Bài 36: Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể
I - Quần thể sinh vật và quá trình hình thành quần thể:
1. Quần thể:
Quan sát H36.1 cho biết quần thể sinh vật là gì?
- Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể trong cùng một loài, cùng sinh sống trong một khoảng không gian xác định, vào một thời điểm nhất định có khả năng sinh sản và tạo thành những thế hệ mới.
Ví dụ: + Quần thể cây phèn
+ Quần thể cây nứa
+ Quần thể cây luồng
+ Quần thể bò sữa Ba vì
2. Quá trình hình thành quần thể
Tham khảo SGK cho biết quá trình hình thành quần thể sinh vật diễn ra như thế nào?
Quá trình hình thành quần thể qua các giai đoạn chủ yếu sau:
- Đầu tiên một số cá thể cùng loài phát tán đến môi trường mới.
Cá thể nào thích nghi được sẽ gắn bó chặt chẽ với
nhau thông qua các môi quan hệ sinh thái và dần
dần hình thành quần thể ổn định
II – Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể:
Quan sát H 36.2, H36.3, 36.4 cho biết quan hệ hỗ trợ là gì?
Quan hệ hỗ trợ trong quần thể là quan hệ giữa các cá thể cùng loài hỗ trợ lẫn nhau trong các hoạt động sống như lấy thức ăn, chống lại kẽ thù, sinh sản... Đảm bảo cho quần thể thích nghi tốt hơn với điều kiện của môi trường và khai thác được nhiều nguồn sống.
Quan hệ hỗ trợ giữa các cá thể cùng loài thể hiện qua hiệu quả nhóm.
Quan hệ hỗ trợ giữa các cá thể trong quần thể đảm bảo cho quần thể tồn tại một cách ổn định và khai thác được tối ưu nguồn sống của môi trường, làm tăng khả năng sống sot sinh sản của các cá thể.
2. Quan hệ cạnh tranh:
Cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể xuật hiện khi mật độ cá thể của quần thể tăng lên quá cao, nguồn sống của môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể trong quần thể. Các cá thể trong quần thể cạnh tranh nhau giành nguồn sống như thức ăn, nơi ở, ánh sáng...hoặc con đực tranh dành nhau con cái.
Ví dụ:
Cạnh tranh nhau giành ánh sáng, chất dinh dưỡng ở TV
- Do thiếu thức ăn, nơi ở, nhiều cá thể trong quần thể cá, chim, thú... Đánh lẫn nhau, doạ nạt nhau bằng nnhững tiếng hoặc động tác nhằm bảo vệ nơi sống, nhất là vào mùa sinh sản.
Chào quý thầy cô giáo, kính mong các thầy cô giáo đọc tham khảo và cho lời nhận xét chân thành. Xin cảm ơn mọi người!