CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Thực hiện thí nghiệm mở
nắp của lọ nước hoa.

Các em ngửi thấy
mùi gì? Tại sao?

Ngửi thấy mùi thơm của lọ
nước hoa
Do các phân tử (hơi) nước
hoa chuyển động/ khuếch
tán ra khắp phòng học.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

BÀI 8

MÔ HÌNH ĐỘNG HỌC
PHÂN TỬ CHẤT KHÍ

NỘI DUNG BÀI HỌC
01
02
03

Chuyển động và tương
tác của các phân tử khí
Mô hình động học phân
tử chất khí
Khí lí tưởng

01
CHUYỂN ĐỘNG VÀ TƯƠNG TÁC
CỦA CÁC PHÂN TỬ KHÍ

VIDEO 1

1. Chuyển động Brown trong chất khí
Chuyển động Brown không chỉ xảy ra trong chất lỏng mà xảy ra cả
trong chất khí.

Hình 8.1 Sơ đồ thí nghiệm quan sát
chuyển động Brown trong không khí

Thảo luận theo nhóm đôi và trả lời nội dung hoạt động
(SGK – tr34)
1. Dựa vào hình 8.1, hãy mô tả thí nghiệm dùng để quan sát
chuyển động brown trong không khí.
2. Hãy dựa vào quỹ đạo chuyển động của hạt khói trong
không khí (hình 8.2) để chứng tỏ rằng các phân tử không khí
chuyển động hỗn loạn, không ngừng.
3. Khi quan sát tia nắng mặt trời chiếu qua cửa sổ vào trong
phòng, ta có thể thấy các hạt bụi trong ánh nắng chuyển
động không ngừng. Chuyển động này có phải là chuyển động
Brown không? Tại sao?

Hình 8.2 Qũy đạo chuyển
động của hạt khói trong
không khí

Gợi ý câu 2
• Các hạt khói rất nhỏ chuyển động
hỗn loạn không ngừng.
• Do bị các phân tử không khí
chuyển động hỗn loạn va chạm
vào giống như chuyển động của
các hạt phấn hoa trong nước dưới
tác dụng của các phân tử nước.

Hình 8.2 Qũy đạo chuyển động
của hạt khói trong không khí

VIDEO 2

Gợi ý câu 3
• Chuyển động này không phải là chuyển động Brown. Các hạt bụi trong
không khí có kích thước và khối lượng rất lớn so với các hạt khói, nên lực
mà các phân tử không khí tác dụng lên các hạt bụi từ mọi phía sẽ triệt
tiêu nhau và không có tác dụng làm các hạt bụi chuyển động hỗn loạn.
• Chúng ta thấy các hạt bụi chuyển động từ trên xuống dưới là do lực hút
của Trái Đất, từ dưới lên trên là do dòng đối lưu trong không khí, theo các
hướng khác nhau là do chúng va chạm vào nhau, đổi hướng chuyển
động.

GHI NHỚ
Chất khí được cấu tạo từ các phân tử
chuyển động hỗn loạn, không ngừng.

Nhiệt độ của khí càng cao thì tốc độ
chuyển động hỗn loạn của các phân tử
khí càng lớn.

2. Tương tác giữa các phân tử khí
Trả lời nội dung hoạt động (SGK – tr35)
1. Hãy nêu các hiện tượng thực tế chứng tỏ
lực liên kết giữa các phân tử ở thể khí rất
yếu so với ở thể lỏng và thể rắn.
2. Hãy dựa vào khối lượng riêng ở cùng
điều kiện nhiệt độ và áp suất của cùng một
chất ở các thể khác nhau để chứng tỏ
khoảng cách giữa các phân tử ở thể khí rất
lớn so với ở thể lỏng và thể rắn.

THẢO LUẬN NHÓM

VIDEO 3

Trả lời câu 1
Hai hiện tượng sau đây HS đã
học ở các lớp dưới:

Dễ

lan

toả

Chất khí dễ

trong

bị nén

gian theo mọi
hướng.

không

Trả lời câu 2
•

Ví dụ, khối lượng riêng của nước lớn gấp hơn
1.000 lần khối lượng riêng của hơi nước. Từ
đó suy ra thể tích của cùng một lượng phân
tử ở thể khí lớn gấp hơn 1000 lần ở thể lỏng.

•

Vì V = d3 nên khoảng cách giữa các phân tử
ở thể khí lớn gấp hơn 10 lần ở thể lỏng.
Chính vì thế mà lực liên kết giữa các phân tử
ở thể khí rất nhỏ so với ở thể lỏng và rắn.

GHI NHỚ
•

Giữa các phân tử khí cũng có lực đẩy và
lực hút, gọi chung là lực liên kết.

•

Khoảng cách giữa các phân tử ở thể khí
rất lớn so với ở thể lỏng và thể rắn nên lực
liên kết giữa các phân tử ở thể khí rất yếu
so với ở thể lỏng và thể rắn.

VIDEO 4

02
MÔ HÌNH ĐỘNG HỌC PHÂN TỬ
CHẤT KHÍ

Hoạt động (SGK – tr35)
Hãy điền vào các ô còn trống trong Bảng 8.1.
STT

Mô hình động học phân tử chất khí

Các thí nghiệm và hiện tượng
thực tế

1

Phân tử khí chuyển động hỗn loạn, Chuyển động Brown trong không khí.
không ngừng.

2

Kích thước của các phân tử khí rất
nhỏ so với khoảng cách giữa chúng.

3

? và dễ lan toả
chất khí dễ bị nén
trong không gian theo mọi hướng.

Khi chuyển động, các phân tử khí va

khối lượng riêng? của nước lớn

chạm với nhau và với thành bình.

gấp hơn 1.000 lần khối lượng
riêng của hơi nước.

KẾT LUẬN
1
Chất khí được cấu
tạo từ các phân tử có
kích thước rất nhỏ so
với khoảng cách giữa
chúng. Lực liên kết
giữa các phân tử ở
thể khí rất yếu so với
ở thể lỏng và thể rắn.

2

3
Khi chuyển động hỗn

Các

phân

khí

loạn, các phân tử khí

hỗn

va chạm với nhau và

loạn, không ngừng.

với thành bình. Khi va

Nhiệt độ khí càng cao

chạm với thành bình

thì chuyển động này

các phân tử khí tác

càng nhanh.

dụng lực, gây áp suất

chuyển

tử

động

lên thành bình.

VIDEO 5

03
KHÍ LÍ TƯỞNG

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01

Xem lại kiến thức đã học ở bài 8

02

Hoàn thành các bài tập trong sách bài tập Vật lí 12

03

Xem trước nội dung Bài 9: Định luật Boyle.

BÀI HỌC KẾT THÚC,
CẢM ƠN CÁC EM!