng, mọi sáng tác văn học phải mang tính định
hướng cao và cần được chuốt nhọn thành “vũ khí”.

II. Phân tích ngữ liệu tham khảo

3.
Các phương diện cơ bản được mang ra so sánh bao gồm:
- Điểm tương đồng: Hoàn cảnh sáng tác, soi tỏ những điều bí ẩn kì diệu đã
làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam trong hoàn
cảnh thử thách khốc liệt.
- Những thông tin về từng tác phẩm: xuất xứ, bối cảnh câu chuyện, cốt
truyện, nhân vật….
- Phân tích những điểm tương đồng, điểm riêng biệt.
4.
Đánh giá về đặc điểm, giá trị của hai tác phẩm: Mảnh trăng cuối rừng và
Những đứa con trong gia đình là những sáng tác mang dấu ấn thời đại rõ
nét.

CẤU TRÚC KIỂU BÀI SO SÁNH, ĐÁNH GIÁ HAI TÁC
PHẨM VĂN HỌC
Mở bài

Giới thiệu tác phẩm, tác giả, thể loại.
Nêu khái quát nội dung, vấn đề cần so sánh, đánh giá.

Thân bài Luận điểm làm rõ sự tương đồng giữa hai tác phẩm.
Luận điểm làm rõ sự khác biệt giữa hai tác phẩm.
Kết bài

Khẳng định lại những điểm chung và nét độc đáo của
mỗi tác phẩm

HOẠT ĐỘNG
THỰC HÀNH
VIẾT
THEO
QUY
3
TRÌNH

HS LỰA CHỌN 2 TÁC PHẨM ĐỂ
SO SÁNH:

+ Tóm tắt quy trình viết bài văn nghị

luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm
truyện?
+ HS tiến hành tìm ý, lập dàn ý

như thế nào?

III. Quy trình viết bài
* Quy trình viết bài văn nghị luận so sánh đánh giá hai tác phẩm được
thực hiện như sau:

Quy trình viết

Thao tác cần làm

Lưu
ý

Bước 1: Chuẩn bị viết Xác định đề tài, mục đích so sánh của  
bài viết.
………….

Bước 2: Tìm ý, lập dàn Tìm ý: …………
ý
Bước 3: Viết bài

 

Lập dàn ý: ………….
…………

 

………….

Bước 4: Xem lại và

Đọc lại bài viết và chỉnh sửa: ………..

 

III. Quy trình viết bài
Lưu ý trong từng bước thực hiện viết bài
*Bước 1: Chuẩn bị viết
- Xác lập cơ sở so sánh: Hai tác phẩm phải là những mẫu tiêu biểu cho
phép việc so sánh đạt dược kết quả cần thiết, hai tác phẩm có những
điểm khiến người đọc dễ liên hệ chúng với nhau.
- Bài viết có thể ưu tiên nhấn mạnh sự tương đồng hoặc chi tập trung nói
về sự khác biệt giữa hai tác phẩm.

III. Quy trình viết bài
*Bước 1: Chuẩn bị viết
*Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Trả lời các câu hỏi:
+ Vì sao khi đọc truyện này độc giả thường liên hệ đến truyện kia?
+ Sự tương đồng giữa hai truyện thể hiện trên những phương diện chủ
yếu nào?
+ Điều gì dẫn đến sự “gặp gỡ” giữa hai tác phẩm truyện?
+ Dù có những điểm tương đồng, sự khác biệt giữa hai truyện vẫn thể
hiện rõ.
+ Việc so sánh đưa lại những khám phá mới nào về từng tác phẩm?

III. Quy trình viết bài
*Bước 1: Chuẩn bị viết
*Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
*Bước 3: Viết bài
- Đọc kĩ hướng dẫn viết trong SGK để bài viết đáp ứng yêu cầu kiểu bài.
- Lưu ý:
+ Làm rõ nhữngđiểm tương đồng, khác biệt giữa hai tác phẩm bằng cách
dùng một số mẫu câu so sánh: “nếu…thì…”; “tác phẩm A đã cho thấy…
còn tác phẩm B…”, “trong khi tác phẩm A…thì tác phẩm B…”
+ Có thái độ khách quan, tránh lối diễn đạt cảm tính, chủ quan trong so
sánh, đánh giá.

III. Quy trình viết bài
*Bước
*Bước
*Bước
*Bước

1:
2:
3:
4:

Chuẩn bị viết
Tìm ý và lập dàn ý
Viết bài
Xem lại và chỉnh sửa.

Nội dung kiểm tra

Đạt Chưa
đạt

Mở bài

Giới thiệu khái quát về hai tác phẩm truyện cần so sánh (tên  

 

tác phẩm, tác giả, xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác…)
Nêu khái quát nội dung, vấn đề cần so sánh, đánh giá.

 

 

Thân bài Phân tích, so sánh điểm tương đồng của hai tác phẩm.

 

 

Khẳng định lại những giá trị chung và nét độc đáo ở mỗi tác  

 

Phân tích, so sánh điểm khác biệt của hai tác phẩm.
Lập luận chặt chẽ, thể hiện được những quy định, cảm nhận
riêng của người viết về hai tác phẩm.
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu từ hai tác phẩm.

Kết bài

phẩm.
Nếu cảm nghĩ về phong cách sáng tác của mỗi tác giả.

 

 

HOẠT
ĐỘNG 3

HS PHẢI PHẢN
BIỆN
lại gợi ý của AI để

HS SỬ
đểDỤNG
gợi ý các
AI tiêu

chí
so sánh tiềm năng
dựa trên đặc điểm
của hai tác giả/tác
GỢI Ý TIÊU CHÍ SO
phẩm.
SÁNH

chọn ra 3-4 tiêu chí
đắt giá nhất
(nhân vật, nghệ
thuật trào phúng,
điểm nhìn...).
NHÂN
VẬT

NGHỆ
THUẬT
TRÀO
PHÚNG

ĐIỂM NHÌN

KHÁC
...

HOẠT
ĐỘNG 3

YÊU CẦU
HSVIẾT BÀI TRÊN
THỰC HIỆN
NỀN TẢNG LƯU TRỮ ĐÁM
MÂY
(Google
Docs/OneDrive)
SỬ DỤNG CÁC CÔNG
CỤ
ĐỊNH ĐÚNG
DẠNG CHUẨN
VĂN
THEO
QUY
BẢN
ĐỊNH
CỦA MỘT BÀI VĂN NGHỊ
LUẬN
HỌC THUẬT.

Google
Drive

OneDri
ve

A

Phóng
chữ

T

Cỡ
chữ
In
đậm
In
nghiêng
Danh
sách
Căn
lề

B
I

LUYỆN
TẬP

LUYỆN TẬP

Sau khi HS đã hoàn thành,
yêu cầu HS trình bày ngắn
gọn
trình tự của bài văn đã HƯỚNG
viết.
DẪN
+ Đọc lại bài và chỉnh sửa theo
hai cấp độ: Hình

AI

1
2
3
4

Rà soát
lại dung.
xem các ý trong bài viết đã đáp ứng
thức
và nội
yêu cầu của
một bài văn nghị luận đánh giá, so sánh hai tác
phẩm thơ chưa;
+ Chỉnh sửa các lỗi chính tả và ngữ pháp tồn tại
nếu chưa cần điều chỉnh.
Chú
ý bài
cáchviết.
sử dụng luận điểm, bằng chúng, lí lẽ
trong
trong tác phẩm.
Yêu cầu HS sử dụng các công cụ rà soát ngôn ngữ tích hợp AI để kiểm
tra lỗi chính tả,
lỗi dùng từ và sự liên kết giữa các đoạn văn. HS cân nhắc các gợi ý sửa

VẬN DỤNG

VẬN
DỤNG

YÊU CẦU (VỀ
SƯU
TẦM
MỘT
NHÀ)

VĂN NGHỊ
BÀI LUẬN SO SÁNH,
ĐÁNH GIÁ HAI TÁC PHẨM
TRUYỆN
SAU ĐÓ THỰC HIỆN
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ VÀ
ĐỀ XUẤT ĐIỀU CHỈNH

SƯU
TẦM
NHẬN
XÉT
ĐÁNH
GIÁ
ĐỀ XUẤT
ĐIỀU
CHỈNH

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ
Xem lại nội dung
bài
học
Viết bài văn nghị luận

so sánh, đánh giá hai
tác phẩm truyện.
Soạn bài nói và
nghe
Trình bày
kết quả so
sánh, đánh giá hai tác
phẩm truyện.