DỰ ÁN SOẠN GIÁO ÁN MIỄN PHÍ
--------------------

BÀI 3: TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG
THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 3:
NHẬT TRÌNH SOL 6
(Trích tiểu thuyết: Người về từ Sao Hỏa)
Môn: Ngữ Văn 7
Giáo viên: Bùi Thị Huyền, Bùi Thị Hồng Liên
Tháng 6/2022

NGỮ
VĂN 7

KHỞI ĐỘNG
Cách 1: TRÒ CHƠI

THỬ TÀI ĐOÁN NHÂN VẬT
“ÔNG LÀ AI”

NGỮ
VĂN 7

KHỞI ĐỘNG

1. Đây là nhân vật rất nổi tiếng trong tiểu thuyết cùng tên
của nhà văn Anh Daniel – Defoe
2. Do bị đắm tàu, nhân vật
này đã bị trôi dạt vào đảo
hoang, chống chọi với đói
rét, mưa nắng, thú dữ, bệnh
tật, sự cô đơn…
1..

=> RÔBISON CRUSOE

3.Chân dung nhân vật

NGỮ
VĂN 7

KHỞI ĐỘNG
Cách 2: Xem 1 trong vi deo và trả lời câu hỏi
https://youtu.be/5BUEkZgsEOA
https://laodong.vn/the-gioi/damat-voi-video-cac-chuyen-duhanh-vu-tru-cua-nasa-977955.ldo

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết “Người về từ Sao Hỏa)

Hình thành kiến thức
A. Đọc và tìm hiểu chung về văn bản
1. Tác giả:

Andy – Weir
- Sinh ngày 16/06/1972 tại California, Mỹ.
Năm 15 tuổi, ông được thuê làm lập trình viên
cho một phòng thí nghiệm quốc gia và kể từ
đó đến nay, vẫn làm việc như một kỹ sư phần
mềm.
- Ông rất đam mê khoa học không gian, thích
nghiên cứu thuyết tương đối, cơ học quỹ đạo
và lịch sử du hành vũ trụ có người lái.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
2. Tác phẩm

- Người về từ sao Hỏa (Tên gốc: The
Martian) là tiểu thuyết đầu tay, được tác
giả bắt đầu viết từ năm 2009.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
2. Tác phẩm

a. Đọc và chú thích
- Tóm tắt tiểu thuyết “Người về từ Sao Hỏa” - SGK
- Đọc văn bản
- Giải thích từ: Sol, Hap, MAV …
b. Xuất xứ: Trích chương đầu tiểu thuyết Người về từ sao Hỏa
c. Thể loại: Văn bản thuộc thể loại truyện khoa học viễn
tưởng (Tri thức Ngữ văn trang 58)
- Đề tài: Du hành vũ trụ
- Sử dụng ngôi thứ nhất (lời kể của nhân vật Tôi).

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
2. Tác phẩm

d. Bố cục:

+ P1: (Đầu – tình trạng
này quá lâu): Nguyên
nhân và quá trình mắc nạn
của tôi
+ P2: Còn lại: Tình cảnh
và những nguy cơ mà tôi
gặp phải khi mắc kẹt lại
sao hỏa.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
B. Đọc hiểu văn bản
1. Nguyên nhân và quá trình mắc nạn của nhân vật tôi.
- Các nhóm thảo luận, gạch chân bằng
bút chì vào văn bản
+ Tìm những chi tiết nói về nguyên
nhân mắc nạn của tôi.
+ Tìm những chi tiết miêu tả bộ đồ dù
hành và cách tôi khắc phục lỗi của nó
để tự cứu mình.
+ Hoàn thiện phiếu học tập số 2

Tươi – 0977948099- thcs Hoàng Diệu

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02
QUÁ TRÌNH TÔI GẶP VÀ VƯỢT QUA TAI NẠN

1. Vì sao nhân vật tôi lại bị thương?Cảm giác của
tôi khi đó như thế nào?
2. Tôi tỉnh lại như thế nào? Tình trạng khi đó?
3. Dụng cụ nào đã giúp tôi vượt qua tai nạn? Vì
sao?
4. Sau khi tỉnh lại tôi đã làm gì?
5. Nhận xét về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn?

 
 
 

* Qua đó em nhận xét gì về tình huống tôi và đồng đội đã gặp phải – Đặc biệt là tình huống của tôi?
Dự đoán điều tệ nhất có thể xảy ra trong tình huống đó?
.................................................................................................................................................................
.
,................................................................................................................................................................
.
=> Kết quả của tình huống? Từ việc tôi đã làm, nhận xét, đánh giá về nhân vật?
………………………………………………………………………………………………………

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
1. Nguyên nhân và quá trình mắc nạn của nhân vật tôi

a. Nguyên nhân

- Trận bão cát ác liệt đã khiến Na Sa hủy nhiệm vụ. Tôi cùng
những người đồng hành phải từ căn cứ quay lại tàu không gian
(MAV) trong bộ đồ chuyên dụng của phi hành gia.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
b. Quá trình mắc nạn và vượt qua của tôi
1.Vì sao nhân vật tôi lại bị thương? Cảm
giác của tôi khi đó như thế nào

- Đĩa liên lạc bị gió thổi bay đâm vào ăn ten thu tầm.
- Một trong những chiếc đăng tên đâm vào tôi xuyên qua áo
du hành -> Tôi cảm nhận cơn đau đớn nhất cuộc đời xé
toạc một bên người
+ Áp xuất trong bộ đồ giảm, đôi tai ù lên đau đớn

2. Tôi tỉnh đã tỉnh lại như thế nào? Tình
trạng khi đó?

- Tôi thức dậy nhờ tiếng báo động ôxi trong bộ đồ
+ Chiếc ăng –ten xuyên thủng bọ đồ và bên hông.
+ Tôi bị đánh bật xa về phía sau, lăn xuống một ngọn đồi
dốc…
+ Máu tuôn trào từ vết thương…bộ đồ trung hòa trở lại
-> Bộ đồ du hành đã cứu nhân vật tôi sống sót

3. Dụng cụ nào đã giúp tôi vượt qua tai
nạn?

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
b. Quá trình mắc nạn và vượt qua của tôi
5. Sau khi tỉnh lại tôi đã làm gì

+ Cẩn thận xem xét bên hông, khắc phục lỗi hỏng trên bộ đồ
+ Rút đăng ten ra khỏi người dù đau đớn

6. Nhận xét về cách kể chuyện của
nhà văn?

=> Trí tưởng tượng phong phú, kết hợp với vốn hiểu biết sâu về
KH, tác giả đã tạo ra một tình huống nguy hiểm đặc biệt khiến
nhân vật đối diện với tử thần, làm nền tảng cơ sở cho những tình
tiết truyện phát sinh về sau.

* Qua đó em nhận xét gì về tình huống tôi và đồng đội đã gặp phải – Đặc biệt là tình huống của tôi? Dự
đoán điều tệ nhất có thể xảy ra trong tình huống đó.
- Tình huống bất ngờ, đột ngột, nguy hiểm đến tính mạng. Nếu kém may mắn, Tôi đã có thể phải chết
vì nhiều lý do.
* Kết quả của tình huống? Từ việc làm của tôi em có đánh giá, nhận xét gì về nhân vật?
=> Bằng một chút may mắn, vốn kiến thức tích lũy từ trước, cùng với sự dũng cảm, kiên cường, nhân
vật tôi đa bình tĩnh xử lý trước những vấn đề khó khăn và TẠM THỜI vượt qua được nguy hiểm?

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
B. Đọc hiểu văn bản
1. Nguyên nhân và quá trình mắc nạn của nhân vật tôi.
? Những chi tiết cho thấy tác giả dựa
vào thành tựu của khoa học?
? Những chi tiết tưởng tượng của nhà
văn?
?Tác dụng của yếu tố tưởng, siêu nhiên
trong đoạn trích?
ươi – 0977948099- thcs Hoàng Diệu

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
* Những chi tiết cho thấy tác giả dựa vào
thành tựu của khoa học:
- Những chuyến du hành vũ trụ, khám phá
các hành tinh trong đó có sự thật con người
đã đặt chân đến sao Hỏa.
- Tàu vũ trụ, áo phi hành gia, các thiết bị
liên lạc, thông tin ...

* Những chi tiết tưởng tượng của nhà
văn:
- Cơn bão cát trên sao Hỏa
- Căn cứ Háp
- Quá trình tôi gặp nạn và vượt qua tai nạn

Tác giả đã dựa trên những thành tựu của khoa học và công nghệ
cùng với những hiểu biết của mình và trí tưởng tượng phong phú để sáng
tạo nên một câu chuyện kịch tính, li kì, hấp dẫn, mở ra một thế giới mới
mẻ, thú vị cho độc giả.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
B. Đọc hiểu văn bản
2. Tình cảnh và những nguy cơ nhân vật tôi phải đối mặt khi mắc kẹt tại Sao Hỏa
+ Điều gì khiến “ tôi vui mừng
không tả” và điều gì khiến “ Tôi
buồn da diết” khi quay lại Hap?
+ Tại sao chiếc MAV được coi là
quan trọng?
+ Hoàn thiện phiếu học tập số 3–

0977948099- thcs Hoàng Diệu

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
2. Tình cảnh và những nguy cơ nhân vật tôi phải đối mặt khi mắc kẹt tại Sao Hỏa
Điều khiến “tôi vui
mừng khôn tả”: Căn Háp
vẫn còn nguyên vẹn

- Điều

khiến “Tôi buồn da
diết”: Chiếc MAV đã đi
rồi

Chiếc MAV được coi là quan trọng nhất vì nó là thiết bị kết nối liên với căn cứ
dưới trái đất, đồng thời là phương tiện duy nhất đưa đội phi hành gia trở về

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03
Tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật

Hành động

  

 
 

* Nhận xét: ............................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
* Tình cảnh và những nguy cơ mà nhân vật gặp phải khi mắc kẹt tại sao Hỏa?
Tình cảnh

Nguy cơ
 

 Nhận xét:
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03
Tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật
 - Khi trở về Háp: biết mình tàn đời nhưng
không muốn chết

Hành động
- Lần mò tìm khóa khí, mở cửa vào căn cứ
- Sau khi vào: Cởi bộ đồ phi hành, xem xét rõ
ràng vết thương, khâu nó lại
- Biết vô vọng không có cách nào liên lạc với Hơ - Vẫn cố khởi động thiết bị liên lạc, kiểm tra bộ
mét 
đồ của mình   
* Nhận xét: Suy nghĩ, nhìn nhận thẳng thắn vào tình cảnh của mình. Hành
động nhanh nhẹn, dứt khoát, không chịu từ bỏ hy vọng dù trong hoàn cảnh
tuyệt vọng.
* Tình cảnh và những nguy cơ mà nhân vật gặp phải khi mắc kẹt tại sao Hỏa?
Tình cảnh

Nguy cơ
+ Nếu máy oxi hỏng -> Chết
- Mắc kẹt trên sao Hỏa, không có cách nào liên
ngộp
lạc với trung tâm. Ở Trái đất ai cũng nghĩ rằng + Máy lọc nước hóng -> Chết
khát
mình đã chết.
+ Căn Háp thủng lỗ -> Tôi nổ
tung

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
B. Đọc hiểu văn bản
2. Tình cảnh và những nguy cơ nhân vật tôi phải đối mặt khi mắc kẹt tại Sao Hỏa
? Tình huống trong vb này
nói riêng và các tình huống
trong các văn bản KHVT
đã học nói chung có gì
khác so với tình huống
trong các truyện ngắn các
em đã học? Tình huống
như vậy có tác dụng gì?

- Tình huống đột ngột bất ngờ, có
phần li kì, mạo hiểm -> Đặc
trưng về tình huống trong truyện
KHVT
=> Tác dụng: Tăng sức hấp dẫn,
thu hút người đọc dõi theo câu
chuyện

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
C. Tổng kết

1. Nghệ thuật
- Đề tài hấp dẫn,
mang tính công
nghệ tương lai.

- Ngôi kể thứ nhất
làm câu chuyện
chân thực, bộc lộ
cảm xúc của người
kể chuyện.

- Nghệ thuật kể chuyện
hấp dẫn, thú vị khi tạo
ra tình huống truyện bất
ngờ li kì, hấp dẫn.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Hình thành kiến thức
C. Tổng kết

- Văn bản kể về tình
cảnh khi gặp nạn và
những nguy cơ mà
phi hành gia Mark
Watney phải đối mặt
khi thực hiện nhiệm
vụ trên Sao Hỏa

2. Nội dung

- Bài học: Khi gặp khó khăn
hay hiểm nguy, hãy bình
tĩnh dũng cảm đối mặt với
nó. Kiến thức và những kĩ
năng của bản thân sẽ giúp
chúng ta vượt qua nguy
hiểm. Trong mọi tình huống
đừng bao giờ tuyệt vọng.

Truyện này có tính chất viễn
tưởng bởi nó có nhiều yếu
tố tưởng tượng, hư cấu dựa
trên những kiến thức thành
tựu của khoa học vũ trụ hiện
đại, đề tài mới lạ, gắn với
công nghệ tương lai kết hợp
với bối cảnh vũ trụ hùng vĩ,
bí hiểm.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Những chi tiết nào trong “Nhật trình Sol 6 thể hiện tác giả có rất nhiều hiểu
biết về ngành khoa học vũ trụ?

- Những
thông số kĩ
thuật khoa
học chính
xác

- Cấu trúc,
cấu tao hoạt
động của
những thiết
bị liên lạc,
Ăn ten, tàu
vũ trụ

Kiến
thức vật
lý, hóa
học vũ
trụ

Cấu tạo,
chức năng,
cách thức
hoạt động và
cách khắc
phục lỗi của
bộ đồ phi
hành gia

Những
nguyên
lý
trong
ngành
hàng
không
vũ trụ

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

LUYỆN TẬP
Bài tập 2: Phân biệt yếu tố tưởng tượng siêu nhiên trong truyện khoa học viễn tưởng
và yếu tố kì ảo, huyễn huyễn trong truyện dân gian?
- Yếu tố tưởng tương siêu nhiên trong truyện KHVT: Những chi tiết
tưởng tượng phải luôn dựa trên những kiến thức hoặc lí thuyết khoa
học tại thời điểm tác phẩm ra đời.

-

Yếu tố tưởng tượng kì ảo trong truyện dân gian hoàn toàn là hư

cấu của tác giả dân gian nhằm một mục đích nào đó, không có
thật.

NGỮ
VĂN 7

Văn bản 3: NHẬT TRÌNH SOL 6 (Trích tiểu thuyết Người về từ Sao Hỏa

Vận dụng
1. Giả sử ở trong hoàn cảnh của nhân vật “Tôi”, em
sẽ có suy nghĩ và hành động như thế nào?

2. Tìm xem bộ phim cùng tên được chuyển thể từ tác
phẩm và viết cảm nhận của mình sau khi xem.

- Nộp sản phẩm vào trang paled
hoặc lớp học classzoom.

Các em hãy vào lớp học Classroom cùng trao đổi, thảo luận
ôn lại bài học hôm nay và hoàn thành nội dung học tập của tiết học sau nhé.